Trong bữa tiệc mừng thọ sáu mươi tuổi của tôi, con dâu tặng tôi một chiếc áo len cắt mác giá một trăm chín mươi nghìn đồng. Nhưng lại bỏ quên tờ biên lai đặt cọc dịch vụ hỏa táng trọn gói mang tên tôi trong hộc xe. Người ký tên đặt cọc là Lê Minh Tuấn, đứa con trai duy nhất tôi dứt ruột đẻ ra. Còn người đang quạt gió cho nhân tình ở bàn tiệc chính là Lê Văn Hậu, người chồng đầu ấp tay gối với tôi ba mươi lăm năm.
Bữa tiệc được tổ chức tại phòng VIP nhà hàng Vạn Phúc với tấm bảng đỏ ngoài cửa: Lễ Thượng Thọ Mẹ Nguyễn Thị Mai Tròn Sáu Mươi Tuổi. Nhìn từ ngoài vào, ai cũng khen vợ chồng thằng Tuấn có hiếu. Nhưng thực chất cả căn phòng rộng lớn chỉ đặt đúng hai bàn tiệc: một bàn cho nhà tôi, bàn kia dành trọn cho hội bạn khiêu vũ của chồng tôi và bà Bạch Tuyết.
Đèn flash từ điện thoại của con dâu Trần Thu Thảo chiếu thẳng vào mặt tôi. Thảo diện váy lụa trắng đắt tiền, tay cầm chiếc hộp nhung màu rượu vang, cười ngọt ngào trước ống kính đang phát trực tiếp.
“Mọi người thả tim chúc mừng sinh nhật tuổi sáu mươi của mẹ chồng em đi ạ.” “Mẹ em vất vả cả đời vì chồng con rồi, hôm nay vợ chồng em đặc biệt đặt riêng chiếc áo lông cừu cashmere nhập khẩu từ Ý này để biếu mẹ giữ ấm mùa đông.” “Làm con dâu mà không thương mẹ chồng như mẹ ruột thì trời đất nào dung thứ, đúng không cả nhà?”
Tiếng vỗ tay rào rào vang lên. Bà Bạch Tuyết mặc sườn xám gấm xanh ngồi ngay cạnh chồng tôi, khẽ lấy khăn tay chấm lên khóe mắt.
“Chị Mai đúng là người phụ nữ có phúc nhất cái phố Hàng Đàn này đấy.” “Con trai thành đạt, con dâu thảo hiền, lại thêm anh Hậu lúc nào cũng chu đáo từng ly từng tí.” “Nhìn cảnh gia đình anh chị sum vầy thế này, em sống một mình trong căn tập thể cũ kỹ cũng thấy ấm lây.”
Vừa nghe bà Tuyết than thở, chồng tôi đã nhíu mày, vội gắp con bào ngư đặt vào bát bà ta, giọng đầy xót xa.
“Cô Tuyết lại nói lời khách sáo rồi.” “Chỗ anh em tri kỷ trong câu lạc bộ mười mấy năm nay, có miếng ngon vật lạ nào mà tôi để cô thiệt thòi đâu.” “Bà Mai nhà tôi làm lụng quen rồi, còn cô huyết áp thấp phải bồi bổ kỹ mới có sức cuối tuần đi thi khiêu vũ cùng tôi chứ.”
Tôi ngồi trên chiếc ghế bọc vải gấm đỏ ở đầu bàn, hai bàn tay khô ráp đan chặt vào nhau dưới gầm khăn trải bàn. Trên ngón tay cái của tôi vẫn còn vết bỏng dầu phồng rộp vì hôm qua phải chiên ba cân chả mực biếu họ hàng nhà chồng. Vậy mà trên bàn tiệc mừng thọ của mình, tôi còn chưa kịp gắp một đũa nào.
Quay xong đoạn video ba phút, Thảo lập tức tắt màn hình. Nụ cười ngọt xớt biến mất, cô ta thản nhiên giật lại chiếc hộp nhung trên tay tôi, nhét thẳng vào túi xách.
“Mẹ cầm cái túi nilon màu đen dưới chân ghế kia kìa.” “Cái áo cashmere trong hộp nhung này mười tám triệu đấy, da mẹ khô ráp lại hay vào bếp cọ nồi, mặc một hôm nó xù lông ra thì phí của giời.” “Chiều mai con còn phải mang ra cửa hàng đổi sang mẫu váy dạ hội cho mẹ đẻ con đi dự tiệc cưới.” “Trong túi đen con mua cho mẹ cái áo len giảm giá một trăm chín mươi nghìn ngoài chợ Hôm, mẹ mặc đi chợ lau nhà là vừa.”
Tôi nhìn chiếc áo len nâu xỉn bị cắt mác nhét trong túi nilon đen dưới chân ghế mà cổ họng nghẹn đắng. Tôi ngẩng lên nhìn thằng Tuấn, chờ xem nó có nói đỡ cho mẹ được nửa lời hay không. Tuấn chỉ cúi gằm mặt bóc vỏ tôm cho vợ, giọng lầu bầu như trách ngược lại tôi.
“Thôi mẹ ạ, Thảo nó tính toán thế là tiết kiệm cho cái nhà này đấy.” “Mẹ sáu mươi tuổi rồi, quanh năm suốt tháng chỉ loanh quanh từ cái bếp ra cái chợ, mặc áo mười tám triệu cho ai ngắm?” “Với lại tiền đặt hai bàn tiệc tối nay hết hơn sáu triệu, mẹ đưa thẻ lương hưu đây lát con xuống quẹt thanh toán luôn.”
Hóa ra bữa tiệc mừng thọ vợ chồng nó khoe khắp phố suốt tuần qua, cuối cùng vẫn dùng tiền lương hưu của tôi để trả. Chưa kịp mở lời, ông Hậu đã đập nhẹ chiếc bật lửa xuống bàn kính.
“Nó bảo đưa thì bà đưa nhanh lên, lục lọi rề rà làm mất hết cả mặt mũi đàn ông trong nhà.” “À phải rồi, hôm nay nhân tiện có đông đủ mọi người, tôi cũng tặng cô Tuyết món quà mừng cô ấy vừa khỏi đợt cảm lạnh tuần trước.”
Nói rồi, ông Hậu rút từ trong túi áo vest ra một chiếc hộp gỗ đàn hương chạm khắc tinh xảo. Khi nắp hộp bật mở, một chiếc vòng ngọc bích xanh mướt, trong vắt dưới ánh đèn chùm hiện ra. Cả bàn tiệc ồ lên kinh ngạc. Ông chú họ ngồi góc bàn buột miệng tấm tắc.
“Ối dào, nước ngọc phỉ thúy thế này ở tiệm vàng Kim Bảo đầu phố niêm yết không dưới bốn mươi lăm triệu đâu nhé!” “Ông Hậu chịu chơi thật đấy!”
Bà Bạch Tuyết che miệng làm bộ thẹn thùng, đẩy nhẹ tay ông Hậu ra nhưng cổ tay trắng nõn đã vội vã chìa sẵn về phía trước.
“Anh Hậu làm thế này em ngại với chị Mai chết mất.” “Hôm nay là sinh nhật chị Mai, sao anh lại tặng quà đắt tiền thế này cho em?”
Ông Hậu cười ha hả, tự tay cầm chiếc vòng ngọc lồng vào cổ tay bà Tuyết. Ánh mắt nhìn bà ta dịu dàng đến mức suốt ba mươi lăm năm làm vợ, tôi chưa từng được nhận lấy một lần.
“Ngọc quý thì phải xứng với người biết giữ gìn, tay cô trắng trẻo đeo vào mới tôn được cái thần của ngọc.” “Chứ cái cổ tay nổi đầy gân xanh với mùi nước rửa bát của bà Mai nhà tôi, đeo vàng đeo ngọc vào người ta lại tưởng đồ giả ngoài hàng mã.”
Cả bàn bạn nhảy của ông ta phá lên cười rôm rả. Vợ chồng thằng Tuấn cũng hùa theo cười lấy lòng bố. Không một ai nhận ra bàn tay tôi đặt dưới gầm bàn đã lạnh ngắt như ngâm trong nước đá. Bốn mươi lăm triệu đồng. Số tiền đó đúng bằng khoản tiền tôi cất trong tủ để sửa lại mái ngói bị dột trước mùa mưa. Bốn hôm trước, khi tôi hỏi tới, ông Hậu còn đập bàn mắng tôi già cả lẩm cẩm. Thì ra mồ hôi nước mắt của tôi đã hóa thành chiếc vòng ngọc trên cổ tay người đàn bà khác.
Tôi gần như muốn bật cười thành tiếng vì sự hoang đường này. Họ không coi tôi là người vợ, người mẹ trong gia đình. Trong mắt họ, tôi chỉ là một cái cây rút tiền không cần mật khẩu và một người giúp việc không biết đòi tiền lương.
Đến chín giờ tối, bữa tiệc tàn. Quẹt thẻ của tôi trả sáu triệu tám tiền cỗ xong, thằng Tuấn còn lấy thêm hai hộp yến sào tính chung hóa đơn để biếu bà Tuyết. Ra sảnh nhà hàng mưa phùn lạnh buốt, ông Hậu bung ô che kín cho bà Tuyết, mặc kệ vai áo tôi ướt đẫm. Con dâu Thu Thảo đứng dưới mái hiên, rút chiếc chìa khóa xe ô tô màu trắng của cô ta ném vào lòng bàn tay tôi, giọng ra lệnh gọn lỏn.
“Mẹ, anh Tuấn uống rượu rồi, vợ chồng con với bố phải bắt taxi đưa cô Tuyết đi nghe phòng trà, mẹ tự lái xe của con về nhà trước đi nhé.” “Về đến nơi nhớ bê mấy thùng bát đĩa bẩn hôm qua con chất ở sân sau đi rửa sạch.” “Rồi hầm sẵn nồi canh giải rượu hạt sen để mười một giờ đêm bố với anh Tuấn về ăn.”
Tôi nhìn chiếc chìa khóa xe lạnh lẽo trong lòng bàn tay, rồi nhìn theo bóng lưng chồng tôi đang ân cần đỡ eo bà Bạch Tuyết bước lên chiếc taxi vừa trờ tới. Thằng Tuấn trước khi đóng cửa xe còn ngoái đầu lại dặn với theo.
“Mẹ lái cẩn thận đừng để xước sơn xe của Thảo đấy!” “À, cái áo len một trăm chín mươi nghìn con để ở ghế sau, mẹ mặc tạm vào kẻo cảm lạnh lại lây sang cháu nội!”
Chiếc taxi vụt đi, bắn một vệt nước bẩn dưới lòng đường lên gấu quần đen của tôi. Tôi đứng lặng dưới mái hiên nhà hàng suốt ba phút, không rơi một giọt nước mắt. Khi lòng người đã nguội lạnh đến tận đáy, chỉ còn lại sự tỉnh táo đến rợn người.
Tôi mở cửa chiếc xe màu trắng của con dâu, ngồi vào ghế lái. Vì tay áo ướt mưa, tôi vươn tay mở hộc đựng găng tay bên ghế phụ để tìm khăn giấy. Nắp hộc xe vừa bật mở, một tập hồ sơ bìa cứng màu xanh dương nhạt cùng mấy tờ giấy in nhiệt rơi tuột xuống tấm thảm lót sàn. Tôi cúi xuống nhặt lên. Dưới ánh đèn vàng mờ ảo trong khoang xe, dòng chữ in đậm trên bìa tập hồ sơ của Bệnh viện Đa khoa Quốc tế lập tức đập vào mắt tôi:
HỒ SƠ CHẨN ĐOÁN UNG BƯỚU — HỌ TÊN BỆNH NHÂN: NGUYỄN THỊ MAI (NỮ - 60 TUỔI). MÃ HỒ SƠ: CT-0842. Tim tôi khựng lại một nhịp. Cách đây đúng một tháng. Trường trung học nơi tôi từng làm kế toán trưởng trước khi nghỉ hưu có tặng cho các cán bộ hưu trí một phiếu khám tầm soát ung thư toàn diện trị giá tám triệu đồng. Tuần trước, khi tôi hỏi thằng Tuấn đã đi lấy kết quả giúp mẹ chưa. Nó cười tươi rói đưa cho tôi một tờ giấy photo mờ nhạt ghi dòng chữ: Viêm phế quản mãn tính nhẹ, chỉ cần uống thuốc nam thanh nhiệt. Vậy tập hồ sơ gốc đóng dấu đỏ chót nằm trong hộc xe của con dâu tôi là cái gì?
Bàn tay tôi hơi run lên khi lật mở trang đầu tiên. Dòng kết luận của hội đồng chuyên môn hiện ra rõ mồn một từng chữ:
“Hình ảnh khối u ác tính thùy dưới phổi phải, kích thước 4,2 x 4,5 cm, đã có dấu hiệu xâm lấn hạch trung thất — Giai đoạn IIIB.” “Tiên lượng thời gian sống nếu không can thiệp phác đồ hóa xạ trị tích cực: Từ bốn đến sáu tháng.”
Hơi thở của tôi tắc nghẽn nơi lồng ngực. Chưa dừng lại ở đó, kẹp ngay bên dưới tờ kết luận bệnh án là hai tờ giấy khác được ghim cẩn thận. Tờ thứ nhất là Phiếu thu tiền đặt cọc dịch vụ tang lễ và hỏa táng trọn gói tại Công viên Nghĩa trang Vĩnh Hằng Viên. Đề ngày hôm qua — tức là đúng một ngày trước lễ mừng thọ sáu mươi tuổi của tôi. Trên phiếu ghi rõ: “Khách hàng đặt trước: Lê Minh Tuấn. Người thụ hưởng dịch vụ: Nguyễn Thị Mai. Số tiền đặt cọc: 15.000.000 đồng (Hưởng ưu đãi giảm giá 20% nếu sử dụng dịch vụ trong vòng 180 ngày).”
Tờ thứ hai là bản dự thảo Hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất đối với căn nhà mặt phố số 42 phố Hàng Đàn. Căn nhà ba tầng trị giá mười tám tỷ đồng mà bố mẹ ruột tôi đã lập di chúc để lại riêng cho một mình tôi trước khi hai cụ qua đời. Ở góc tờ hợp đồng còn có dòng chữ viết tay bằng bút bi đỏ của con dâu tôi: “Bố và anh Tuấn nhớ ép bà già ký công chứng trước thứ Sáu tuần này. Tuyệt đối không được cho bà ấy biết chuyện khối u kẻo bà ấy đòi bán nhà lấy tiền đi xạ trị thì mất trắng cả chì lẫn chài!”
Tôi ngồi chết trân trên ghế lái. Thì ra lễ mừng thọ này chỉ là bữa cơm tiễn đưa trước khi chúng lừa tôi hiến không căn nhà mười tám tỷ, rồi mặc kệ tôi chết dần mà không tốn một đồng viện phí. Ngay cả cái lò thiêu xác mẹ, thằng Tuấn cũng đặt cọc trước để được giảm giá hai mươi phần trăm!
Một cơn ớn lạnh chạy dọc sống lưng khiến hàm răng tôi va vào nhau lập cập. Nhưng đúng lúc tôi rút tấm phim chụp cắt lớp vi tính màu đen mang mã số CT-0842 ra khỏi phong bì lớn để soi lên ánh đèn đường ngoài kính xe. Đồng tử của tôi bỗng co rút lại.
Từng phụ trách hồ sơ bảo hiểm y tế ở trường học hai mươi năm, tôi nhận ra ngay đám mờ trắng đục ở thùy dưới phổi phải. Thế nhưng, khi ánh mắt tôi dịch chuyển lên phía góc trên bên trái của tấm phim chụp lồng ngực ấy — ngay sát dưới xương đòn bên trái. Tôi nhìn thấy một chấm cản quang bằng kim loại hình bầu dục dài khoảng nửa phân nằm cố định trong thớ xương!
Cả người tôi cứng đờ. Tôi đưa bàn tay phải lên sờ vào xương đòn bên trái của chính mình. Xương đòn của tôi hoàn toàn lành lặn, từ nhỏ đến lớn chưa từng chịu một vết thương nào. Người duy nhất trong cái nhà này có một mảnh kim loại găm ở xương đòn bên trái do tai nạn pháo nổ hồi thanh niên — chính là chồng tôi, Lê Văn Hậu!
Ký ức về buổi khám tầm soát một tháng trước lập tức ùa về. Hôm đó, phiếu khám tám triệu đồng của trường tặng vốn ghi tên tôi: Nguyễn Thị Mai — 60 tuổi. Khi tôi bước lên hành lang phòng chụp CT tầng ba, ông Hậu đi cùng đột nhiên ôm ngực ho sù sụ, rồi giật phăng tờ phiếu có mã vạch trên tay tôi, quát nhỏ:
“Bà khỏe như vâm, quanh năm chẳng ho hắng câu nào thì chụp cắt lớp phổi làm cái quái gì cho phí tám triệu bạc!” “Đưa cái phiếu có mã vạch đây tôi vào nằm chụp kiểm tra hai lá phổi của tôi xem sao!” “Kỹ thuật viên trong phòng máy người ta chỉ quét mã vạch trên phiếu rồi bảo nằm lên bàn trượt chứ ai kiểm tra chứng minh thư ở cửa phòng chụp mà bà sợ!”
Hôm ấy, vì chiều chồng và nghĩ mình chẳng có bệnh tật gì, tôi đã lặng lẽ cầm áo khoác đứng chờ ngoài hành lang. Để ông Hậu cầm tờ phiếu mang mã số CT-0842 của tôi bước vào phòng máy chụp cắt lớp lồng ngực!
Tôi nhìn chằm chằm vào mảnh kim loại trắng sáng ở xương đòn trái trên tấm phim CT-0842, rồi lại nhìn xuống dòng chữ viết tay đầy độc ác của con dâu trên tờ hợp đồng tặng nhà. Đôi tay đang run rẩy của tôi bỗng nhiên dừng hẳn lại.
Tôi hiểu ra tất cả rồi. Vợ chồng thằng Tuấn lấy kết quả ở quầy tự động, thấy ngoài bìa ghi tên Nguyễn Thị Mai nên đinh ninh tôi mắc ung thư giai đoạn cuối. Liền bàn với ông Hậu giấu nhẹm để lừa lấy căn nhà số 42 Hàng Đàn. Còn ông Hậu — kẻ vì tham lam tám triệu đồng mà lén chui vào chụp CT dưới tên vợ. Khi nghe các con nói "Bác sĩ bảo bà Mai sắp chết vì ung thư" thì lại tưởng kết quả đó lấy từ mẫu máu của tôi ở tầng một. Hoàn toàn không ngờ rằng tấm phim chụp hai lá phổi đang mục ruỗng vì khối u ác tính bốn phẩy năm phân kia... lại chính là lồng ngực của ông ta!
Trong khoang xe tĩnh lặng, tôi nhìn gương mặt mình qua gương chiếu hậu, khóe môi từ từ cong lên lạnh lẽo. Đã muốn tôi chết sớm để chia chác căn nhà mười tám tỷ và hưởng ưu đãi hỏa táng hai mươi phần trăm sao? Được thôi. Vở kịch mừng thọ này, tôi sẽ diễn cùng các người cho đến tận phút chót!
