Tôi đặt chiếc kính lúp viền đồng xuống mặt bàn gỗ lim khi thấy vết sẹo dưới đuôi mắt đứa bé trong ảnh bị lật ngược từ trái sang phải. Dưới dòng chú thích in mực đen ngay ngắn, con trai thứ của tôi là Phùng Trường Duy vừa ký xác nhận trao năm mươi triệu đồng mổ tim cho cháu bé.
Thế nhưng gương mặt gầy gò và chiếc áo bông vá vai ấy lại nằm nguyên trong cuốn sổ lưu niệm của con trai đầu lòng tôi từ ba năm trước. Đó là bức ảnh cuối cùng Mai Anh Tài chụp gửi về cho mẹ hai tiếng trước khi lao mình xuống dòng lũ quét vùng cao cứu mười hai học sinh.
Đứa con trai đầu lòng mang họ người chồng trước vắn số của tôi đã vĩnh viễn nằm lại dưới lớp bùn đỏ ở tuổi hai mươi tám xuân xanh. Con ra đi chỉ để lại cho tôi tấm huân chương dũng cảm cùng khoản tiền trợ cấp tuất liệt sĩ thấm đẫm mồ hôi và máu nóng.
Tôi tên là Bà Thị Xuyến, một cựu kế toán trưởng nghỉ hưu sau hơn ba mươi năm gắn bó với những con số kiểm toán xây lắp khô khan. Đời tôi hai lần góa bụa, một tay tần tảo nuôi lớn hai đứa con trai cùng mẹ khác cha là Mai Anh Tài và Phùng Trường Duy khôn lớn thành người.
Ngày ôm di ảnh Mai Anh Tài về gian nhà cũ, tôi đã gom sạch tiền tuất, tiền bảo hiểm sinh mạng của con và toàn bộ sổ tiết kiệm dưỡng già. Tôi đem tất cả số tiền xương máu ấy lập nên quỹ học bổng Mai Anh Tài để dựng lớp học vùng sâu và cứu những trái tim trẻ thơ lỗi nhịp.
Suốt hai năm đầu tự tay điều hành, từng đồng tiền quyên góp của đồng đội cũ và nhà hảo tâm đều được tôi hạch toán minh bạch đến từng đồng lẻ. Đầu năm nay, sau một cơn tăng huyết áp phải nhập viện cấp cứu, tôi mới xiêu lòng trước lời khuyên nhủ của vợ chồng Phùng Trường Duy và con dâu Quách Đông Nghi.
Tôi tạm bàn giao chức giám đốc điều hành quỹ cho Phùng Trường Duy, còn Quách Đông Nghi phụ trách lập hồ sơ giải ngân và giữ con dấu văn phòng. Tôi vẫn nhớ như in buổi tối nhận bàn giao, Phùng Trường Duy quỳ thẳng gối trước bàn thờ anh cả, hai tay dâng ba nén nhang thơm thề thốt.
“Mẹ cứ yên tâm nghỉ ngơi dưỡng tuổi già, con xin lấy danh dự ra hứa trước vong linh anh Mai Anh Tài sẽ giữ quỹ học bổng sạch như gương.”
Quách Đông Nghi đứng cạnh chồng cũng rơm rớm nước mắt, khẽ nắm lấy bàn tay nhăn nheo của tôi mà vỗ về đầy vẻ hiếu thảo.
“Vợ chồng con chỉ nhận đúng phần lương hành chính đủ ăn tiêu thôi mẹ ạ, tuyệt đối không bao giờ dám tơ hào một xu tiền từ thiện của các cháu nghèo.”
Lời thề son sắt ấy mới trôi qua chưa đầy chín tháng. Vậy mà tối nay, khi mở tập hồ sơ quyết toán quý ba chuẩn bị cho lễ tưởng niệm ba năm ngày Mai Anh Tài hy sinh, tay tôi lại lạnh buốt. Tôi bước tới chiếc tủ chè kê sát vách tường gian thờ, rút cuốn sổ lưu niệm bọc nhung đen của con cả ra đặt cạnh cuốn báo cáo mới nộp lúc chiều.
Dưới ánh đèn bàn vàng đục, hai bức ảnh đặt song song phơi bày một trò gian dối tàn nhẫn không thể chối cãi. Tấm ảnh trong cuốn báo cáo mới tinh đã bị ai đó dùng phần mềm lật ngang khung hình, cắt bỏ vạt rừng thông lấm bùn lũ phía sau lưng đứa trẻ.
Kẻ làm giả đã ghép đè gương mặt em bé ba năm trước lên tấm phông bạt trao quà in dòng chữ tài trợ của mùa thu năm nay. Ngay cả vết rách hình tam giác trên cổ áo bông cũng khớp từng sợi chỉ tưa, chỉ khác là chiều nghiêng đường chỉ vá đã bị đảo ngược như soi gương.
Tim tôi đập thình thịch vào lồng ngực gầy guộc khi tôi lật tiếp bốn mươi mốt bộ hồ sơ mổ tim và ba hợp đồng mua giường tầng nội trú. Tất cả con dấu xác nhận trên bốn mươi hai phiếu chi đều nhòe mực ở đúng một góc vành tròn bên dưới, thiếu hẳn độ thấm tự nhiên của dấu đóng tay.
Tôi kéo ngăn bàn lấy chiếc máy tính bấm tay cũ kỹ, gõ từng con số giải ngân trong mười ngày gần nhất trên bảng cân đối phát sinh. Tổng số tiền vừa rút khỏi tài khoản quỹ hiện lên rõ mồn một ở mức bốn tỷ đồng chẵn, vét cạn nguồn vốn dự phòng cứu trợ mùa đông năm nay.
Đáng sợ hơn, ngày lập ủy nhiệm chi tất toán khoản tiền ấy lại rơi đúng vào thứ năm tuần trước. Đó chính là ngày bà thông gia Mạc Hoài Đan gọi điện sang khoe ầm ĩ chuyện nhà ngoại vừa đặt cọc mua đứt căn hộ cao cấp ở khu Phương Mỹ.
Giọng bà Mạc Hoài Đan hôm ấy còn vang vọng bên tai tôi với vẻ đắc ý không sao giấu nổi.
“Chị sui ạ, thằng út Văn Văn Tuấn nhà tôi sang năm cưới vợ nên mẹ con tôi bấm bụng xuất luôn bốn tỷ tiền mặt mua căn hộ khu Phương Mỹ đấy!”
Tôi nhớ lúc đó mình đã thoáng ngạc nhiên hỏi lại bà thông gia qua điện thoại.
“Bà bán hàng tạp hóa đầu ngõ, cậu Văn Văn Tuấn mới mở cửa hàng in ấn nhỏ chưa đầy năm, nhà mình gom góp giỏi thế sao không vay trả góp cho đỡ nặng?”
Đầu dây bên kia bà Mạc Hoài Đan cười khanh khách lấp liếm rồi cúp máy vội vàng.
“Ối dào, lộc trời cho với lại con cái hiếu thảo cả đấy chị sui ơi, hôm nào làm lễ tân gia chị nhớ sang mừng cho mẹ con tôi nhé!”
Giờ đây đặt chuỗi ngày tháng ấy nằm cạnh xấp phiếu chi khống bốn tỷ đồng trên bàn, từng đốt ngón tay tôi tê buốt như chạm phải đá tảng mùa đông. Một bà góa buôn thúng bán mẹt như Mạc Hoài Đan và gã thanh niên lêu lổng như Văn Văn Tuấn lấy đâu ra bốn tỷ tiền tươi nếu không rút từ máu thịt người chết?
Đúng lúc ấy, tiếng khóa cổng sắt ngoài sân bỗng lạch cạch vang lên kèm theo tiếng cười đùa rôm rả của vợ chồng Phùng Trường Duy đi ăn đêm về. Tôi lập tức vươn tay tắt công tắc đèn bàn đọc sách, chỉ chừa lại ngọn đèn thờ đỏ quạch rồi ngồi im lìm trên chiếc ghế mây khuất sau tấm bình phong gỗ.
Cánh cửa chính bật mở, mùi nước hoa nồng gắt quyện lẫn hơi men rượu vang theo tiếng giày cao gót của Quách Đông Nghi tràn thẳng vào phòng khách.
“Anh bước nhẹ chân thôi kẻo bà già thức giấc lại lôi sổ sách ra tra hỏi vặn vẹo bây giờ!”
Tiếng Quách Đông Nghi thì thào gay gắt ngay chỗ tủ giày, nối tiếp là giọng trầm đục đầy bất an của đứa con trai thứ Phùng Trường Duy.
“Em dặn cậu Văn Văn Tuấn cất kỹ mấy phôi dấu với xấp danh sách ký nhận bên tiệm in chưa, mẹ anh tinh nghề kế toán lắm, lộ ra là tù mọt gông cả lũ đấy!”
Quách Đông Nghi khẩy cười một tiếng khẽ khàng, đặt phịch chiếc túi xách da đắt tiền xuống mặt bàn uống nước.
“Anh cứ nhát như cáy ấy, mắt bà cụ giờ đeo kính lão ba độ còn nhòe nhoẹt, thấy ảnh trẻ con vùng cao là gật đầu tin sái cổ ngay thôi.”
“Toàn bộ bốn tỷ đồng em cho chạy qua tài khoản hộ kinh doanh vật tư hợp pháp của Văn Văn Tuấn rồi mới chuyển sang chủ đầu tư Phương Mỹ thì trời cũng chẳng lần ra.”
Phùng Trường Duy thở hắt ra một hơi nặng nhọc, giọng vẫn còn vương chút sợ sệt khi nhìn về phía bàn thờ anh trai.
“Nhưng còn cái thiết bị chữ ký số kiểm soát viên đứng tên Bà Thị Xuyến thì sao, nhỡ cuối tháng mẹ lên ngân hàng in sao kê chi tiết thì vợ chồng mình ăn nói thế nào?”
“Yên tâm đi chồng ơi, lát nữa em lẻn vào ngăn kéo bàn thu luôn cái khóa chữ ký số ấy bỏ vào két sắt riêng, sang tuần tân gia nhà ngoại xong mình đổi luôn mật khẩu!”
Từng câu từng chữ trơ trẽn ấy dội thẳng vào màng nhĩ khiến lồng ngực tôi đau nhói như có ai cầm dùi sắt đâm xuyên qua tim. Đứa con trai thứ mà tôi dứt ruột đẻ ra và cô con dâu tôi hết lòng thương yêu lại đang tâm cấu kết với nhà ngoại ăn cắp tiền cứu mạng trẻ nghèo.
Chúng không chỉ lấy trộm bốn tỷ đồng từ thiện, mà còn đang giẫm đạp thẳng lên nấm mồ và danh dự trong sạch của người anh cả Mai Anh Tài. Ánh đèn huỳnh quang ngoài phòng khách bật sáng trưng, Phùng Trường Duy vừa nới lỏng chiếc cà vạt lụa vừa bước vòng qua tấm bình phong gỗ.
Vừa chạm mắt thấy tôi đang ngồi thẳng lưng bên bàn giấy cạnh gian thờ, Phùng Trường Duy giật bắn người lùi lại nửa bước, lắp bắp kêu lên.
“Ơ kìa mẹ, sao gần mười một giờ đêm rồi mẹ chưa vào buồng nghỉ mà còn ngồi một mình trong bóng tối thế này?”
Quách Đông Nghi đi sát phía sau chồng cũng khựng cứng gót giày, đôi mắt sắc lẻm lập tức phóng thẳng xuống cuốn album quyết toán đặt trên mặt bàn.
“Mẹ xem gì ở đống hồ sơ quỹ đấy ạ, chiều nay con vừa kiểm tra kỹ từng tờ rồi mới trình mẹ ký duyệt cơ mà!”
Giọng cô con dâu vút cao lên một quãng, hai bàn tay sơn móng đỏ chót xoắn chặt vào quai túi xách để giấu cơn chột dạ bất ngờ. Tôi chậm rãi tháo cặp kính lão xuống khỏi sống mũi, đưa mu bàn tay day nhẹ thái dương, cất giọng trầm khàn của một bà lão mệt mỏi lúc canh khuya.
“Mẹ sực nhớ tuần sau là giỗ đầu ba năm ngày anh Mai Anh Tài hy sinh nên mang cuốn sổ ra xem năm nay quỹ cứu được thêm bao nhiêu cháu nhỏ.”
“Có điều chữ in trong bảng kê nhỏ li ti quá, mẹ căng mắt đọc mới được nửa trang đầu đã thấy nhức buốt cả hai bên thái dương rồi.”
Nghe tôi than mắt mờ không đọc nổi chữ nhỏ, bả vai đang gồng cứng của Phùng Trường Duy lập tức chùng hẳn xuống, anh ta thở phào bước vội lại gần.
“Đấy con đã bảo mẹ bao nhiêu lần rồi, tuổi mẹ giờ huyết áp thất thường thì cứ nghỉ ngơi tụng kinh thôi, sổ sách chứng từ đã có vợ chồng con lo liệu hết.”
Không để lỡ cơ hội, Quách Đông Nghi lao nhanh tới bàn giấy, vơ gọn tập báo cáo quyết toán bốn tỷ đồng cùng cuốn sổ ảnh ôm ghì trước ngực.
“Đêm sương lạnh thế này để giấy tờ ngoài phòng khách dễ ẩm mốc lắm mẹ ơi, con gom hết sang phòng làm việc khóa vào tủ sắt cho an toàn nhé!”
Vừa nói, ánh mắt tham lam của cô con dâu đã liếc xéo sang ngăn kéo bên hông bàn nơi tôi thường cất chiếc hộp nhung đựng khóa bảo mật ngân hàng.
“À mẹ này, mẹ đưa luôn chiếc hộp chữ ký số kiểm soát viên cho con giữ hộ nhé, sáng mai ngân hàng họ cập nhật hệ thống nên con đi đồng bộ giúp mẹ luôn.”
Tôi ngước mắt nhìn đứa con trai thứ Phùng Trường Duy đang đứng cúi gằm mặt dưới chân bàn thờ anh cả, không dám ngẩng lên nhìn thẳng vào mắt mẹ.
“Ý con cũng muốn thu lại chìa khóa kiểm soát tài khoản của quỹ do mẹ sáng lập đấy ư Phùng Trường Duy?”
Bị tôi gọi thẳng cả họ lẫn tên, Phùng Trường Duy hơi rùng mình nhưng vẫn gượng gạo nở nụ cười lấy lòng rồi gật đầu hùa theo vợ.
“Nhà con nó làm thủ quỹ chuyên môn nên giữ hộ mẹ cho tiện giao dịch thôi mà, mẹ con người một nhà cả chứ ai xa lạ đâu mà mẹ phải nghĩ ngợi.”
Tôi nhìn thấu sự hèn nhát và tham lam đang ăn ruỗng tâm can đứa con máu mủ duy nhất còn sống trên cõi đời này, cổ họng đắng nghét vị máu tanh. Không một lời vạch trần nóng vội, tôi từ tốn kéo ngăn bàn, đặt chiếc hộp nhung màu đỏ sẫm vào lòng bàn tay đang chìa sẵn của Quách Đông Nghi.
“Được rồi, con cầm lấy mà giữ cho cẩn thận, trong tài khoản ấy toàn là máu xương của anh cả và tiền cứu mạng trẻ thơ chứ chẳng phải của chùa đâu.”
“Vâng vâng mẹ cứ kê cao gối ngủ ngon đi ạ, con đem cất vào két sắt phòng làm việc ngay bây giờ đây!”
Quách Đông Nghi mừng rỡ ra mặt, nháy mắt kéo tay Phùng Trường Duy rảo bước sang căn phòng làm việc ở đầu hồi rồi tra liền hai lớp khóa đồng mới tinh. Tiếng cạch khóa sắt vang lên đanh gọn giữa đêm khuya, hai vợ chồng chúng đinh ninh rằng mọi bằng chứng rút ruột bốn tỷ đồng đã bị chôn kín sau cánh cửa gỗ.
Tôi lặng lẽ đứng dậy, chống tay vào mép bàn bước chậm rãi về buồng ngủ riêng của mình rồi gài chốt cửa sắt bên trong thật khẽ. Đợi khi tiếng bước chân của vợ chồng Phùng Trường Duy đã khuất hẳn trên cầu thang gác hai, tôi mới thẳng lưng bước tới cạnh giường đơn.
Bàn tay già nua của tôi luồn sâu vào lớp túi vải khâu chìm bên trong vạt áo len dày, rút ra một chiếc ổ cứng di động màu bạc nhỏ bằng ba ngón tay. Hơn một tiếng trước khi hai vợ chồng con dâu mở cổng bước về, tôi đã dùng chiếc máy tính xách tay cũ trích xuất trọn vẹn dữ liệu gốc trên hệ thống ngân hàng.
Toàn bộ nhật ký chuyển tiền ngầm suốt chín tháng qua cùng bản sao bốn mươi hai phiếu chi giả mạo đều đã nằm gọn trong chiếc ổ cứng nhỏ bé này. Còn chiếc hộp nhung đỏ mà Quách Đông Nghi vừa hớn hở đem khóa vào két sắt thực chất chỉ chứa một vỏ nhựa chữ ký số đã hỏng mạch từ cuối năm ngoái.
Thiết bị bảo mật thật sự mang tên chủ tài khoản sáng lập Bà Thị Xuyến vẫn đang nằm êm ái ngay dưới lớp gối nằm của tôi. Tôi bước lại gần ô kính thông gió nhìn sang gian thờ, nơi di ảnh Mai Anh Tài trong bộ quân phục cứu hộ vẫn nhìn mẹ bằng đôi mắt sáng trong thuở nào.
Ngón tay cái của tôi miết chặt lên cạnh kim loại sắc lạnh của chiếc ổ cứng, trong đầu đã hiện rõ địa chỉ văn phòng kiểm toán nơi tôi phải tìm đến ngay đầu giờ sáng mai.
