Tôi cùng Hạ Kiều Hằng, luật sư Cao Xuân Thụy và kiểm toán viên Ngô Minh Giang bước ra khỏi phòng làm việc của Văn phòng Công chứng nhà nước. Phía sau cánh cửa gỗ chỉ còn lại tiếng gào khóc và cãi vã điên loạn của vợ chồng Hạ Quốc Hòa. Ra đến sảnh lớn ngập nắng thu, Hạ Kiều Hằng nắm chặt lấy bàn tay tôi, hít một hơi thật sâu như vừa trút bỏ được tảng đá ngàn cân đè nặng trong lồng ngực suốt hai năm ròng. Nhưng với một người làm kiểm toán như Ngô Minh Giang và một người cả đời dạy kế toán như tôi, sự trừng phạt dành cho một kẻ bất nhân bất nghĩa chưa dừng lại ở đó.
Ngay chiều hôm ấy, kiểm toán viên Ngô Minh Giang đã gửi một bộ hồ sơ tố giác sai phạm tài chính tới công ty Á Châu. Đính kèm trong hồ sơ là bản sao vi bằng tám mươi tư phiếu chấm công gửi thẳng cho Ban Kiểm soát và Hội đồng quản trị. Hóa ra trong suốt hai năm qua, Hạ Quốc Hòa không chỉ dùng cuốn sổ chấm công để bòn rút cha đẻ. Với bản tính tham lam vô độ, nó còn kê khai gian dối rằng mình đang phải gánh vác toàn bộ chi phí y tế đặc biệt cho người cha già tàn tật không nơi nương tựa. Nó dùng hồ sơ giả mạo đó để trốn thuế thu nhập cá nhân và trục lợi quỹ phúc lợi nhân đạo của công ty Á Châu. Thậm chí, có tới mười tám lần Hạ Quốc Hòa lấy hóa đơn thuốc men và viện phí của tôi để làm chứng từ thanh toán khống công tác phí tại phòng tài chính do chính nó quản lý!
Khi bản vi bằng công chứng được gửi tới công ty Á Châu, cả ban lãnh đạo tập đoàn đều chấn động. Họ không ngờ Hạ Quốc Hòa chẳng những không bỏ ra một xu nuôi cha mà còn tính giá ba triệu đồng một giờ đưa cha đi cấp cứu. Một doanh nghiệp lớn đang chuẩn bị niêm yết cổ phiếu trên sàn chứng khoán không bao giờ chấp nhận một Giám đốc tài chính gian lận chứng từ nội bộ. Họ càng không thể dung thứ cho một kẻ suy đồi đạo đức đến mức tính lãi kép trên giường cấp cứu của cha ruột. Chỉ ba ngày sau phiên đối chất tại Văn phòng Công chứng nhà nước, công ty Á Châu chính thức ra quyết định cách chức Giám đốc tài chính và sa thải bắt buộc đối với Hạ Quốc Hòa. Đồng thời, công ty chuyển hồ sơ sang cơ quan thuế để truy thu toàn bộ số tiền gian lận kèm mức phạt gấp ba lần.
Đòn giáng liên hoàn từ công ty Á Châu ập đến cùng lúc với thông báo thụ lý vụ án đòi nợ mười bốn tỷ hai trăm triệu đồng của Tòa án. Hai biến cố dồn dập đã đánh gục hoàn toàn sự ngạo mạn của vợ chồng Hạ Quốc Hòa. Căn hộ chung cư cao cấp trị giá sáu tỷ đồng — nơi có một tỷ rưỡi tiền gốc của tôi từ sáu năm trước — lập tức bị niêm phong. Chiếc xe hơi sang trọng và toàn bộ tài khoản tiết kiệm của hai vợ chồng nó cũng bị phong tỏa để cưỡng chế thi hành án.
Nghe hàng xóm khu chung cư kể lại, ngay trong ngày nhận được quyết định kê biên căn hộ và chiếc xe hơi, Hoàng Hương Lệ đã phát điên. Người đàn bà từng tự hào vỗ ngực là người nghĩ ra cuốn sổ chấm công tính lãi kép với bố chồng giờ đây quay sang cào cấu, nguyền rủa Hạ Quốc Hòa không tiếc lời. Trong căn hộ bị dán niêm phong chờ phát mãi, Hoàng Hương Lệ ném hết quần áo của chồng ra ngoài hành lang. Cô ta gào lên rằng chính vì sự ngu dốt của Hạ Quốc Hòa khi ký giấy cam kết từ thời đi du học nên mới kéo cô ta vào cảnh trắng tay. Hạ Quốc Hòa bị mất chức Giám đốc tài chính ở công ty Á Châu, lại bị vợ sỉ nhục trước mặt ban quản lý tòa nhà, hai vợ chồng lao vào ẩu đả đến mức bảo vệ phải can thiệp.
Chưa đầy hai tuần sau, căn hộ chung cư và chiếc xe hơi bị bán đấu giá thu về hơn bảy tỷ đồng chuyển thẳng vào tài khoản thi hành án của tôi. Ngay ngày hôm đó, Hoàng Hương Lệ đã đơn phương nộp đơn ly hôn tại tòa án. Cô ta gom góp chút trang sức giấu giếm được, bỏ trốn về nhà mẹ đẻ ở tỉnh khác để trốn tránh phần nghĩa vụ nợ còn lại. Cô ta để mặc Hạ Quốc Hòa một mình gánh khoản nợ hàng tỷ đồng chưa thanh toán hết cùng vết nhơ bị sa thải khỏi ngành tài chính. Ở tuổi ba mươi sáu, từ một Giám đốc tài chính đi xe sang, ở nhà đẹp, ngẩng mặt nhìn đời bằng nửa con mắt, Hạ Quốc Hòa rơi thẳng xuống vực sâu: Không nhà cửa, không sự nghiệp, không vợ con. Đi xin việc ở bất kỳ công ty kế toán nào hắn cũng bị từ chối ngay khi người ta tra cứu lý lịch tại công ty Á Châu.
Một buổi chiều cuối tháng Mười Một, cơn mưa phùn đầu đông rả rích rơi trên những tán cây ngọc lan trong sân căn biệt thự cổ. Tôi đang ngồi bên bàn trà ngoài hiên nhà, thưởng thức bát cháo hạt sen nóng hổi do Hạ Kiều Hằng vừa nấu xong thì nghe thấy tiếng động ngoài cổng sắt. Nhìn qua song sắt rỉ nước mưa, tôi thấy Hạ Quốc Hòa đang quỳ sụp trên vỉa hè lát gạch ướt đẫm.
Nó mặc chiếc áo sơ mi nhàu nhĩ đã bạc màu, râu ria xồm xoàm, gương mặt hốc hác già đi cả chục tuổi chỉ sau một tháng biến cố. Nhìn thấy tôi ngồi trên hiên nhà ấm áp, Hạ Quốc Hòa vừa khóc vừa đập trán xuống bậc đá trước cổng sắt: "Bố ơi... con lạy bố, bố mở cổng cho con vào nói chuyện với bố một câu thôi!" "Lệ nó bỏ con đi theo người khác rồi, công ty Á Châu cũng sa thải và đưa tên con vào danh sách đen toàn ngành tài chính rồi bố ơi!" "Căn hộ chung cư với xe hơi đã phát mãi chuyển trả cho bố hơn bảy tỷ rồi, giờ con phải đi thuê một căn phòng trọ ẩm thấp mười mét vuông trong ngõ sâu để ở." "Con biết tội của con đáng chết ngàn lần, con bị đồng tiền làm mờ mắt nên mới nghe lời vợ tính toán với bố từng giờ cấp cứu..." "Bố thương con, bố rút đơn thi hành án phần nợ bảy tỷ còn lại đi bố, cho con quay về làm lại cuộc đời làm con của bố như ngày xưa có được không bố ơi?!"
Hạ Kiều Hằng đứng bên cạnh tôi, nhìn người anh trai từng hách dịch đòi thu phí năm trăm nghìn mỗi lần em gái bước qua cổng nhà, trong lòng không khỏi dâng lên một nỗi chua xót. Nhưng con bé không nói một lời xin hộ nào, chỉ lặng lẽ nhìn tôi, tôn trọng tuyệt đối quyết định của người cha đã chịu đựng quá nhiều tổn thương.
Tôi đặt chiếc thìa sứ xuống bát cháo, chậm rãi đứng dậy, cầm chiếc ô đen bước dọc theo lối gạch tàu ra phía cổng sắt. Tôi dừng lại cách cánh cổng khóa chặt đúng hai bước chân, nhìn xuống người đàn ông đang quỳ dưới mưa. Trong lòng tôi lúc này không còn sự giận dữ, cũng chẳng còn nỗi đau thắt ngực như đêm nằm trên giường cấp cứu một tháng trước. Chỉ còn lại sự tĩnh lặng mênh mông của một người đã nhìn thấu quy luật nhân quả của kiếp người.
Tôi rút từ trong túi áo khoác ra một phong bì trắng, luồn qua khe cửa sắt đưa cho Hạ Quốc Hòa: "Cầm lấy tờ giấy này rồi đứng dậy mà về đi Hòa." "Trong phong bì đó là Văn bản miễn giảm phần nghĩa vụ thi hành án còn lại mà bố vừa bảo luật sư Cao Xuân Thụy lập sáng nay." "Số tiền hơn bảy tỷ thu hồi từ việc bán căn hộ chung cư và xe hơi của con đã đủ để hoàn trả cho bốn tỷ rưỡi tiền gốc." "Đó là số tiền bố mẹ từng bỏ ra nuôi con sau tuổi mười tám, cộng với phần lãi ngân hàng cơ bản." "Bố lấy lại đúng phần máu thịt của bố mẹ đã bị con bòn rút, còn gần bảy tỷ tiền lãi kép mười hai phần trăm vượt trội kia, bố xóa cho con." "Từ nay về sau giữa hai bên không còn ai nợ ai một đồng tiền nào nữa."
Hạ Quốc Hòa run rẩy đón lấy chiếc phong bì, ngẩng khuôn mặt đẫm nước mưa lẫn nước mắt nhìn tôi, lắp bắp: "Bố... bố xóa khoản nợ còn lại cho con... vậy là bố tha thứ cho con, cho con về lại ngôi nhà này phải không bố?"
Tôi khẽ lắc đầu, giọng trầm ổn nhưng dứt khoát như tiếng khóa đồng sập chốt: "Không Hòa ạ. Bố xóa phần lãi kép còn lại không phải vì bố cần con quay về phụng dưỡng, mà vì bố muốn cắt đứt hoàn toàn mọi sợi dây ràng buộc pháp lý lẫn tiền bạc với con." "Tiền bạc vay mượn có thể dùng tài sản phát mãi để quyết toán xong xuôi." "Nhưng chữ Hiếu một khi đã bị chính tay con đem đặt lên bàn cân, bấm đồng hồ tính giá ba triệu đồng một giờ lúc cha già hấp hối." "Thì cả đời này không có bất kỳ đồng tiền hay giọt nước mắt nào mua lại được nữa." "Từ hôm nay, con hoàn toàn tự do với hai bàn tay trắng, hãy tự đi làm bằng sức lao động thật sự của mình mà sống tiếp quãng đời còn lại." "Đừng bao giờ quay lại gõ cánh cổng này nữa."
Nói dứt câu đó, tôi xoay người bước ngược trở lại hiên nhà, mặc cho tiếng khóc hối hận muộn màng của Hạ Quốc Hòa bị tiếng mưa chiều nhấn chìm ngoài con phố vắng. Bởi tôi hiểu rằng, sự dung túng không đúng chỗ cho một kẻ từng lấy sinh mạng cha già ra tính lãi kép chính là sự tàn nhẫn lớn nhất đối với lòng hiếu thảo chân chính.
Sáng ngày hôm sau, bầu trời sau cơn mưa trở nên trong vắt và cao rộng lạ thường. Tôi một lần nữa đến Văn phòng Công chứng nhà nước của ông Bùi Kiến Khuê cùng với Hạ Kiều Hằng, luật sư Cao Xuân Thụy và kiểm toán viên Ngô Minh Giang. Nhưng lần này, không còn bất kỳ tờ phiếu chấm công máu lạnh nào trên mặt bàn gỗ lim nữa.
Trước sự chứng kiến của công chứng viên Bùi Kiến Khuê, tôi chính thức đặt bút ký vào hai văn bản pháp lý quan trọng nhất của cuộc đời mình. Văn bản thứ nhất là Hợp đồng tặng cho và thừa kế hợp pháp toàn bộ căn biệt thự vườn cổ trị giá mười lăm tỷ đồng cho người con gái út Hạ Kiều Hằng. Văn bản thứ hai là quyết định dùng toàn bộ số tiền hơn bảy tỷ đồng vừa thu hồi được từ vụ thi hành án của Hạ Quốc Hòa để lập một quỹ từ thiện. Đó là Quỹ học bổng và hỗ trợ y tế cho người cao tuổi neo đơn mang tên người vợ quá cố của tôi, do kiểm toán viên Ngô Minh Giang và Hạ Kiều Hằng trực tiếp quản lý, vận hành.
Nhìn con gái út rơm rớm nước mắt ôm chặt lấy cánh tay mình khi bước ra khỏi cổng Văn phòng Công chứng nhà nước, tôi ngước nhìn những tán cây cổ thụ đang đâm chồi xanh biếc dưới nắng ấm. Cả một đời làm nghề thống kê và kế toán, đi qua bao nhiêu bảng cân đối tài sản phức tạp, đến tuổi bảy mươi hai tôi mới hoàn thành xong bản quyết toán lớn nhất của đời người. Một bản quyết toán không chỉ đòi lại sự công bằng cho những hy sinh thầm lặng của cha mẹ, mà còn trả lại đúng giá trị cho hai chữ Tình Thân. Đó là thứ vốn dĩ vô giá cho những ai biết trân trọng, nhưng sẽ trở thành cái giá đắt nhất cuộc đời cho những kẻ dám đem lòng hiếu thảo ra tính toán theo giờ.
