Người vừa bước vào xưởng thiết kế chính là giáo sư Bùi Đức Khoa, chủ tịch hội đồng giám khảo giải thưởng kiến trúc bảo tồn quốc gia kiêm viện trưởng danh dự của viện thiết kế Bảo Tín. Đi ngay bên cạnh ông là kỹ sư trưởng Cao Khánh Khải, chuyên gia hàng đầu cả nước về kết cấu gỗ cổ truyền.
Cùng với cô Cao Hồng Thư thuộc bộ phận lưu trữ hồ sơ gốc và bà Phúc đang bưng một khay trà mạn nóng hổi. Sự xuất hiện bất ngờ của hai vị giám khảo quyền lực nhất giải thưởng quốc gia khiến Hạ Xuân Hoàng tái mặt, hai đầu gối như muốn khuỵu xuống ngay bên cạnh bàn hội nghị.
Gã vội vàng lao ra khỏi chỗ ngồi, cúi gập lưng xuống chín mươi độ, giọng nói lắp bắp lạc cả đi.
"Thầy... thầy Bùi Đức Khoa, thầy Cao Khánh Khải, sao hai thầy lại đích thân xuống tận xưởng thiết kế tầng ba thế này mà không báo trước để chúng em chuẩn bị đón tiếp ạ?"
Giáo sư Bùi Đức Khoa đưa tay vuốt chòm râu bạc, ánh mắt tinh tường lướt qua dàn đèn quay phim phát sóng trực tiếp rồi dừng lại ở chiếc giá vẽ gỗ sồi đặt giữa phòng.
"Tôi và ông Cao Khánh Khải đang họp thẩm định vòng chung kết trên tầng năm thì nghe bà Phúc lên báo là dưới xưởng đang có buổi phát sóng trực tiếp phân định bản quyền đồ án đình cổ Bảo Tín."
Ông bước tới chiếc ghế gỗ đặt đối diện giá vẽ, thong thả ngồi xuống và ra hiệu cho người quay phim giữ nguyên máy.
"Đồ án trùng tu đình cổ Bảo Tín là công trình trọng điểm được đề cử giải đặc biệt năm nay nhờ giải pháp lõi thép ngầm trong mộng đấu củng cực kỳ xuất sắc."
"Nếu đã có tranh chấp xem ai là người thực sự thiết kế ra hệ thống kết cấu này thì hai lão già chúng tôi ngồi làm giám khảo tại chỗ luôn cho công tâm!"
Kỹ sư trưởng Cao Khánh Khải cũng kéo ghế ngồi xuống cạnh giáo sư Bùi Đức Khoa, đặt cặp kính lão lên sống mũi rồi nhìn thẳng vào Dương Yến Liên.
"Nào, cô Dương Yến Liên, trên hồ sơ nộp lên hội đồng sáng nay ghi tên cô là chủ trì thiết kế kết cấu, còn trưởng nhóm Hạ Xuân Hoàng là người thẩm tra."
"Bây giờ trước mặt chúng tôi và hàng vạn khán giả đang xem trực tuyến, cô hãy bước lên chiếc giá vẽ kia thực hiện thử thách mà cô Phan Hiền Nhi vừa nêu đi."
Lúc này trên màn hình phát sóng trực tuyến, con số người xem đã nhảy vọt lên hơn một trăm hai mươi nghìn người bởi sự xuất hiện của hai vị cây đa cây đề trong giới kiến trúc Việt Nam. Dương Yến Liên đứng chết trân giữa ánh đèn pha sáng rực, bàn tay phải đang giả vờ ôm cổ tay đau bỗng nhiên run bắn lên từng chập.
Cô ta cầu cứu nhìn sang Hạ Xuân Hoàng, nhưng chính gã trưởng nhóm lúc này cũng đang toát mồ hôi lạnh ướt đẫm cả lưng áo sơ mi. Bởi đứng trước mặt giáo sư Bùi Đức Khoa và kỹ sư Cao Khánh Khải, mọi lời nói dối về công nghệ bốn chấm không ban nãy đều trở thành trò hề rẻ tiền.
Biết không thể tiếp tục lấy cớ đau tay để trốn tránh hoàn toàn trước mặt hai vị giám khảo tối cao, Dương Yến Liên đành cắn răng bước từng bước nặng như đeo chì về phía chiếc giá vẽ gỗ sồi. Tôi mỉm cười lịch sự, lùi sang bên trái giá vẽ rồi rút một tờ giấy can mới tinh khác trải sang nửa bảng bên cạnh, dùng băng dính cố định lại gọn gàng.
"Để đảm bảo công bằng tuyệt đối và chiếu cố cho cái cổ tay đang đeo lắc kim cương của cô Dương Yến Liên."
"Chúng ta chỉ cần dựng khung trục cơ bản và vẽ sơ đồ phân bổ lực của cụm đấu củng cột cái cái trong vòng mười phút thôi nhé."
Tôi cầm cây thước chữ T bằng gỗ mun dài một mét hai đặt lên khay bảng vẽ, kèm theo một chiếc thước tam giác vuông bốn mươi lăm độ và cây bút kim kỹ thuật.
"Mời tác giả chính thức của đồ án đi nét trục chuẩn trước ạ, hay là cô Yến Liên định để một trợ lý bị tố ăn cắp bản vẽ như tôi phải dạy cô cách đặt thước lên bảng?"
Bị khích tướng ngay trước mặt giáo sư Bùi Đức Khoa và ống kính máy quay đang dí sát ở cự ly một mét. Dương Yến Liên tức đến mức hai má phồng lên, quên khuấy luôn cả màn kịch cổ tay bị viêm gân.
Cô ta dùng chính bàn tay phải vừa kêu liệt khớp ban nãy chộp phắt lấy cây thước chữ T dài một mét hai trên khay gỗ với vẻ mặt hậm hực.
"Chỉ là kẻ mấy đường trục cơ bản của cột đình thôi mà, chị tưởng mình chị biết cầm thước vẽ tay chắc!"
Thế nhưng ngay khoảnh khắc Dương Yến Liên đặt cây thước chữ T lên mặt bảng vẽ gỗ sồi, một tiếng phụt cười không kìm được đã bật ra từ đám kiến trúc sư trẻ đứng ở hàng đầu. Kỹ sư trưởng Cao Khánh Khải đang bưng chén trà mạn của bà Phúc lên định uống cũng phải khựng tay lại, đôi lông mày rậm nhíu chặt đến mức sắp chạm vào nhau.
Bởi vì bất kỳ một sinh viên kiến trúc nào ngay từ buổi học nhập môn đầu tiên ở năm thứ nhất cũng biết nguyên tắc sống còn. Khi dùng thước chữ T: phần đầu chữ T dày hơn bắt buộc phải áp sát vào cạnh trái của bảng vẽ để làm cữ trượt song song, còn thân thước dài vắt ngang qua mặt giấy.
Ấy vậy mà cô tiểu thư thiên tài Dương Yến Liên lại hồn nhiên cầm ngược phần đầu chữ T quay tọt lên phía cạnh trên của bảng vẽ như đang cầm một cây chổi lau kính. Rồi tay phải cầm bút kim gồng cứng cả năm ngón tay như đang cầm dao gọt hoa quả!
Do đầu thước chữ T không được tỳ vào gờ cạnh chuẩn của bàn vẽ gỗ. Ngay khi cô ta vừa ấn mạnh ngòi bút kim cỡ không phẩy một milimét xuống mặt giấy can, cả cây thước trượt văng đi một góc xiên xẹo.
Một tiếng rẹt chói tai vang lên. Ngòi bút kim mảnh như sợi tóc bị lực ấn thô bạo của người không biết điều tiết lực cổ tay đâm thủng toạc cả tờ giấy can kỹ thuật dày dặn. Gãy gập làm đôi, bắn một vệt mực đen sì lem nhem lên chiếc tay áo sơ mi lụa trắng đắt tiền của cô ta!
Tôi đứng ngay bên cạnh, khoanh hai tay trước ngực, thong thả lắc đầu chép miệng cảm thán đủ lớn để chiếc micro thu âm trực tiếp bắt trọn từng âm tiết.
"Chà, phương pháp cầm thước chữ T quay ngược lên trời kết hợp kỹ thuật đâm thủng giấy can bằng bút kim không."
"Phẩy một này chắc là trường phái kiến trúc trừu tượng mới du nhập từ vũ trụ khác về hả cô Yến Liên?"
Tôi chỉ tay vào phần đầu thước chữ T đang chổng ngược lên đỉnh bảng vẽ, giọng nói tỉnh rụi nhưng sắc như dao cạo.
"Sinh viên năm nhất trường kiến trúc mà đặt đầu thước chữ T lên cạnh trên của bảng vẽ như cô là bị giảng viên đuổi thẳng cổ ra khỏi phòng đồ án ngay từ phút thứ nhất rồi."
"Thế mà cô lại bảo mình tự tay vẽ mười tám tờ mặt cắt đình cổ Bảo Tín suốt ba tháng trời cơ đấy!"
Trên màn hình phát sóng trực tuyến, phần bình luận lúc này thực sự nổ tung như một chảo dầu sôi. Hàng chục nghìn người xem, đặc biệt là dân trong ngành kỹ thuật, kiến trúc và mỹ thuật công nghiệp. Đồng loạt chụp lại khoảnh khắc Dương Yến Liên cầm ngược thước chữ T và cầm bút kim như cầm xẻng xúc đất để chia sẻ khắp các diễn đàn.
Những lời tung hô nữ thần thiết kế ban nãy lập tức bị nhấn chìm bởi hàng vạn bình luận châm biếm sâu cay. Người thì hỏi xem cô tiểu thư họ Dương học trường kiến trúc nào mà dạy cách dùng thước chữ T để cạo gió trên giấy can.
Người lại cười ngất trước cảnh cái cổ tay phải vừa kêu viêm gân liệt khớp bỗng dưng khỏe như vâm, ấn một phát gãy đôi ngòi bút thép không gỉ! Dương Yến Liên nhìn vệt mực đen loang lổ trên tay áo lụa và tờ giấy can rách toạc, gương mặt cô ta lúc đỏ lúc xanh, miệng lắp bắp cố tìm lời chống chế.
"Tôi... tại vì cái bàn vẽ gỗ này của chị quá cũ kỹ, mặt gỗ bị cong vênh nên thước mới bị trượt."
"Hơn nữa tôi đã quen vẽ trên bảng điện tử cảm ứng và phần mềm máy tính rồi nên lâu ngày không đụng đến thước gỗ mới bị ngượng tay thôi!"
Cô ta quay phắt sang phía giáo sư Bùi Đức Khoa, giọng nói pha lẫn vẻ làm nũng quen thuộc của tiểu thư con nhà giàu.
"Thầy Bùi Đức Khoa ơi, thầy cũng biết thế hệ kiến trúc sư trẻ chúng em bây giờ đều dựng hình trực tiếp trên phần mềm ba chiều và tính toán kết cấu bằng thuật toán máy tính cả mà."
"Việc cầm cây thước gỗ cổ lỗ sĩ này bị trượt tay đâu thể phủ nhận việc em là người thiết kế ra hệ thống mộng đấu củng đình Bảo Tín được ạ!"
Hạ Xuân Hoàng đứng bên dưới cũng vội vàng gật đầu lia lịa để cứu vãn tình thế đang tuột dốc không phanh.
"Dạ đúng đấy hai thầy ạ, Yến Liên được đào tạo ở nước ngoài về nên hoàn toàn sử dụng công cụ kỹ thuật số hiện đại, cô ấy không quen dùng thước chữ T thủ công."
"Chứ toàn bộ thông số kết cấu, góc cắt mộng gỗ và phương trình chịu lực trên bản vẽ in màu kia đều là do chính bộ não của cô ấy tính toán ra!"
Tôi nghe xong lời biện hộ ấy thì không những không phản bác mà còn vỗ tay tán thưởng hai tiếng giòn giã.
"Hay lắm, anh Hạ Xuân Hoàng nói câu này nghe rất hợp lý, thước gỗ có thể đổ lỗi cho bàn cong, bút kim gãy có thể đổ lỗi cho học ở nước ngoài về không quen dùng đồ thủ công."
Tôi bước lên một bước, một tay cầm cây thước chữ T đặt đúng chuẩn vào cạnh trái bảng vẽ gỗ sồi, tay kia cầm cây bút kim cỡ không phẩy năm milimét. Chỉ bằng ba đường trượt thước ngọt xớt trong vòng chưa đầy hai mươi giây, trên tờ giấy can trắng tinh của tôi đã hiện lên khung trục mặt cắt cột cái.
Và hệ dầm đỡ mái đình cổ sắc nét, thẳng tắp như in ra từ máy vẽ kỹ thuật số, không cần dùng đến tẩy dù chỉ một lần. Những tiếng trầm trồ thán phục vang lên rào rào khắp xưởng thiết kế trước kỹ năng đi nét tay điêu luyện ấy.
Kỹ sư trưởng Cao Khánh Khải nhìn đường nét đậm nhạt phân cấp rõ ràng trên tờ giấy can của tôi, khóe mắt ông khẽ gật gù đầy vẻ hài lòng. Tôi dừng bút ở vị trí giao nhau giữa đầu cột cái và hệ thống đấu củng bảy tầng.
Rồi quay sang cầm lấy chính quyển hồ sơ bản vẽ in màu khổ A1 có in tên tác giả Dương Yến Liên đang đặt trên bàn của Hạ Xuân Hoàng. Tôi lật thẳng đến tờ bản vẽ số không bảy — tờ bản vẽ mặt cắt chi tiết lõi thép chịu lực ngầm bên trong mộng gỗ lim.
Rồi giơ cao lên trước ống kính máy quay và trước mặt hai vị giám khảo.
"Nếu cô Dương Yến Liên và anh Hạ Xuân Hoàng đã khẳng định rằng toàn bộ thông số."
"Và ký hiệu kết cấu trên bản vẽ máy tính này là sản phẩm trí tuệ một trăm phần trăm của cô ta, vậy thì chúng ta không cần dùng thước gỗ nữa."
Tôi chỉ thẳng đầu ngón tay vào một cụm ký hiệu kỹ thuật được đóng khung đỏ nằm ngay chính giữa tâm chịu lực của mộng đấu củng tầng thứ tư trên tờ bản vẽ mang tên Dương Yến Liên.
"Xin mời tác giả thiên tài dùng bộ não đào tạo ở nước ngoài của mình giải thích cho thầy Bùi Đức Khoa."
"Thầy Cao Khánh Khải và một trăm năm mươi nghìn khán giả đang xem trực tiếp biết: cụm ký hiệu cốt thép chịu xoắn."
"Mang mã hiệu BT-409-HNK được vẽ ngay trong lõi mộng cột cái trên bản vẽ của cô có ý nghĩa kỹ thuật là gì."
"Và tại sao hệ số phân bổ tải trọng mái vòm ở nút giao này lại được nhân với hằng số không phẩy bảy trăm linh tám?"
Câu hỏi vừa dứt, tôi ung dung kéo chiếc ghế đẩu bằng gỗ lại ngồi, vắt chân chữ ngũ, hai tay đan vào nhau đặt lên đầu gối chờ nghe câu trả lời. Bởi vì trên đời này, ngoài tôi và kỹ sư trưởng Cao Khánh Khải ra.
Chẳng một ai trong cái viện thiết kế này biết rằng cái mã hiệu nhìn cực kỳ chuyên nghiệp kia thực chất là một cái bẫy chết người. Mà tôi đã cố tình gài vào bản vẽ nháp từ ba tuần trước!
