Căn phòng công chứng bỗng chốc tĩnh lặng đến mức nghe rõ cả tiếng kim đồng hồ quả lắc tích tắc trên tường. Nụ cười đắc thắng trên gương mặt Hạ Quốc Hòa cứng đờ lại. Nó nhìn chiếc cặp nhôm chuyên dụng màu bạc mà kiểm toán viên Ngô Minh Giang vừa đặt lên bàn, giọng bắt đầu gượng gạo: "Bố... bố nói cột Nợ nào của con cơ chứ? Từ lúc đi làm ở công ty Á Châu đến giờ lương thưởng của con hàng trăm triệu mỗi tháng, con vay tiền bố hồi nào?" "Hay là bố định đem mấy đồng tiền nuôi con ăn học từ hồi con còn bé ra để kể công?" "Bố đọc lại luật Hôn nhân và Gia đình đi nhé, cha mẹ có nghĩa vụ nuôi con đến năm mười tám tuổi, bố đừng có đem chuyện tã sữa ra đây mà dọa con!"
Kiểm toán viên Ngô Minh Giang bật hai chốt khóa của chiếc cặp nhôm, lấy ra ba tập hồ sơ bìa cứng đã được đóng dấu kiểm toán độc lập cùng một xấp chứng từ gốc ngả màu thời gian. Ngô Minh Giang đẩy tập hồ sơ thứ nhất sang trước mặt công chứng viên Bùi Kiến Khuê và vợ chồng Hạ Quốc Hòa, giọng đanh gọn, chuẩn xác từng con số: "Anh Hạ Quốc Hòa yên tâm, thầy Đạt là chuyên gia đầu ngành về thống kê tài chính." "Thầy không bao giờ tính một xu nào từ ngày anh mới lọt lòng cho đến đúng sinh nhật mười tám tuổi của anh." "Toàn bộ chứng từ trong chiếc cặp này đều phát sinh sau ngày anh tròn mười tám tuổi một tháng, và tờ nào cũng có chữ ký tươi cùng cam kết viết tay của chính anh!"
Hoàng Hương Lệ giật mình thốt lên: "Cái gì? Cam kết viết tay nào? Anh Hòa, anh ký giấy vay tiền ông cụ hồi nào thế?" Hạ Quốc Hòa tái mặt, vội vàng cúi xuống nhìn vào tập hồ sơ thứ nhất mà luật sư Cao Xuân Thụy vừa mở ra. Luật sư Cao Xuân Thụy chỉ tay vào tờ giấy viết tay có dán ảnh thẻ và điểm chỉ của Hạ Quốc Hòa năm hai mươi hai tuổi, dõng dạc đọc: "Khoản mục số một: Giai đoạn bốn năm đại học và hai năm học Thạc sĩ Tài chính tại nước ngoài của ông Hạ Quốc Hòa, từ năm mười tám tuổi đến năm hai mươi tư tuổi." "Năm ông Hạ Quốc Hòa hai mươi hai tuổi, để thuyết phục cha mẹ rút toàn bộ quỹ tiết kiệm dưỡng già và bán mảnh đất hương hỏa của mẹ ở quê lấy tiền đi du học thạc sĩ." "Chính ông Hạ Quốc Hòa đã tự tay viết và ký Giấy cam kết nhận vốn đầu tư học tập và hoàn trả phụng dưỡng." "Trong giấy cam kết này kèm theo mười sáu biên lai chuyển tiền quốc tế qua ngân hàng thương mại." "Tổng số tiền gốc ông Đạt đã chi trả cho ông Hạ Quốc Hòa sau tuổi mười tám là một tỷ tám trăm triệu đồng chẵn!"
Hạ Quốc Hòa run bắn người khi nhìn thấy nét chữ thời sinh viên của chính mình trên tờ giấy cam kết năm xưa. Hồi đó, vì sợ bố mẹ giữ lại mảnh đất quê cho em gái Hạ Kiều Hằng nên nó đã thề thốt viết giấy nhận nợ một tỷ tám trăm triệu. Nó từng hứa khi học thành tài về nước sẽ trả gấp đôi gấp ba, nếu bất hiếu sẽ hoàn trả toàn bộ gốc và lãi theo quy định ngân hàng. Suốt mười bốn năm qua, thấy tôi không bao giờ nhắc tới, nó cứ đinh ninh tờ giấy ấy đã mục nát hoặc bị thất lạc từ lâu!
Chưa để cho Hạ Quốc Hòa kịp định thần, luật sư Cao Xuân Thụy đã lật sang tập hồ sơ thứ hai có đóng dấu đỏ của Văn phòng Công chứng từ sáu năm trước: "Khoản mục số hai: Cách đây sáu năm, khi ông Hạ Quốc Hòa và bà Hoàng Hương Lệ kết hôn, ông Đạt đã rút một tỷ năm trăm triệu đồng tiền mặt." "Số tiền này dùng để thanh toán bảy mươi phần trăm giá trị căn hộ chung cư cao cấp mà hai người đang ở." "Lúc nhận khoản tiền này, cả ông Hạ Quốc Hòa và bà Hoàng Hương Lệ đã ký vào Hợp đồng tặng cho tài sản có điều kiện số bảy mươi hai tại phòng công chứng." "Điều khoản số năm của hợp đồng ghi rõ: Điều kiện duy nhất để được hưởng khoản tiền một tỷ rưỡi này là bên nhận phải thực hiện nghĩa vụ chăm sóc, phụng dưỡng cha mẹ già vô điều kiện." "Nếu bên nhận bỏ mặc cha mẹ khi ốm đau hoặc đòi tính phí dịch vụ chăm sóc cha mẹ dưới bất kỳ hình thức nào, hợp đồng tặng cho tự động vô hiệu." "Khi đó, toàn bộ số tiền lập tức chuyển thành Khoản nợ vay thương mại một tỷ năm trăm triệu đồng tính lãi từ ngày nhận tiền!"
Mặt Hoàng Hương Lệ cắt không còn một giọt máu, hai bàn tay nó bấu chặt vào mép bàn đến trắng bệch cả đầu ngón tay: "Không... không thể nào! Hồi cưới nhau ông cụ bảo ký giấy xác nhận nhận tiền mua nhà để làm thủ tục thuế thôi mà..." "Anh Hòa! Sao lúc đó anh làm tài chính mà không đọc kỹ cái điều khoản số năm kia hả?!"
Hạ Quốc Hòa mồ hôi vã ra như tắm trên trán, làm ướt đẫm cả phần tóc mai vừa vuốt keo bóng mượt. Nó lắp bắp quay sang vợ: "Lúc... lúc đó anh chỉ nhìn con số một tỷ rưỡi chuyển vào tài khoản để kịp đóng tiền căn hộ, ai ngờ ông già lại gài điều khoản thu hồi nếu tính phí chăm sóc vào đấy!"
Kiểm toán viên Ngô Minh Giang không cho hai vợ chồng chúng một giây nào để thở, lập tức mở tiếp tập hồ sơ thứ ba đặt lên bàn: "Khoản mục số ba: Cách đây bốn năm, ông Hạ Quốc Hòa tự ý lấy tiền mặt đầu tư chứng khoán phái sinh bị cháy tài khoản, dẫn đến nguy cơ bị khởi tố hình sự." "Đêm ngày mười bốn tháng Chín năm đó, cả hai vợ chồng ông Hạ Quốc Hòa và bà Hoàng Hương Lệ đã quỳ tại phòng khách nhà thầy Đạt." "Hai người đã tự tay viết Giấy biên nhận vay tiền khẩn cấp với số tiền gốc là một tỷ hai trăm triệu đồng." "Như vậy, cộng gộp ba khoản tiền gốc có đầy đủ biên nhận chữ ký tươi, hợp đồng công chứng và chứng từ giao dịch sau năm mười tám tuổi." "Tổng số tiền gốc vợ chồng anh Hạ Quốc Hòa đã vay của thầy Đạt là bốn tỷ năm trăm triệu đồng chẵn!"
Tôi cầm ấm trà trên bàn, thong thả rót một chén nước ấm cho mình rồi nhìn sang đứa con trai trưởng đang run như cầy sấy: "Hòa à, bốn tỷ năm trăm triệu mới chỉ là tiền gốc thôi con." "Con là Giám đốc tài chính công ty Á Châu, vừa nãy chính con tự nguyện ký và đóng dấu công chứng vào Điều ba của biên bản nguyên tắc." "Mọi khoản tiền phát sinh sau năm mười tám tuổi đều phải tính lãi suất kép mười hai phần trăm một năm cộng dồn gốc." "Giang, em đọc kết quả chạy bảng tính lãi kép theo đúng công thức của anh Hòa cho công chứng viên Bùi Kiến Khuê nghe đi."
Kiểm toán viên Ngô Minh Giang mở tờ bảng tính tổng hợp khổ lớn có đóng dấu xác nhận kiểm toán, giọng vang lên đanh thép như tiếng búa gõ xuống mặt bàn: "Áp dụng đúng công thức lãi suất kép mười hai phần trăm một năm theo Biên bản nguyên tắc vừa được công chứng viên Bùi Kiến Khuê chứng thực:" "Một là khoản gốc một tỷ tám trăm triệu đồng vay đi du học từ mười bốn năm trước, tính lãi kép mười hai phần trăm qua mười bốn chu kỳ năm." "Tổng gốc và lãi hiện tại là tám tỷ tám trăm linh năm triệu đồng." "Hai là khoản gốc một tỷ năm trăm triệu đồng tiền mua căn hộ chung cư từ sáu năm trước, tính lãi kép mười hai phần trăm qua sáu năm." "Tổng gốc và lãi của khoản này là hai tỷ chín trăm sáu mươi triệu đồng." "Ba là khoản gốc một tỷ hai trăm triệu đồng vay trả nợ chứng khoán từ bốn năm trước, tính lãi kép mười hai phần trăm qua bốn năm." "Tổng gốc và lãi của khoản này là một tỷ tám trăm tám mươi tám triệu đồng." "Bốn là phần giờ công lao động của thầy Đạt tính từ sau khi anh Hòa đủ mười tám tuổi." "Thầy Đạt đã dành ba trăm hai mươi giờ dạy kèm chuyên ngành tài chính, một trăm năm mươi giờ chăm anh Hòa mổ ruột thừa tại bệnh viện." "Cộng thêm một trăm năm mươi giờ trông con nhỏ giúp vợ chồng anh chị, tổng cộng sáu trăm hai mươi giờ." "Áp dụng đúng đơn giá giờ công chuyên gia cao cấp và hệ số trực đêm bệnh viện kèm lãi kép mà chị Hoàng Hương Lệ đã lập trong sổ chấm công." "Phần công sức của thầy Đạt tương đương bốn tỷ ba trăm bốn mươi bảy triệu đồng." "Tổng cộng bốn khoản mục trên, số tiền gốc và lãi mà vợ chồng ông Hạ Quốc Hòa và bà Hoàng Hương Lệ đang nợ thầy Đạt tính đến chín giờ sáng hôm nay là mười tám tỷ đồng chẵn!"
Con số mười tám tỷ đồng vừa vang lên, Hoàng Hương Lệ trượt khỏi ghế, ngã ngồi phịch xuống sàn gạch đá hoa cương lạnh ngắt. Hạ Quốc Hòa hai tay chống xuống mặt bàn, đôi chân run lẩy bẩy như không còn trụ vững nổi sức nặng của cơ thể. Kiểm toán viên Ngô Minh Giang điềm tĩnh kết luận dòng cuối cùng trên bảng quyết toán: "Thực hiện nguyên tắc bù trừ công nợ hai chiều tại Văn phòng Công chứng nhà nước." "Lấy tổng nợ mười tám tỷ đồng của vợ chồng ông Hạ Quốc Hòa trừ đi toàn bộ ba tỷ tám trăm triệu đồng trong cuốn sổ chấm công tám mươi tư kỳ mà hai người vừa nộp." "Số dư nợ cuối cùng mà ông Hạ Quốc Hòa và bà Hoàng Hương Lệ có nghĩa vụ phải thanh toán ngay lập tức cho ông Đạt là mười bốn tỷ hai trăm triệu đồng chẵn!"
Công chứng viên Bùi Kiến Khuê cầm tập chứng từ gốc cùng bảng kiểm toán đối chiếu một lượt, sau đó gật đầu xác nhận với thái độ vô cùng nghiêm túc: "Toàn bộ giấy nhận nợ viết tay, hợp đồng tặng cho có điều kiện và biên bản nguyên tắc tính lãi kép mười hai phần trăm một năm đều hoàn toàn hợp pháp." "Tất cả các văn bản đều có chữ ký và dấu vân tay tự nguyện của các bên." "Theo đúng quy định pháp luật, Văn phòng Công chứng chính thức lập vi bằng ghi nhận kết quả bù trừ công nợ." "Sau khi đã cấn trừ hết ba tỷ tám trăm triệu đồng tiền công chăm sóc, vợ chồng ông Hạ Quốc Hòa và bà Hoàng Hương Lệ hiện đang nợ cụ Đạt số tiền mười bốn tỷ hai trăm triệu đồng!"
Nghe lời tuyên bố đanh thép của công chứng viên Bùi Kiến Khuê, Hạ Quốc Hòa hoảng loạn thực sự. Nó vội vàng chộp lấy cuốn sổ chấm công bìa đen trên bàn, định xé toạc ra thành từng mảnh: "Không! Tôi không tính sổ chấm công nữa! Tôi hủy cái biên bản nguyên tắc lãi kép kia đi!" "Bố ơi, con sai rồi! Giữa cha con mình là máu mủ ruột rà, tiền bố cho con đi học với mua nhà là tình cảm gia đình." "Làm sao mà tính lãi kép mười hai phần trăm thành mười tám tỷ được hả bố?!"
Hoàng Hương Lệ cũng bò dậy từ dưới sàn nhà, lao tới định giật lại bản thỏa thuận nguyên tắc vừa đóng dấu đỏ, miệng gào khóc thảm thiết: "Chú Khuê ơi, cho vợ chồng cháu rút lại chữ ký! Tụi cháu không đòi ba tỷ tám tiền chăm ông cụ nữa đâu, trả lại nguyên trạng đi mà!" "Mười bốn tỷ hai trăm triệu thì bán cả căn hộ chung cư lẫn xe hơi, lột sạch da vợ chồng cháu ra cũng không đủ trả đâu bố ơi!"
Luật sư Cao Xuân Thụy lập tức đưa tay chặn lại, cất toàn bộ văn bản công chứng và cuốn sổ chấm công vào cặp hồ sơ pháp lý: "Xin lỗi chị Hoàng Hương Lệ, bút sa gà chết." "Văn bản thỏa thuận nguyên tắc và hồ sơ chứng cứ đã được công chứng viên Bùi Kiến Khuê đóng dấu phát hành vi bằng lưu trữ trên hệ thống quốc gia." "Chính hai người vừa ép cụ Đạt phải công nhận mọi quan hệ tiền bạc trong gia đình là giao dịch thương mại tính lãi kép để cướp căn biệt thự mười lăm tỷ." "Bây giờ gậy ông đập lưng ông, hai người có thời hạn đúng mười lăm ngày để thanh toán đủ mười bốn tỷ hai trăm triệu đồng cho cụ Đạt." "Nếu quá hạn, Tòa án sẽ ra quyết định cưỡng chế kê biên toàn bộ tài sản của hai người!"
Tôi đứng dậy khỏi ghế, cài lại khuy áo khoác dạ, nhìn đứa con trai trưởng đang quỳ sụp xuống bên chân bàn công chứng. Giọng tôi không hề cao lên, nhưng từng chữ rơi xuống đều nặng tựa ngàn cân: "Hòa à, cách đây bốn đêm ở phòng cấp cứu, con đã dạy bố rằng trong thời buổi kinh tế thị trường, con số không biết nói dối và mọi thứ đều phải hạch toán sòng phẳng." "Bố đã dùng chính công thức lãi kép mười hai phần trăm của Giám đốc tài chính công ty Á Châu để lập bảng quyết toán cuối cùng này cho con." "Từ giây phút con bắt bố ấn ngón tay đang cắm kim truyền dịch vào hộp mực đỏ để thu mười hai triệu tiền cấp cứu, nghĩa cha con giữa ta và con đã kết thúc trên trang sổ ấy rồi."
