Đợt gió mùa đông bắc đầu tiên tràn về Hà Nội đúng vào ngày cháu nội tôi tròn một tuần đi học lớp một bán trú. Tôi xách chiếc làn nhựa đựng một cân sườn non và bó cải cúc tươi rói bước ra khỏi thang máy tầng mười tám. Đôi bàn tay sáu mươi hai tuổi của tôi đỏ ửng, các khớp ngón tay sưng tấy vì vừa dầm nước lạnh rửa rau ngoài chợ cóc. Suốt bảy năm qua, kể từ ngày bán nhà ở quê lên đây chăm cháu, tôi chưa từng dám mua cho mình một đôi găng tay mới.
Thế nhưng khi vừa rẽ vào hành lang dẫn tới căn hộ số 1806, bước chân tôi bỗng khựng lại. Ngay sát bên tủ giày gỗ sồi ngoài cửa, có hai chiếc túi nilon đen loại đựng rác công nghiệp bị buộc túm đầu vứt chỏng chơ. Một góc túi bị rách toạc, để lộ ra vạt chiếc áo len màu tím hoa cà đã sờn vai của tôi.
Tim tôi hẫng đi một nhịp, hơi thở bỗng nhiên nghẹn ứ nơi cổ họng. Tôi đặt chiếc làn nhựa xuống sàn gạch lạnh ngắt, bàn tay run rẩy bấm mật mã mở cửa chính. Tiếng cười nói rôm rả xen lẫn tiếng chó sủa lanh lảnh vang lên khắp căn hộ rộng chín mươi tám mét vuông.
Trên bộ sofa da bò giữa phòng khách, ông Đỗ Văn Quát và bà Trần Thị Sương, bố mẹ đẻ của con dâu tôi, đang ngồi vắt chân chữ ngũ. Hai ông bà vừa xem tivi vừa nhâm nhi đĩa nho mẫu đơn xanh ngắt đắt tiền.
Tôi chưa kịp cất tiếng chào thì Đỗ Bích Phương, con dâu tôi, đã từ trong căn phòng ngủ nhỏ mười mét vuông ở cuối hành lang bước ra. Đó vốn là căn phòng gắn bó với tôi suốt bảy năm ròng rã. Thấy tôi đứng sững ở cửa với đôi giày vải ướt sũng nước mưa, Phương chẳng hề tỏ ra ngạc nhiên. Con bé vừa gãi cằm con chó cảnh, vừa hất hàm về phía hai cái túi nilon đen ngoài hành lang, giọng thản nhiên như sai người ở.
— Mẹ đi chợ về rồi đấy à, tiện tay xách luôn hai bọc quần áo cũ của mẹ vào cất đi kẻo bảo vệ tòa nhà nhắc nhở nhé. — Phòng ngủ phụ mười lăm mét vuông có nhà vệ sinh khép kín con đã dọn sạch cho bố mẹ con ở rồi.
Tôi nhìn lướt qua cánh cửa phòng ngủ nhỏ của mình đang mở toang. Thay vào đó là một chiếc tủ kính ba buồng sáng đèn vàng, bên trong treo hàng chục bộ váy áo nhỏ xíu của thú cưng. Chính giữa phòng là một chiếc ổ nệm nhung hồng to bản có đặt sẵn máy sấy lông và máy sưởi gốm ấm áp.
Cổ họng tôi khô khốc, giọng nói khản đặc vì gió lạnh ngoài trời.
— Còn căn phòng của mẹ... con biến thành chỗ nuôi chó cảnh rồi thì tối nay mẹ ngủ ở đâu?
Bà Trần Thị Sương đang nhả hạt nho vào chiếc đĩa sứ, nghe vậy liền bĩu môi, liếc xéo tôi một cái sắc lẻm.
— Tôi với ông nhà tôi lên thăm con thăm cháu, đường đường là bậc sinh thành của cái Phương, chẳng lẽ bà bắt chúng tôi nằm ghế sofa à? — Với lại thằng Bin giờ vào lớp một rồi, nó cần không gian riêng yên tĩnh để học tiếng Anh trực tuyến mỗi tối. — Bắt thằng bé ghép giường với người già hôi hám mùi dầu gió làm sao cháu nó tập trung phát triển trí não được!
— Mẹ ơi, mẹ đừng nghĩ ngợi tiêu cực thế mà mang tiếng mẹ chồng khó tính. — Con bé Mocha này là giống Poodle Tiny thuần chủng nhập khẩu, con phải đặt cọc hai tháng và bỏ ra mười tám triệu đồng mới rước được về đấy. — Bác sĩ thú y dặn cún mới tiêm mũi vắc xin thứ ba về sức đề kháng yếu, bắt buộc phải ở phòng kín bật điều hòa ấm hai mươi sáu độ. — Mẹ ngủ trong phòng kín bật điều hòa nhiều lại dễ bị khô mũi, thiếu dưỡng khí dẫn đến đột quỵ lúc nửa đêm thì khổ vợ chồng con.
Nói rồi, Phương bước tới kéo tấm rèm cửa kính ngăn cách phòng khách với khu vực ban công nối liền logia giặt phơi. Con bé chỉ tay ra khoảng không gian hẹp dài chưa đầy hai mét vuông, nơi gió bắc đang rít qua khe cửa nhôm kính từng hồi lạnh buốt.
— Chỗ ban công này vừa thoáng khí tự nhiên, sáng sớm lại đón nắng mặt trời giúp tổng hợp vitamin D chống loãng xương cho người già. — Con còn cẩn thận căng cho mẹ tấm rèm nhựa nilon che chắn cạnh máy giặt, thế là mẹ có hẳn một phòng đơn độc lập ngắm cảnh thành phố về đêm.
Tôi nhìn theo ngón tay sơn móng đỏ chót của con dâu mà máu trong người như đông cứng lại. Ngoài ban công ẩm ướt, ngay sát cục nóng điều hòa và chiếc máy giặt cửa ngang lấm tấm xà phòng, là một chiếc giường xếp vải bạt màu xanh rêu bạc phếch. Khung sắt của chiếc giường gỉ sét loang lổ, hai chiếc lò xo ở góc đầu giường bị giãn ngoác ra. Những chậu cây cảnh khô héo và cây chổi lau nhà ướt sũng vẫn dựng ngay sát đầu chiếc giường xếp.
Tôi đứng chết trân giữa căn hộ mà bảy năm trước chính tay tôi đã dốc cạn một tỷ tám trăm triệu đồng tiền bán nhà ở quê để mua. Một cảm giác hoang đường đến nực cười trào lên khiến khóe môi tôi giật nhẹ.
Con dâu tôi ôm đứa trẻ đỏ hỏn khóc sưng cả mắt, than thở rằng ở nhà thuê ẩm thấp khiến thằng bé bị viêm phổi triền miên. Nó bảo nếu không mua được căn hộ chung cư trên thành phố và không có bà nội lên chăm cháu thì mẹ con nó không sống nổi. Lúc ấy, căn hộ ba phòng ngủ này có giá gốc là hai tỷ bảy trăm bảy mươi triệu đồng, mà vợ chồng Quân vét sạch túi mới có chín trăm bảy mươi triệu.
Thương con trai độc nhất, xót đứa cháu đích tôn còn đỏ hỏn, tôi đã gạt nước mắt bán đi căn nhà mái bằng một trăm hai mươi mét vuông ở mặt đường thị trấn. Cầm một tỷ tám trăm triệu đồng tiền mặt trao tận tay con trai để đóng đủ tiền nhà, tôi chỉ giữ lại chiếc két sắt gang nhỏ của ông cụ và vài bộ đồ vải.
Năm giờ sáng tôi đã dậy ninh xương nấu cháo, sáu giờ rưỡi dắt cháu đi bộ tới trường mầm non, tám giờ lại tất tả xách làn đi chợ. Buổi trưa tôi phải quỳ gối lau dọn chín mươi tám mét vuông sàn gỗ bằng khăn tay vì Phương chê cây lau nhà làm xước mặt gỗ đắt tiền. Thế mà mới chỉ đúng một tuần lễ thằng Bin vào lớp một bán trú, không cần bà nội bế ẵm đưa đón nữa, phòng ngủ của tôi đã bị nhường cho con chó cảnh!
Đúng lúc đó, tiếng khóa cửa điện tử lại vang lên tiếng tít ngắn gọn. Phạm Hoàng Quân, đứa con trai duy nhất mà tôi một mình góa bụa tần tảo nuôi ăn học đại học, xách cặp da bước vào nhà. Dù sao nó cũng là máu mủ tôi rứt ruột đẻ ra, chẳng lẽ nó đành lòng nhìn mẹ già hơn sáu mươi tuổi nằm co quắp ngoài ban công giữa đêm gió mùa mười một độ?
Tôi bước về phía Quân, chỉ tay vào hai túi rác đựng quần áo của mình và chiếc giường xếp ngoài ban công, giọng run rẩy.
— Bố mẹ vợ lên chơi thì con phải sắp xếp cho hợp lý, sao lại vứt hết quần áo của mẹ vào túi rác rồi bắt mẹ ra ngủ ngoài ban công? — Căn phòng kia mẹ ở suốt bảy năm nay, giờ vợ con tháo giường của mẹ đi để làm phòng thay đồ cho một con chó cảnh!
Hoàng Quân thoáng sững người khi nhìn thấy chiếc giường xếp bạt xanh ngoài ban công. Quân tháo cà vạt, bước tới nắm lấy khuỷu tay tôi kéo nhẹ sang một bên, hạ giọng khuyên nhủ bằng cái điệu bộ dĩ hòa vi quý quen thuộc.
— Thôi mẹ ơi, con đi làm cả ngày ở công ty đã đủ đau đầu mệt mỏi rồi, mẹ thương con thì bớt lời đi một chút có được không? — Còn con chó Mocha kia là Phương nó mua để quay video làm hình ảnh trên mạng xã hội, cũng là phục vụ công việc giao tiếp của vợ con cả thôi.
Tôi nhìn thẳng vào mắt con trai, từng chữ bật ra lạnh lẽo như băng.
— Thế còn mẹ thì sao hả Quân? — Trong mắt vợ chồng mày, người mẹ già bán cả nhà cửa dưới quê đưa một tỷ tám cho chúng mày mua căn hộ này, còn không bằng một con chó lông xoăn kia à?
Nghe tôi nhắc đến con số một tỷ tám trăm triệu trước mặt bố mẹ vợ, mặt Hoàng Quân lập tức đỏ bừng lên vì tự ái. Nó hất mạnh tay tôi ra, giọng gắt gỏng pha lẫn sự phẫn nộ của kẻ bị chạm vào lòng sĩ diện hão.
— Một tỷ tám năm xưa mẹ đưa cho con, chẳng phải suốt bảy năm qua vợ chồng con đã nuôi cơm mẹ ở giữa thủ đô hoa lệ này rồi còn gì? — Mẹ thử tính xem ở Hà Nội này tiền thuê nhà, tiền điện nước điều hòa, tiền ăn uống mỗi tháng đắt đỏ hết bao nhiêu? — Ban công nhà mình có cửa kính chắn gió, khối người lao động nghèo ở cái đất Hà Nội này mơ còn chẳng có chỗ mà nằm đấy!
Ông Đỗ Văn Quát ngồi trên ghế sofa gật gù vuốt râu, chêm vào một câu đầy vẻ bề trên.
— Thằng Quân nó nói có lý đấy bà thông gia ạ, làm người già thì phải biết điều, con cháu nó sắp xếp đâu thì mình ngồi đấy. — Chỗ ban công kia tôi thấy rộng rãi chán, hồi xưa đi bộ đội chúng tôi còn ngủ hầm đất ẩm ướt, giờ bà nằm giường xếp có mái che là hưởng phúc lắm rồi!
Bàn tay đang xách chiếc làn nhựa đựng cân sườn non của tôi buông thõng xuống. Những giọt nước mưa lạnh buốt từ gấu quần nhỏ xuống sàn gỗ, nhưng trong lồng ngực tôi không còn thấy nhói đau như trước nữa. Tôi liếc mắt nhìn ra ngoài ban công một lần nữa. Dưới gầm chiếc bàn sắt để chậu bột giặt ở góc khuất ban công, có một vật duy nhất không bị vứt lăn lóc như đống quần áo của tôi. Đó là chiếc két sắt bằng gang đúc màu xanh rêu cổ điển, nặng đúng bốn mươi lăm cân, được bọc vải bạt chống thấm và kê trên bốn viên gạch khô ráo.
Tôi bất giác nhếch môi cười nhạt. Thậm chí chúng chưa dám đuổi thẳng tôi ra khỏi cửa căn hộ ngay đêm nay vì còn vướng bận chiếc két sắt ấy. Bởi vì cả vợ chồng thằng Quân lẫn nhà ông bà Quát đều đang đinh ninh rằng. Bên trong chiếc két sắt kia có năm cây vàng 9999 và cuốn sổ tiết kiệm bốn trăm triệu đồng của bố thằng Quân để lại!
Chúng muốn vắt kiệt giọt nước cốt cuối cùng của quả chanh già này trước khi quẳng xác vỏ ra thùng rác. Nhưng ngay khoảnh khắc kéo tấm cửa kính ngăn cách thế giới ấm áp bên trong với cái lạnh cắt da ngoài ban công, ngón tay tôi đã chạm vào chiếc điện thoại cũ trong túi áo. Đã đến lúc tôi phải gọi cho luật sư Trần Đình Bách để đánh thức thứ thực sự đang nằm im suốt bảy năm qua trong chiếc két sắt gang kia rồi.
