Ngày thứ mười bốn sau ca mổ thay khớp gối phải, tôi nhìn con dâu đổ thẳng bát canh gà hầm sâm vào chậu cây cảnh ngoài ban công. Hơi nóng từ dòng nước canh vàng óng bốc lên giữa chiều mưa phùn lạnh buốt. Mùi nhân sâm thơm lừng quyện trong gió lạnh mà tôi chưa kịp nếm một thìa nào. Con dâu tôi nghiêng chiếc cặp lồng inox, trút cạn từng giọt cuối cùng vào gốc cây thiết mộc lan. Vừa đổ canh, cô ta vừa lấy hai ngón tay bịt mũi như đang chạm vào thứ rác rưởi bẩn thỉu nhất.
Tôi đứng nép sau tấm rèm vải voan nơi cửa kính thông ra ban công phơi đồ. Hai bàn tay già nua của tôi bấu chặt vào thanh inox lạnh ngắt của chiếc khung tập đi bốn chân. Vết mổ dài mười lăm phân dọc đầu gối phải vẫn còn nguyên mười tám mũi chỉ khâu. Nó nhức buốt như có ai lấy dùi sắt nung đỏ chọc thẳng vào ống xương của tôi. Thế nhưng cái đau ở đầu gối lúc này chẳng thấm tháp gì so với luồng hơi lạnh đang chạy dọc sống lưng tôi.
Chiều nay là ngày Chủ nhật cuối tháng Mười Một. Cơn gió mùa đông bắc đầu tiên tràn về làm cả khu chung cư Hòa Bình chìm trong màn mưa bụi trắng xóa. Trong căn hộ rộng một trăm mốt mét vuông ở tầng mười hai này, tôi được xếp nằm ở căn phòng kho nhỏ nhất sát sân phơi. Đó là nhà của vợ chồng Vũ Đình Kiên và Lê Thị Mỹ Hạnh. Kiên là đứa con trai độc nhất, còn Mỹ Hạnh là cô con dâu mà tôi hằng tự hào với hàng xóm. Chính vợ chồng nó đã đón tôi từ bệnh viện chấn thương chỉnh hình về đây đúng hai tuần trước.
Tôi vẫn nhớ như in buổi sáng hôm xuất viện. Hôm ấy Kiên mặc bộ vest phẳng phiu của trưởng phòng vật tư công ty xây dựng. Một tay nó đỡ vai tôi, một tay cầm túi hồ sơ bệnh án trước mặt bao nhiêu y bác sĩ. Nó nói to đến mức cả hành lang khoa Ngoại xương khớp đều nghe thấy rõ. — Mẹ cứ yên tâm về ở chung cư với vợ chồng con. — Mẹ vất vả cả đời nuôi con khôn lớn, giờ mẹ thay khớp gối, vợ chồng con phải trực tiếp bưng cơm rót nước báo hiếu mẹ chứ!
Lúc ấy, mấy bà cụ nằm cùng phòng bệnh cứ tấm tắc khen tôi tốt số. Ai cũng bảo tôi có thằng con trai vừa giỏi giang vừa chí hiếu, lại thêm cô con dâu xinh xắn biết điều. Tôi nghe mà mắt cũng rơm rớm, bao nhiêu đau đớn sau ca đại phẫu kéo dài gần bốn tiếng như tan biến hết. Tôi cứ ngỡ ở tuổi sáu mươi tư này, sau hai mươi hai năm góa bụa tần tảo ngoài chợ Huyện, mình đã có chỗ dựa tuổi già.
Nhưng cái phước phần mà người ngoài xuýt xoa ấy, vừa bước qua cánh cửa khóa vân tay của căn hộ tầng mười hai là đã lộ nguyên hình. Ngay tối đầu tiên về nhà, Mỹ Hạnh đã chỉ vào căn phòng ngủ phụ có sẵn đệm êm rồi thở dài. — Mẹ ơi, phòng ngủ phụ kia tuần trước bố mẹ đẻ con mới từ dưới quê lên chơi. — Ông bà quen hơi đệm bên ấy rồi nên con không tiện dọn. — Mẹ mới mổ chân xong, người toàn mùi thuốc sát trùng với dầu gió, nằm phòng kín bí hơi lắm. — Con kê tạm chiếc giường gấp vào phòng kho cạnh sân phơi cho thoáng khí, mẹ chịu khó nằm đấy mấy hôm nhé.
Tôi nhìn căn phòng kho bề ngang chưa đầy hai mét, chất đầy những thùng giày dép cũ và máy hút bụi hỏng. Chiếc giường xếp bằng vải bạt căng trên khung sắt mỏng manh, mỗi lần trở mình là kêu cót két. Thương con trai đứng giữa khó xử, tôi chỉ cười hiền lành rồi gật đầu nhận lời.
Thế rồi suốt mười bốn ngày qua, thực đơn báo hiếu mà con dâu dành cho tôi ngày ba bữa đều giống hệt nhau. Sáng một bát cháo trắng nấu loãng, trưa một bát cháo trắng với củ cải muối, tối lại một bát cháo nguội đóng váng. Thứ gạo mà Mỹ Hạnh đem nấu cháo cho tôi là túi gạo khuyến mãi bị vứt quên dưới gầm tủ bếp từ mùa mưa năm ngoái. Hạt gạo đã ngả màu vàng xỉn và bốc mùi mốc ẩm nồng nặc.
Lần đầu tiên bưng bát cháo lên miệng, mùi hôi của gạo mục xộc thẳng vào mũi khiến tôi buồn nôn không nuốt nổi. Tôi dè dặt hỏi con dâu thì Mỹ Hạnh trợn tròn mắt, đặt mạnh cái khay nhựa xuống mặt bàn gấp. — Mẹ nói thế mà nghe được à? — Đây là gạo lứt hữu cơ tách cám con đặt riêng cho người sau phẫu thuật đấy, mùi cám tự nhiên nó thế chứ mốc ở đâu ra! — Bác sĩ dặn người mới thay khớp gối nhân tạo tuyệt đối phải ăn chay tịnh, kiêng thịt cá, kiêng dầu mỡ. — Ăn đồ bổ vào nhỡ mưng mủ vết khâu và tăng axit uric làm hỏng khớp titan thì sao?
Kiên ngồi ngoài ghế sofa bấm điện thoại, chẳng thèm ngước mắt lên nhìn bát cháo của mẹ lấy một lần. — Mẹ cứ nghe lời Hạnh đi, người già hệ tiêu hóa kém, cứ ăn cháo trắng củ cải muối là lành nhất. Tôi im lặng cúi đầu nhìn bát cháo loãng lều phều vài hạt gạo vỡ màu xám đục. Cách vách ngăn mỏng của phòng kho chưa đầy năm bước chân, bữa tối của chúng nó cùng bố mẹ đẻ Mỹ Hạnh là ông Lê Văn Quất và bà Nguyễn Thị Mùi lại bày biện thịnh soạn. Tiếng Kiên gắp sườn non nướng mật ong, tiếng Mỹ Hạnh bóc gạch cua biển tươi rói cho bố mẹ đẻ vang lên rôm rả. Mùi canh măng hầm móng giò béo ngậy bay qua khe cửa phòng kho, quấn lấy mùi gạo mốc trong bát cháo trên tay tôi.
Bác sĩ phẫu thuật từng dặn người già sau mổ xương khớp cần ăn đủ thịt bò, cá và canh hầm xương để tái tạo mô cơ. Nhưng lúc ấy, tôi vẫn cố tự lừa dối mình rằng có lẽ vợ chồng Kiên đang kẹt tiền cuối năm.
Cho đến ba giờ chiều hôm nay, khi đứa cháu gái ngoại Trần Minh Thư của tôi xuất hiện trước cửa căn hộ. Minh Thư là con gái duy nhất của Vũ Thị Hiền, đứa con gái đầu lòng xấu số của tôi đã mất cách đây sáu năm vì tai nạn giao thông. Bố cái Thư bỏ đi lấy vợ mới từ lúc con bé mới lên mười. Một mình Minh Thư vừa học đại học năm thứ ba vừa đi dạy gia sư và rửa bát thuê cho quán phở đêm để tự đóng học phí.
Chiều nay trời mưa lạnh như cắt da cắt thịt. Con bé mặc chiếc áo khoác gió đã bạc màu, đạp chiếc xe đạp cũ vượt hơn mười cây số từ khu trọ sinh viên sang thăm tôi. Lúc chuông cửa reo lên, chỉ nghe thấy tiếng khóa điện tử kêu tít một tiếng, rồi giọng Mỹ Hạnh vang lên chua ngoa ngay ngoài sảnh. — Ơ hay cái con bé này, mày không nhìn thấy tấm thảm chùi chân lông cừu tao vừa trải ra đấy à? — Giày vải rách bươm dính đầy bùn đất thế kia thì đứng nguyên ngoài hành lang đi! — Bước vào làm xước sàn gỗ sồi nhập khẩu nhà mợ thì mày lấy tiền đâu ra mà đền!
Tiếng con bé Minh Thư lí nhí, hơi thở còn gấp gáp vì vừa đạp xe ngược gió dưới mưa. — Dạ, cháu xin lỗi mợ Hạnh, cháu đứng ngoài cửa thôi ạ. — Nay quán phở cho nghỉ ca chiều cháu mới đạp xe sang thăm bà ngoại được. — Mợ cho cháu vào thăm bà năm phút thôi, cháu có hầm cho bà một cặp lồng canh gà ác tiềm nhân sâm, vẫn còn nóng nguyên đây ạ.
Nghe tiếng đứa cháu ngoại thương đứt ruột, tôi vội vàng chống tay ngồi dậy, cắn răng lê từng bước chậm chạp ra phía cửa phòng kho. Qua khe cửa hé mở, tôi nhìn thấy con bé Thư đang đứng co ro ngoài hành lang lạnh lẽo. Hai bàn tay nó đỏ ửng vì cước lạnh, đang nâng niu chiếc cặp lồng inox ba tầng bọc khăn bông sạch sẽ. Con bé rút từ túi áo ra một phong bì nhỏ bằng bàn tay, giọng run run vì mừng rỡ khi thoáng thấy bóng tôi. — Bà ngoại ơi! Bà đỡ đau nhiều chưa bà? — Tháng này cháu nhận lương dạy kèm sớm, cháu mua con gà ác ngoài chợ Huyện hầm với mấy lát sâm Hàn Quốc suốt bốn tiếng đấy bà ạ. — Trong túi này còn năm trăm nghìn tiền lẻ cháu để dành, bà cầm lấy nhỡ lúc trái gió trở trời cần mua hộp sữa tươi bà nhé!
Sống mũi tôi cay xè, nước mắt chực trào ra nơi khóe mắt nhăn nheo. Tôi chưa kịp bước ra tới sảnh thì Mỹ Hạnh đã sải bước chắn ngang trước mặt tôi, giật phắt lấy chiếc cặp lồng từ tay Minh Thư. — Thôi được rồi, lòng hiếu thảo của cô tôi nhận thay bà. — Tiền năm trăm nghìn của cô thì cất đi mà đóng tiền trọ, nhà cậu mợ thiếu gì tiền mà phải lấy mấy đồng bạc lẻ hôi mùi nước rửa bát của cô! — Bà ngoại mới uống thuốc giảm đau xong, bác sĩ cấm tiếp khách lạ mang vi khuẩn vào phòng, cô về ngay đi cho bà nghỉ!
Chẳng đợi tôi kịp cất lời gọi cháu, Mỹ Hạnh đã đóng sầm cánh cửa sắt chống cháy lại. Cô ta quay đầu nhìn tôi, trên môi nở một nụ cười giả lả đến lạnh người. — Thôi mẹ quay vào giường nằm nghỉ đi, canh gà nó mang sang nguội cả rồi, để con đem vào bếp đun sôi lại rồi bưng vào cho mẹ ăn nhé!
Tôi đành nén tiếng thở dài, lủi thủi quay về chiếc giường xếp. Đợi nửa tiếng đồng hồ trôi qua mà ngoài bếp tuyệt nhiên không có tiếng đun canh. Cổ họng khô rát vì thuốc kháng sinh, bình nước đầu giường lại cạn đáy, tôi đành tự vịn khung tập đi nhích từng bước ra ban công phụ lấy nước ấm.
Cánh cửa kính lùa ngăn cách phòng khách với ban công đang khép hờ một khoảng rộng chừng gang tay. Tôi vừa bước tới sau tấm rèm voan mỏng thì khựng lại. Ngoài ban công, Vũ Đình Kiên đang đứng hút thuốc lá, còn Lê Thị Mỹ Hạnh thì đang mở nắp chiếc cặp lồng inox của cái Thư. Mùi gà ác hầm nhân sâm và táo đỏ tỏa ra thơm ngào ngạt. Thế nhưng, thay vì múc ra bát cho tôi, Mỹ Hạnh lại nhếch môi cười khẩy. Cô ta cầm thẳng chiếc cặp lồng, nghiêng tay trút toàn bộ nước canh lẫn con gà ác hầm mềm nhừ vào gốc chậu cây thiết mộc lan ở góc ban công!
Hai chiếc đùi gà ác đen nhánh và những lát nhân sâm vàng ươm rơi bộp xuống lớp đất trồng cây lẫn đầy tàn thuốc lá của Kiên. Mỹ Hạnh gõ mạnh cái muỗng vào thành cặp lồng, giọng đanh đá vang lên rõ mồn một. — Anh nhìn xem, cái thứ canh gà đen sì nhìn phát tởm thế này mà con bé Thư cũng vác mặt mang sang làm quà được! — Gà qué gì mua ở chợ xép sinh viên, chắc chắn toàn là gà rù chết dịch bơm nước với mấy lát sâm rác tẩm lưu huỳnh. — Nhỡ bà già ăn vào bị ngộ độc thực phẩm phải đi viện rửa ruột thì lại tốn mấy chục triệu tiền viện phí của vợ chồng mình à? — Đổ quách vào chậu thiết mộc lan này cho cây nó tốt phân còn có ích hơn!
Tôi chết trân sau tấm rèm cửa, cả người run lên bần bật. Tôi chờ đợi Kiên sẽ nổi giận, sẽ trách vợ vì đã vứt bỏ tấm lòng của đứa cháu gái ruột thịt. Nhưng không. Vũ Đình Kiên chỉ thổi một làn khói thuốc trắng đục lên trời, cúi xuống nhìn con gà ác nằm trong chậu cây, rồi bật cười thành tiếng. — Em đổ khéo một chút kẻo mỡ gà bắn ra gạch lát ban công lại mất công lau. — Mà em đổ nhiều nước canh nóng thế kia, khéo cây thiết mộc lan phong thủy tám triệu bạc của anh lại chết xót rễ mất đấy! — Lát nữa em tráng qua cái cặp lồng rồi bảo với mẹ anh là canh bị chua nên đổ đi rồi, khỏi phải giữ lại cho rách việc!
Mỹ Hạnh khúc khích cười, vặn vòi nước ngoài ban công xả xối xả vào chiếc cặp lồng inox. — Anh yên tâm, tối nay em cứ múc bát cháo trắng hôm qua còn thừa trong tủ lạnh quay lò vi sóng cho bà ấy húp là xong chuyện. — Tối nay bố mẹ em đi tắm xông hơi về, cả nhà mình mở rượu vang bàn dứt điểm chuyện sáu tỷ rưỡi tuần sau giải ngân luôn. — Em ngấy cái cảnh phải hầu hạ bà già mùi thuốc sát trùng này đến tận cổ rồi, cố nhịn thêm đúng năm ngày nữa thôi là tống khứ đi cho khuất mắt!
Tiếng nước xả vào chiếc cặp lồng inox rỗng không kêu loảng xoảng như những nhát búa đập thẳng vào lồng ngực tôi. Tôi đưa bàn tay nhăn nheo lên bịt chặt lấy miệng mình để không bật ra tiếng nấc nghẹn. Trong khoảnh khắc ấy, tôi bỗng thấy vết mổ mười tám mũi khâu ở đầu gối phải không còn đau nữa. Bởi vì trái tim của người làm mẹ trong lồng ngực tôi. Ngay giây phút nhìn thấy nụ cười nhạt nhẽo của đứa con trai độc nhất bên chậu cây cảnh kia, đã hoàn toàn nguội lạnh như tro tàn.
