Tháng mười một âm lịch ba năm trước, gió mùa đông bắc tràn về thổi tốc những tấm bạt nhựa xanh trắng dựng tạm ngoài sân xi măng. Đám cưới của Nghiêm Đông Diệp và Phùng Hữu Tiệp chỉ đặt vỏn vẹn mười hai mâm cỗ quê.
Không cổng hoa tươi nhập khẩu, không tháp rượu sâm panh bốc khói, chỉ có vài dây bóng bay hồng cột vội vào hai cây cột hiên đã tróc vôi. Bố mẹ mất sớm trong một vụ sập lò gạch từ năm Nghiêm Đông Diệp mới mười sáu tuổi.
Mười năm ròng rã sau biến cố ấy, cô gái có đôi bàn tay chai sần vì vác từng bao xi măng và bốc từng thiên gạch phồng đã một mình gánh vác gia đình. Đêm nào cô cũng thức trắng bên bàn máy may gia công để kiếm thêm tiền nuôi người anh cả cùng mẹ khác cha đi hết bốn năm đại học trên thành phố.
Người anh cả ấy mang họ của người chồng trước của mẹ, tên là Mai Quang Lâm. Ngày Mai Quang Lâm cầm tấm bằng kỹ sư xây dựng ra trường, Nghiêm Đông Diệp gom sạch số tiền tích cóp suốt sáu năm làm tổ trưởng kho vật tư để giúp anh.
Số tiền ấy đủ để Mai Quang Lâm thuê mặt bằng mở văn phòng môi giới vật liệu xây dựng trên phố tỉnh. Đến ngày Mai Quang Lâm cưới Ôn Hoài Lam — con gái một chủ thầu nhỏ — Nghiêm Đông Diệp lại lặng lẽ mang đôi bông tai vàng nửa chỉ duy nhất mẹ để lại đi cầm cố.
Cô bù thêm tiền lương làm ca đêm suốt bốn tháng để đổi lấy ba chỉ vàng ròng trao tận tay chị dâu trước mặt hai họ cho anh trai nở mày nở mặt. Vậy mà đến lượt Nghiêm Đông Diệp lấy chồng ở tuổi hai mươi sáu, chiếc áo dài đỏ cô mặc trên người chỉ là đồ thuê lại từ một tiệm ảnh nhỏ với giá bốn trăm nghìn đồng.
Phần gấu áo bị sờn chỉ đã được chính tay cô ngồi khâu vắt lại dưới ánh đèn vàng đêm qua. Giữa lúc người dẫn chương trình trong xóm đang cầm chiếc loa tay mời đại diện nhà gái lên phát biểu, một chiếc xe con màu đen bóng loáng bấm còi inh ỏi ngoài đầu ngõ.
Tiếng còi xe chói gắt ép mấy chiếc xe máy của bà con hàng xóm phải dạt sát vào bờ rào dâm bụt. Cửa xe bật mở. Mai Quang Lâm bước xuống trong bộ âu phục màu xám tro phẳng phiu, tóc vuốt keo bóng mượt, cổ tay lấp lánh chiếc đồng hồ dây kim loại mạ vàng.
Đi bên cạnh anh ta là Ôn Hoài Lam khoác chiếc áo dạ cổ lông trắng muốt, tay xách chiếc túi da bóng đắt tiền. Vừa bước qua vũng nước mưa đọng đầu sân, Ôn Hoài Lam đã nhăn mặt rút khăn giấy ướt thấm nhẹ vào gót giày cao gót.
Cả rạp cưới đang ồn ào tiếng bát đũa bỗng nhiên lắng xuống. Mấy người hàng xóm ngồi ở mâm đầu bàn tán xì xào, ánh mắt đầy vẻ ngưỡng mộ nhìn vợ chồng người anh cả vừa mở công ty Thành Công trên tỉnh về dự đám cưới em gái.
Ông Bằng — người chú họ xa giữ vai trò chủ hôn cho nhà gái — vội vàng đứng dậy, hai tay chắp trước ngực, nở nụ cười đon đả đón vợ chồng cháu trai. Mai Quang Lâm không vội bước lên bục gỗ ngay mà dừng lại chỉnh cổ áo, đợi cho mọi ánh mắt trong rạp đổ dồn về phía mình rồi mới thong thả cầm lấy chiếc micro.
Tiếng nói của anh ta vang lên qua cặp loa thùng cũ kỹ, ngân dài và đầy vẻ bề trên.
"Thưa toàn thể các cụ, các ông các bà cùng bà con lối xóm hai họ."
"Bố mẹ tôi khuất núi sớm, trong nhà chỉ có tôi là anh cả, thay bậc sinh thành lo lắng cho em gái Nghiêm Đông Diệp từng bữa ăn giấc ngủ suốt bao năm qua."
"Hôm nay em gái tôi tìm được bến đỗ bên chú rể Phùng Hữu Tiệp, dù gia cảnh bên nhà trai còn nhiều thiếu thốn, rạp cưới dựng lên còn đơn sơ chật hẹp."
"Nhưng vợ chồng tôi cũng mừng cho hai em."
Đứng cạnh bàn lễ tân nhỏ, Phùng Hữu Tiệp — chàng kỹ sư cơ khí chế tạo máy có vóc người cao lớn, làn da ngăm đen khỏe khoắn — khẽ siết chặt bàn tay lành lạnh của vợ. Anh không nói gì, chỉ dùng ngón cái xoa nhẹ lên vết chai cứng nơi lòng bàn tay Nghiêm Đông Diệp, truyền cho cô một hơi ấm điềm tĩnh.
Nghiêm Đông Diệp ngước nhìn anh trai mình, cổ họng hơi nghẹn lại. Suốt mười năm qua, cô chưa từng kể với ai chuyện mình phải ăn cơm nguội chan nước dưa chua ở kho bãi để gửi đều đặn mỗi tháng bốn triệu đồng cho anh đóng học phí.
Cô cứ ngỡ ngày mình xuất giá, anh cả chỉ cần vỗ vai dặn dò một câu chân tình là đủ ấm lòng. Nhưng trên bục gỗ, Ôn Hoài Lam đã bước lên một bước, mở khóa chiếc túi xách da bóng với động tác cực kỳ chậm rãi và kiểu cách.
Cô ta rút ra một chiếc phong bì đỏ khổ lớn, bốn góc căng phồng và cứng cáp đến mức lớp giấy mỹ thuật ánh nhũ vàng gần như không có một nếp gấp nào. Ôn Hoài Lam nâng chiếc phong bì bằng hai tay, giơ cao ngang tầm ngực để cả mười hai mâm cỗ đều nhìn thấy rõ mồn một độ dày khác thường của nó.
Giọng cô ta lanh lảnh, ngọt xớt nhưng từng chữ đều đượm vẻ ban ơn.
"Em Diệp, chú Tiệp à."
"Anh Lâm với chị bàn nhau từ tối qua trên thành phố rồi."
"Chú Tiệp mới từ xưởng cơ khí dưới huyện lên, nhà cửa còn đi thuê, đám cưới hôm nay nhìn quanh chẳng có lấy một món đồ gì đáng giá."
"Thôi thì anh chị làm ăn phát đạt, công ty Thành Công vừa trúng mấy gói thầu lớn."
"Chị với anh cả mừng riêng cho hai đứa một trăm triệu đồng tiền mặt nằm gọn trong phong bì này để làm vốn."
Con số một trăm triệu đồng vừa dứt, cả rạp cưới mười hai mâm như nổ tung trong tiếng xuýt xoa trầm trồ. Ở cái thị trấn nhỏ ven sông này, tiền mừng cưới họ hàng thân thích lắm cũng chỉ một hai triệu hay nửa chỉ vàng.
Một chiếc phong bì dày cộp một trăm triệu tiền mặt trao ngay giữa đám cưới chẳng khác nào tấm biển vàng khẳng định sự giàu sang và hào hiệp của người anh cả. Ông Bằng đứng bên cạnh cảm động đến mức hai tay run run, liên tục gật đầu khen ngợi.
"Quý hóa quá, thật là quý hóa quá!"
"Thằng Lâm đi học thành tài, mở được công ty Thành Công trên tỉnh mà không quên công em gái tần tảo ở quê."
"Đông Diệp ơi, con mau nhận lấy tấm lòng của anh chị đi con, có một trăm triệu này rồi thì vợ chồng con đỡ vất vả biết bao nhiêu."
Mai Quang Lâm đứng ưỡn ngực trên bục, một tay đút túi quần âu, tay kia đặt lên vai Nghiêm Đông Diệp ấn nhẹ xuống như muốn cô phải cúi đầu thấp hơn trước mặt quan khách. Anh ta ghé sát micro, nói thêm một câu vừa đủ để cả rạp nghe thấy.
"Cầm lấy đi Diệp, tiền mồ hôi nước mắt của anh chị làm ra trên thương trường đấy."
"Về bảo chồng em giữ gìn cho cẩn thận, đừng có tiêu pha hoang phí kẻo đến lúc túng thiếu lại chạy lên thành phố gõ cửa nhà anh chị."
Nghiêm Đông Diệp đón lấy chiếc phong bì đỏ từ tay Ôn Hoài Lam. Chiếc phong bì quả thực rất nặng và cứng, hai mép dán kín bằng băng keo hai mặt chắc chắn. Mặt ngoài phong bì còn viết dòng chữ thư pháp bằng bút nhũ vàng: Anh cả Mai Quang Lâm cùng chị dâu Ôn Hoài Lam mừng hạnh phúc hai em một trăm triệu đồng.
Thế nhưng, ngay khoảnh khắc đầu ngón tay vốn quen kiểm đếm từng xấp hóa đơn giấy than suốt mười năm của Nghiêm Đông Diệp chạm vào phần bụng phong bì, cô bỗng khựng lại một nhịp. Độ đàn hồi dưới lớp giấy đỏ không phải là độ trơn dai đặc trưng của những tờ tiền polymer mới cứng.
Nó khô, xốp và có tiếng sột soạt rất khẽ của giấy in báo đã hút ẩm. Đôi mắt Ôn Hoài Lam đứng đối diện hơi nheo lại, ngón tay cô ta cố tình vỗ nhẹ lên mu bàn tay Nghiêm Đông Diệp rồi hạ giọng thì thầm chỉ đủ hai người nghe.
"Cất kỹ vào túi áo dài nhé cô em chồng, đừng có bóc ra giữa rạp kẻo người ngoài nhìn vào lại chê nhà cô không biết giữ của."
Chưa đợi Nghiêm Đông Diệp kịp hỏi một lời, vợ chồng Mai Quang Lâm đã lấy cớ phải về tỉnh ký hợp đồng chiều với đối tác lớn. Họ chỉ ngồi uống một chén trà nhạt ở bàn danh dự suốt mười lăm phút cho người quen chụp vài tấm ảnh rồi vội vã lên chiếc xe con màu đen phóng đi mất hút.
Họ đi rồi, nhưng dư âm về chiếc phong bì một trăm triệu vẫn còn râm ran khắp xóm nhỏ cho đến tận lúc tàn tiệc. Bà con cô bác ai đi ngang qua bàn thu dọn cũng vỗ vai Phùng Hữu Tiệp, bảo anh tốt số lấy được cô vợ có người anh cả giàu sang, hào phóng nhất vùng.
Phùng Hữu Tiệp chỉ mỉm cười lễ phép cảm ơn từng người, rồi lặng lẽ xắn tay áo sơ mi trắng lên, cùng mấy người bạn thợ cơ khí thu dọn từng chồng bát đĩa. Mãi đến hơn mười một giờ đêm, khi cánh cửa gỗ của căn phòng trọ rộng chưa đầy hai mươi mét vuông cạnh xưởng cơ khí khép lại, sự ồn ào mới thực sự lùi lại phía sau.
Dưới ánh đèn sợi đốt vàng vọt, Nghiêm Đông Diệp vẫn mặc nguyên chiếc áo dài đỏ, ngồi yên lặng bên mép bàn gỗ. Trước mặt cô là chiếc phong bì đỏ khổ lớn nằm tách biệt hoàn toàn với xấp phong bì mỏng mảnh của bà con lối xóm.
Phùng Hữu Tiệp vừa lau khô tóc bằng chiếc khăn bông mới, vừa bưng một bát mì trứng nóng hổi có thả vài cọng hành xanh đặt xuống trước mặt vợ.
"Em ăn chút gì cho ấm bụng đi Diệp, từ trưa tới giờ em chạy đôn chạy đáo tiếp khách, chưa có hạt cơm nào vào bụng cả."
Nghiêm Đông Diệp ngước nhìn người đàn ông vừa chính thức trở thành chồng mình, giọng cô trầm xuống, bình tĩnh đến lạ kỳ.
"Anh Tiệp này, trước khi ăn, em muốn cùng anh mở chiếc phong bì của anh cả em ra xem."
Phùng Hữu Tiệp kéo chiếc ghế gỗ ngồi xuống cạnh vợ, ánh mắt điềm đạm nhìn chiếc phong bì dày cộp.
"Lúc trên bục nhận phong bì, anh thấy bàn tay em khựng lại, em đã đoán ra trong đó không phải tiền từ lúc ấy rồi phải không?"
Nghiêm Đông Diệp khẽ gật đầu, đôi bàn tay chai sần cầm chiếc kéo cắt chỉ nhỏ trên bàn, cẩn thận rạch một đường thẳng tắp dọc theo mép dán băng keo của chiếc phong bì đỏ. Cô rạch rất khéo để giữ nguyên vẹn hình dáng chiếc phong bì cùng dòng chữ nhũ vàng hào nhoáng bên ngoài.
Khi miệng phong bì mở rộng, Nghiêm Đông Diệp nghiêng nhẹ và rút phần ruột bên trong đặt lên mặt bàn gỗ. Không có bất kỳ một tờ tiền mệnh giá năm trăm nghìn nào. Nằm gọn gàng giữa mặt bàn là hai xấp giấy báo cũ đã được đo đạc và cắt bằng dao rọc giấy theo đúng kích thước chuẩn của tờ tiền polymer.
Phần giấy báo ở rìa ngoài cùng vẫn còn in rõ dòng chữ nhỏ xíu ở chân trang: Báo Mua Bán Địa Phương — Số ra ngày 12 tháng 11 Tức là chỉ vừa phát hành đúng hai ngày trước đám cưới. Giữa hai xấp giấy báo cắt phẳng phiu ấy, có kẹp một mảnh giấy ghi chú màu vàng nhạt xé ra từ cuốn sổ tay văn phòng của công ty Thành Công.
Trên mảnh giấy là nét chữ nghiêng ngả, sắc lẻm bằng mực bút bi xanh mà Nghiêm Đông Diệp chỉ nhìn thoáng qua đã nhận ra ngay chữ viết tay quen thuộc của chị dâu Ôn Hoài Lam: Em Diệp à, anh Lâm sĩ diện với họ hàng dưới quê nên mới bảo mừng một trăm triệu thôi, chứ cái nhà chồng nghèo kiết xác của cô cầm từng ấy tiền chỉ tổ làm hư người.
Nuôi anh cả ăn học là bổn phận của đứa em gái ở lại nhà hương hỏa, tiền cô gửi lên mấy năm trước coi như trả tiền trọ cô ở nhờ đất của bố mẹ. Cầm xấp giấy này cho nặng tay trước mặt thiên hạ là anh chị đã giữ thể diện cho cô lắm rồi, biết điều thì im cái miệng lại, đừng có gọi điện đòi hỏi gì thêm!
Không gian trong căn phòng nhỏ chỉ còn lại tiếng tích tắc đều đặn của chiếc đồng hồ treo tường và tiếng gió bắc rít qua khe cửa sổ. Phùng Hữu Tiệp đọc xong mảnh giấy, đôi lông mày rậm của người thợ cơ khí nhíu chặt lại, các khớp ngón tay đặt trên mặt bàn siết chặt đến mức nổi rõ những đường gân xanh.
Anh quay sang nhìn vợ, giọng trầm đục vì thương xót.
"Anh đi lấy xe máy, ngay bây giờ anh chở em lên thẳng thành phố, ném xấp giấy báo này vào giữa cửa công ty Thành Công rồi gọi cả chú Bằng lên làm chứng!"
Nghiêm Đông Diệp đưa bàn tay ấm áp của mình đặt lên mu bàn tay đang nắm chặt của chồng. Cô không khóc, bởi nước mắt của cô đã cạn khô từ những đêm mùa đông ngồi khâu bao tải dưới ánh đèn dầu để kịp giao hàng sáng sớm gửi tiền lên thành phố.
Cô cầm mảnh giấy ghi chú bằng mực xanh của Ôn Hoài Lam lên, soi nhẹ dưới bóng đèn sợi đốt, rồi chỉ cho Phùng Hữu Tiệp xem một chi tiết nhỏ ở góc dưới tờ giấy.
"Anh Tiệp, anh nhìn kỹ góc tờ giấy này đi, đây là mặt sau của một tờ phiếu thu nội bộ bị in hỏng của công ty Thành Công."
"Trên đó vẫn còn in mờ nửa con dấu vuông màu đỏ."
"Nếu đêm nay vợ chồng mình phóng xe lên làm ầm ĩ khi không có người làm chứng lúc mở phong bì, Ôn Hoài Lam và anh cả sẽ lập tức vu ngược lại cho vợ chồng mình."
"Họ sẽ lu loa rằng chính vợ chồng mình đã lấy cắp một trăm triệu tiền mặt giấu đi, rồi tự cắt giấy báo nhét vào để vu khống và vòi thêm tiền của anh chị."
Phùng Hữu Tiệp sững người nhìn vợ, cơn giận dữ trong lồng ngực dần lắng xuống, nhường chỗ cho sự khâm phục trước sự tỉnh táo sắc bén của người phụ nữ bên cạnh mình.
"Em nói đúng, với bản tính tráo trở của vợ chồng Mai Quang Lâm, nếu mình làm to chuyện ngay lúc này mà không có kế hoạch."
"Người mang tiếng tham lam trước mặt họ hàng sẽ là vợ chồng mình."
Nghiêm Đông Diệp nhẹ nhàng xếp mảnh giấy ghi chú vào lại giữa hai xấp giấy báo cắt phẳng phiu. Rồi đút tất cả trở lại chiếc phong bì đỏ có dòng chữ nhũ vàng một trăm triệu đồng. Cô đứng dậy, mở chiếc hòm tôn màu xanh lá cây ở góc phòng, lấy ra một chiếc hộp gỗ mít có khóa đồng nhỏ.
Bên trong chiếc hộp gỗ ấy đã có sẵn một cuốn sổ bìa da màu đen ghi chép chi tiết từng tờ biên lai chuyển tiền qua bưu điện suốt sáu năm trời. Và nằm dưới cùng là tờ giấy chứng nhận quyền sử dụng đất bản gốc mang tên Nghiêm Đông Diệp đối với mảnh đất hương hỏa rộng bốn trăm mét vuông ở ngã ba thị trấn.
Đó là mảnh đất mà bảy năm trước bố dượng của cô vì cờ bạc đã đem cầm cố cho ngân hàng huyện. Chính cô là người đã đứng ra nhận nợ và trả góp từng đồng suốt bảy năm để chuộc sổ đỏ về đứng tên riêng hợp pháp của mình.
Cô đặt chiếc phong bì đựng đầy giấy báo nằm ngay ngắn bên trên cuốn sổ đỏ, rồi tra chìa khóa đồng khóa chặt hộp gỗ lại. Giọng cô vang lên trong đêm tân hôn, rõ ràng và đanh thép.
"Một trăm triệu tiền giấy báo này, em sẽ giữ nguyên từng mẩu, đợi ngày công ty Thành Công cần đến chữ ký của em, em sẽ trả đủ cả vốn lẫn lời!"
