Mười một giờ đêm, mưa rừng xối xả quất từng hồi rát buốt xuống mái tôn rỉ sét của trạm dừng chân dưới chân đèo Bảo Lộc. Chiếc xe hơi bảy chỗ màu trắng của con trai cả Vương Việt Hoàng bất ngờ rồ ga, phụt một luồng khói đen đặc quánh vào màn mưa lạnh. Bà Chu Thị Hoạt đứng chết trân bên bậc thềm xi măng trơn trượt, bàn tay gầy guộc vẫn còn ướt sũng nước lạnh vừa rửa trong nhà vệ sinh. Cặp đèn hậu đỏ rực của chiếc xe gia đình lao vút ra quốc lộ hai mươi, chẳng mấy chốc đã biến mất sau khúc cua ngập sương mù.
Bà Chu Thị Hoạt năm nay vừa tròn sáu mươi sáu tuổi, mái tóc bạc trắng búi gọn sau gáy bị gió núi thổi bung ra vài sợi lòa xòa. Trên người bà chỉ có chiếc áo len mỏng màu xám tro đã sờn cổ, vạt áo trước ngực vẫn còn loang lổ vết nước cam chua nồng. Chiếc túi vải đựng giấy tờ tùy thân, điện thoại di động và cả vỉ thuốc huyết áp uống hàng ngày đều nằm trên chiếc xe vừa khuất bóng. Bà Hoạt thò tay vào túi áo khoác, đầu ngón tay chạm phải một tờ tiền giấy hai mươi nghìn đồng nhàu nát và lạnh ngắt.
Cách đây đúng hai tiếng đồng hồ, cũng trên chiếc xe bảy chỗ ấm sực mùi nước hoa đắt tiền ấy, bốn đứa con của bà vẫn còn gọi mẹ ngọt xớt. Ngồi ở ghế phụ phía trước là cô con dâu cả Chu Ngọc Diệp, miệng không ngừng xuýt xoa khen cảnh sắc vùng cao nguyên đẹp như tranh vẽ. Ngồi kẹp hai bên bà Hoạt ở hàng ghế giữa là cô con gái thứ Vương Khánh Ngân và gã con rể Thái Hữu Phước. Suốt dọc đường từ thành phố lên tới chân đèo, bốn người bọn họ kẻ tung người hứng, vẽ ra viễn cảnh một kỳ nghỉ dưỡng báo hiếu thật viên mãn.
Chồng bà Chu Thị Hoạt qua đời vì tai biến mạch máu não từ khi hai anh em Vương Việt Hoàng và Vương Khánh Ngân còn đang học cấp ba. Vậy mà từ ngày bà nghỉ hưu, hai đứa con từng thề thốt sẽ phụng dưỡng mẹ già suốt đời lại coi bà chẳng khác nào người giúp việc không công.
Thế nhưng suốt một tháng trở lại đây, thái độ của cả vợ chồng Việt Hoàng lẫn vợ chồng Khánh Ngân bỗng nhiên thay đổi một trăm tám mươi độ. Khánh Ngân khi ấy còn ôm chầm lấy cánh tay gầy gò của bà Hoạt, giọng nũng nịu đầy vẻ biết ơn. — Mẹ cả đời vất vả vì chúng con rồi, chưa từng được đi nghỉ ở biệt thự đồi thông lần nào cả. — Chuyến này vợ chồng con với anh chị cả đã đặt sẵn khu nghỉ dưỡng năm sao trên Đà Lạt, quyết tâm để mẹ tận hưởng tuổi già thật sung sướng.
Trước mặt họ hàng và lối xóm ở phố Hàng Tùng, Việt Hoàng còn cố tình mở toang cửa chính, tự tay xách vali của mẹ ra xe lúc mọi người đi chợ sáng. — Cả nhà ơi, hôm nay đại gia đình em lên đường đưa mẹ chồng đi nghỉ dưỡng mừng thọ sáu mươi sáu tuổi đây ạ. — Phận làm con, chỉ mong cha mẹ khỏe mạnh vui vẻ bên con cháu là hạnh phúc lớn nhất trần đời rồi.
Hàng xóm đi ngang qua ai nấy đều tấm tắc khen bà Chu Thị Hoạt có phúc khí lớn, một đời tần tảo nuôi được hai đứa con vừa có hiếu vừa thành đạt.
— Anh Bảy ơi, em lạy anh cho em khất thêm hai ngày nữa thôi, lô gỗ sồi nhập khẩu của em đang bị kẹt ở hải quan cảng Cát Lái chưa thông quan được. — Em với anh vợ em là Vương Việt Hoàng đã gom hết vốn liếng vào đơn hàng này rồi. Giờ anh cho người tới niêm phong kho thì chúng em chỉ có nước đi tù thôi.
Vừa cúp máy, Thái Hữu Phước đã ôm mặt nức nở ngay bên cạnh bà Hoạt, hai vai run bần bật như người sắp bước lên đoạn đầu đài. Chu Ngọc Diệp ở ghế phụ lập tức quay ngoắt lại phía sau, đôi mắt đỏ hoe nhìn chằm chằm vào bà Chu Thị Hoạt. — Mẹ ơi, chuyện đến nước này rồi chúng con không dám giấu mẹ nữa đâu, anh Hoàng với chú Phước gặp đại nạn thật rồi mẹ ơi.
Vương Khánh Ngân cũng nhào tới nắm chặt hai bàn tay của mẹ, nước mắt chảy ròng ròng trên gương mặt trang điểm kỹ lưỡng. — Mẹ ơi, tháng trước anh Hoàng với anh Phước hùn vốn nhận thầu lô nội thất cho một dự án khách sạn lớn, không ngờ bên vận chuyển làm rách niêm phong hải quan. — Bây giờ bên đối tác đòi phạt vi phạm hợp đồng đúng chín trăm triệu đồng trước mười giờ sáng ngày mai. Nếu không nộp đủ tiền thì công an sẽ bắt giam cả hai anh ấy.
Việt Hoàng ngẩng đầu lên, gương mặt tái mét dưới ánh đèn trần xe hơi mờ đục, giọng khản đặc như sắp đứt hơi. — Mẹ, con bất hiếu, con làm khổ vợ con và em gái rồi. — Vốn liếng trong công ty con đã đổ hết vào lô hàng, căn nhà ở phố Hàng Tùng cũng không kịp làm thủ tục thế chấp trong đêm nay. — Nếu sáng mai không có chín trăm triệu đồng đập vào mặt bọn chủ nợ, con trai và con rể của mẹ sẽ phải mặc áo tù ít nhất bảy năm trời.
Bà Chu Thị Hoạt ngồi tĩnh lặng ở giữa hàng ghế, đôi mắt già nua nhưng sáng quắc nhìn lướt qua từng gương mặt đang diễn cảnh bi kịch trước mắt mình. Thế nhưng bà Hoạt chưa vội vạch trần, chỉ khẽ thở dài rồi chậm rãi cất tiếng hỏi bằng giọng run rẩy của một bà lão yếu lòng. — Chuyện lớn như thế sao các con không nói sớm với mẹ từ lúc ở nhà, giờ đang ở giữa đường đèo đêm hôm khuya khoắt thế này thì xoay xở làm sao?
Chỉ chờ có câu nói ấy, Chu Ngọc Diệp lập tức mở khóa chiếc cặp da đặt dưới gầm ghế phụ, rút ra một cuốn sổ tiết kiệm bìa cứng màu xanh dương. Đó chính là cuốn sổ tiết kiệm tích lũy lương hưu và tiền dưỡng già của bà Chu Thị Hoạt, thứ mà bà vẫn cất trong ngăn kéo tủ đầu giường ở nhà.
Ngọc Diệp vừa đưa tờ giấy về phía sau vừa sụt sùi giải thích với tốc độ nhanh đến mức không kịp lấy hơi. — Dạ, lúc chiều dọn đồ giúp mẹ ở nhà. Con thấy cuốn sổ tiết kiệm chín trăm triệu của mẹ để trong ngăn kéo bị bung ổ khóa nên con cầm theo giữ hộ mẹ luôn. — May quá mẹ ơi, ông trời thương gia đình mình nên mới để con cầm theo cuốn sổ này, đúng bằng số tiền chín trăm triệu mà bên kia đang đòi phạt. — Bây giờ mẹ chỉ cần ký tên và lăn dấu vân tay vào tờ giấy ủy quyền này thôi. Sáng mai con với cái Ngân sẽ bắt xe khách về thành phố rút tiền cứu hai anh ấy.
Khánh Ngân vội vàng mở nắp hộp mực lăn tay, ấn sẵn tấm đệm mút đỏ thẫm sát vào ngón tay cái của mẹ. — Đúng rồi đó mẹ, mẹ với anh Hoàng và anh Phước cứ lên Đà Lạt nghỉ ngơi trước. Con với chị dâu về ngân hàng rút tiền nộp phạt xong sẽ bắt xe lên với mẹ ngay. — Tiền dưỡng già của mẹ tụi con chỉ mượn đỡ đúng một tuần lễ thôi. Tuần sau lô hàng gỗ thông quan bán được lời gấp đôi, anh Hoàng sẽ trả lại cho mẹ một tỷ chẵn.
Bà Hoạt cúi nhìn tờ giấy ủy quyền đã được điền sẵn số căn cước công dân, số sổ tiết kiệm và tên người nhận ủy quyền là Vương Việt Hoàng cùng Chu Ngọc Diệp. Bà Hoạt giả vờ do dự, bàn tay rút nhẹ lại một chút rồi ngập ngừng nói. — Nhưng cuốn sổ này là toàn bộ tiền dưỡng già và tiền phòng khi ốm đau nằm viện của mẹ. Giờ rút sạch cả gốc lẫn lãi thì nhỡ mẹ có bề gì biết lấy gì mà lo liệu?
Nghe mẹ nói vậy, nét mặt Vương Việt Hoàng lập tức đanh lại, giọng anh ta chuyển từ van lơn sang gắt gỏng đầy áp lực. — Mẹ nói vậy mà nghe được à, mạng sống và danh dự của con trai với con rể mẹ không quý hơn mấy đồng bạc dưỡng già nằm chết trong ngân hàng hay sao? — Mẹ đã sáu mươi sáu tuổi rồi, ăn tiêu gì nữa mà giữ khư khư cả đống tiền lớn thế. Chẳng lẽ mẹ định nhìn con trai độc nhất của mẹ vào tù ngồi bóc lịch mới vừa lòng?
Chu Ngọc Diệp thấy chồng nặng lời liền vội vàng vỗ nhẹ vào vai chồng, rồi lại đổi sang giọng điệu ngọt nhạt đầy đạo lý để dỗ dành. — Anh Hoàng bình tĩnh đi, mẹ chỉ lo xa thôi chứ mẹ thương anh em mình nhất mà. — Mẹ ơi, sau này mẹ trăm tuổi già đều do một tay vợ chồng con phụng dưỡng lo ma chay thờ cúng. Tiền của mẹ cho chúng con mượn làm ăn cũng là lo cho tương lai của mẹ thôi.
Trong khoang xe chật hẹp nồng nặc mùi giả tạo, bốn cặp mắt như bốn con sói đói đang chằm chằm nhìn vào ngón tay cái của người mẹ già. Bà Chu Thị Hoạt hiểu rất rõ, nếu đêm nay giữa đoạn đường đèo heo hút này mà bà kiên quyết từ chối ký tên. Bốn kẻ đang khát tiền kia chẳng biết sẽ giở trò tàn nhẫn gì. — Thôi được rồi, các con đã nói đến thế thì mẹ còn tiếc gì nữa, đưa bút và hộp mực đây cho mẹ.
Cả bốn người trên xe đồng loạt thở phào một tiếng rõ to, gương mặt ai nấy đều giãn ra đầy phấn khích. Bà Hoạt cầm bút ký rõ họ tên Chu Thị Hoạt, rồi điềm nhiên ấn mạnh ngón tay cái vào hộp mực đỏ, điểm chỉ một dấu vân tay tròn trịa lên góc phải tờ giấy.
Khánh Ngân lúc này cũng thuận tay cầm luôn chiếc túi vải nhỏ của bà Hoạt đang để bên hông ghế, cười tươi nói. — Để con cất chiếc túi vải có điện thoại với giấy tờ của mẹ vào cốp sau cho gọn nhé, mẹ ngồi dựa lưng nghỉ ngơi cho thoải mái.
Chiếc xe lại nổ máy lao đi trong màn mưa rừng ngày một nặng hạt.
— Ôi chết thật, con vô ý quá, nước cam đổ ướt hết áo len của mẹ rồi, để lâu dính nhớp nháp lại cảm lạnh mất. — Mẹ chịu khó xuống nhà vệ sinh ở cuối trạm dừng chân kia giặt qua vạt áo với rửa tay sạch mực đỏ đi. Tụi con ngồi trên xe nổ máy bật sưởi chờ mẹ nhé.
Khánh Ngân mở sẵn cửa xe bên phải, dùng sức đẩy nhẹ lưng mẹ bước xuống dưới mái hiên mưa tạt. Bà Chu Thị Hoạt bước xuống khỏi bậc xe, gió lạnh vùng cao nguyên mười bốn độ C lập tức thổi thốc vào lớp áo ướt sũng trước ngực khiến bà rùng mình một cái.
Đèn pha bật sáng quắc, Vương Việt Hoàng đánh lái một vòng gấp gáp trên nền sỏi ướt, quay đầu xe ngược về hướng thành phố rồi đạp lút chân ga. Chiếc xe lao vút đi như chạy trốn, không một chút chần chừ, không một cái ngoái đầu nhìn lại người mẹ già sáu mươi sáu tuổi giữa đêm mưa rừng lạnh giá. Dưới ánh đèn vàng vọt hắt ra từ trạm xăng cũ kỹ, gương mặt bà Chu Thị Hoạt không hề có một giọt nước mắt tuyệt vọng nào. Bà đứng thẳng lưng, lấy vạt áo khô chậm rãi lau sạch vết mực đỏ còn vương trên đầu ngón tay cái của mình.
Đưa tay lên búi tóc bạc phía sau gáy, bà Hoạt tháo chiếc trâm cài tóc bằng bạc chạm khắc hoa mai vốn là kỷ vật của người chồng quá cố. Thân chiếc trâm bạc rỗng ruột được vặn nhẹ ra, để lộ một chiếc thẻ sim điện thoại siêu nhỏ được bọc kỹ trong lớp nilon chống nước. Bà Hoạt bước từng bước vững chãi tới quầy tạp hóa nhỏ vẫn còn sáng đèn của trạm dừng chân, đặt tờ tiền hai mươi nghìn đồng lên mặt bàn kính trước mặt cậu nhân viên. — Cháu trai, cho bác mượn chiếc điện thoại lắp nhờ chiếc sim này gọi một cuộc, bác gửi cháu tiền nước.
Bà Chu Thị Hoạt lắp chiếc sim vào máy của quầy tạp hóa, bấm một dãy số đã thuộc nằm lòng từ một tháng nay. Chỉ sau hai hồi chuông ngắn ngủi, đầu dây bên kia đã vang lên giọng nói trầm ổn, kính cẩn của Đỗ Mạnh Hùng — Giám đốc Quỹ Tín Thác và Công ty Luật Tân Phát. — Chào cậu Mạnh Hùng, tôi là Chu Thị Hoạt đây, vở kịch báo hiếu của các con tôi hạ màn sớm hơn dự kiến ở trạm dừng chân đèo Bảo Lộc rồi. — Cậu cho người chuẩn bị kích hoạt điều khoản số bốn trong hợp đồng tín thác đi. Sáng mai khi chúng mở cuốn sổ chín trăm triệu đó ra, trò vui mới thực sự bắt đầu.
