Căn biệt thự ba tầng sơn trắng của gia đình họ Trịnh nằm sâu trong một khu đô thị khép kín phía nam thành phố. Mai Thanh Hà thong thả bước đi phía trước trên đôi giày cao gót mũi nhọn, tiếng gót giày gõ lanh canh trên vỉa hè lát đá. Tôi xách chiếc túi vải nâu nặng trĩu, giữ khoảng cách đúng mười bước chân phía sau lưng con gái ruột. Đến trước cánh cổng sắt đúc hoa văn mạ vàng cao vút, Mai Thanh Hà bấm chuông rồi đẩy cửa phụ bước vào.
Nó không hề giữ cửa cho tôi mà buông tay để cánh cổng sắt nặng nề sập lại ngay trước mặt tôi. May mà tôi nhanh tay đỡ kịp, nếu không gờ sắt sắc lẹm đã đập thẳng vào trán người đàn bà gần sáu mươi tuổi. Mai Thanh Hà quay đầu lại, thay vì xin lỗi mẹ, nó lại quắc mắt nhìn tôi rồi lớn giọng quát như quát người dưng: — Này bà Xuyến, đi đứng kiểu gì mà chậm chạp lề mề thế hả? — Mau bước nhanh vào sân rồi khép cổng lại, đứng ngẩn ra đấy làm xấu cả mặt tiền nhà chủ bây giờ!
Tiếng quát chói tai của Mai Thanh Hà vừa dứt thì cánh cửa gỗ lớn của phòng khách biệt thự mở toang. Đó chính là bà Đặng Hoàng Yến, mẹ chồng của Mai Thanh Hà, người mà tôi mới chỉ nhìn thấy từ xa trong ngày cưới của con.
Vừa thấy bà Đặng Hoàng Yến xuất hiện, Mai Thanh Hà lập tức đổi giọng ngọt xớt, chạy lên bậc tam cấp đỡ tay mẹ chồng: — Mẹ ơi, con vừa ra đầu phố dẫn bà Xuyến giúp việc về như đã thưa với mẹ đây ạ. — Mẹ xem, bà ấy ở vùng núi nghèo khổ quanh năm quen làm việc nặng rồi, lại chấp nhận thử việc hai tháng không lương. — Từ hôm nay việc giặt tã cho bé Bắp, lau dọn ba tầng biệt thự và nấu cơm cứ giao hết cho bà ấy làm ạ!
Bà Đặng Hoàng Yến đứng trên bậc thềm cao, dùng ánh mắt khinh khỉnh quét từ đỉnh đầu xuống đôi giày vải của tôi. — Trời đất ơi chị Hà, chị dẫn cái thứ người rừng gì về biệt thự của tôi thế này? — Đứng cách xa ba mét mà tôi đã ngửi thấy cái mùi thuốc bắc hăng hắc lẫn mùi mồ hôi xe khách nồng nặc rồi! — Nhà này toàn nội thất da thật nhập khẩu, để bà ta bước vào phòng khách có mà ám mùi cả tháng không hết à!
Nghe bà thông gia miệt thị mẹ ruột mình là "người rừng", tôi cứ ngỡ Mai Thanh Hà ít nhiều cũng sẽ chạnh lòng. — Mẹ nói chí phải ạ, con đi dọc đường cũng phát khiếp cái mùi thảo mộc quê mùa trên túi đồ của bà ấy! — Để con bắt bà ấy đi vòng ra lối cửa phụ sau bếp, xịt cồn sát trùng toàn thân rồi mới được bước vào nhà!
Nói đoạn, Mai Thanh Hà bước xuống bậc thềm, giật phắt chiếc túi vải nâu trên tay tôi để kiểm tra. Khi nhìn thấy gói củ tam thất bắc năm năm tuổi bên trong túi, mắt con bé bỗng sáng rực lên. Mai Thanh Hà nhanh tay rút gói tam thất bắc hai cân cùng ba lọ cao đương quy ra khỏi túi vải của tôi. — Mẹ ơi, suýt nữa thì con quên mất, đây là hai cân tam thất bắc thượng hạng với cao đương quy cô đặc đấy ạ! — Con biết dạo này mẹ hay bị mất ngủ, nên con đã nhờ bạn thân đặt mua tận hiệu thuốc lớn trên phố cổ để biếu mẹ. — Còn bà Xuyến chỉ là tiện đường xách hộ túi đồ từ đầu ngõ vào cho con đỡ mỏi tay thôi mẹ ạ!
Tôi đứng chết trân trên nền gạch sân vườn, nhìn đứa con gái ruột trắng trợn cướp công sức của mẹ để lấy lòng mẹ chồng. Ba đêm thức trắng bên bếp lửa hồng canh nồi cao đương quy đến rộp cả da tay để nấu cho con gái bồi bổ sau sinh.
Bà Đặng Hoàng Yến cầm gói tam thất bắc mở ra ngửi thử, gương mặt kênh kiệu lập tức dịu xuống, gật gù hài lòng: — Ừm, củ tam thất này già đanh, nặng tay, đúng là hàng tuyển loại một ngoài phố cổ mới có. — Thôi được, chị mang tam thất vào bếp bảo bà giúp việc mới thái lát hầm luôn với gà ác cho tôi ăn trưa nay. — Nhớ bắt bà ta rửa tay bằng cồn chín mươi độ trước khi động vào nồi niêu của nhà tôi đấy!
Bà Đặng Hoàng Yến phe phẩy chiếc quạt đàn hương quay lưng bước vào phòng khách mát lạnh điều hòa. — Mẹ nhìn cái gì mà nhìn, đằng nào tam thất mẹ mang xuống chẳng là để cho con! — Mẹ mau đi vòng ra cửa sau đi, đừng có đứng trước sảnh chính làm vướng mắt bà chủ!
Vừa bước qua ngưỡng cửa bếp, Mai Thanh Hà đã cầm một chai cồn y tế chín mươi độ loại lớn đứng đợi sẵn. Sau khi bắt tôi sát trùng tay xong, Mai Thanh Hà chỉ tay về phía hốc chứa đồ nằm lọt thỏm dưới gầm cầu thang bê tông: — Phòng phụ tầng một con đã dùng để xếp các thùng bỉm sữa nhập khẩu và bộ sưu tập túi xách của con rồi! — Chỗ ngủ của bà ở trong gầm cầu thang kia kìa, con đã xin phép mẹ chồng dọn sẵn cho bà rồi đấy!
Cánh cửa gỗ ép thấp lè tè chỉ cao chừng một mét rưỡi, nằm kẹp ngay sát bức tường ẩm mốc của nhà vệ sinh phụ. Khi tôi cúi gập lưng mở cánh cửa gỗ bước vào, một luồng hơi nóng bí bách quyện với mùi thuốc tẩy bồn cầu xộc thẳng vào mặt.
Tôi đứng khom lưng dưới gầm cầu thang vì không thể vươn thẳng người lên được, quay lại nhìn đứa con gái đang khoanh tay đứng ngoài cửa: — Hà... con bắt mẹ ngủ ở trong cái hốc chứa chổi lau nhà sát bồn cầu này suốt hai tháng ư? — Chân mẹ bị đau khớp gối mỗi khi trở trời, nằm thẳng dưới nền gạch lạnh ẩm thế này làm sao mẹ chịu nổi?
Mai Thanh Hà thản nhiên dựa lưng vào khung cửa bếp, lấy chiếc dũa móng tay ra dũa nhẹ các đầu móng sơn đỏ: — Mẹ chồng con bảo người giúp việc ngủ ngay gầm cầu thang là hợp lý nhất, đêm bé Bắp trên tầng hai khóc một tiếng là nghe thấy ngay. — Nhân tiện mẹ đọc luôn Bảng nội quy và mức phạt đền bù thiệt hại mà con vừa dán trên cánh cửa gỗ đi nhé!
Tôi nheo đôi mắt nhìn tờ giấy trắng in bốn điều khoản phạt tiền do chính con gái mình soạn thảo: Một: Làm xước sàn gỗ hoặc làm ố thảm lông phòng khách — Phạt năm trăm nghìn đồng mỗi vết. Tôi đọc xong bốn điều khoản vô lý ấy, quay sang nhìn Mai Thanh Hà bằng ánh mắt lạnh băng: — Hợp đồng con bắt mẹ ký ngoài quán nước ghi rõ lương thử việc hai tháng là không đồng. — Không trả cho mẹ một đồng tiền công nào, vậy con bày ra cái bảng phạt tiền hàng trăm nghìn này để trừ vào đâu?
Mai Thanh Hà nhoẻn miệng cười, ánh mắt lướt nhanh xuống chiếc túi vải nâu mà tôi đang cầm trên tay: — Hồi nãy ở quán nước, lúc mẹ mở túi lấy lọ cao đương quy, con thấy trong ngăn khóa kéo của mẹ có một cọc tiền mặt năm triệu đồng! — Đưa ngay năm triệu tiền mặt ấy đây cho con cầm làm tiền đặt cọc trách nhiệm của người giúp việc! — Mỗi lần mẹ làm sai quy định, con sẽ gạch sổ trừ thẳng vào năm triệu tiền cọc đó cho mẹ chồng con thấy con quản lý nghiêm minh!
Thì ra ngay từ lúc ở quán nước vỉa hè, con mắt của nó đã nhăm nhe vào cọc tiền năm triệu đồng tôi rút để phòng thân khi đi tàu xe. — Được, mẹ đưa năm triệu tiền cọc này cho cô Hà giữ. — Cô Hà cứ việc ghi sổ trừ cho rõ ràng từng khoản một, để xem đến ngày kết thúc hợp đồng, ai mới là người phải trả nợ cho ai!
Suốt hai tiếng đồng hồ buổi trưa hôm đó, một mình tôi đứng trong căn bếp nóng hầm hập hầm gà ác tiềm tam thất và nấu năm món mặn. Đúng mười hai giờ trưa, con rể tôi là Trịnh Việt Dũng lái chiếc xe hơi màu đen bóng loáng về tới sân biệt thự. Qua khe cửa kính ngăn giữa bếp và phòng ăn, tôi nhìn thấy Trịnh Việt Dũng ngồi xuống ghế chủ tọa bên bàn ăn đá cẩm thạch. Khi tôi bưng thố gà ác tiềm tam thất bắc nóng hổi đặt lên giữa bàn, Trịnh Việt Dũng thậm chí không thèm ngước mắt nhìn tôi lấy một cái.
Mai Thanh Hà đon đả múc bát canh gà tam thất dâng cho bà Đặng Hoàng Yến và chồng, miệng líu lo kể công: — Anh Dũng ăn nhiều tam thất bắc vào cho bổ sức khỏe nhé, hàng thượng hạng em phải đặt tận phố cổ mới mua được đấy! — Mấy hôm nay anh vất vả lo chuẩn bị hồ sơ gia hạn hợp đồng nguyên liệu với bên Nông trường An Phát rồi còn gì!
Trịnh Việt Dũng húp một thìa nước canh tam thất ngọt lịm, gật đầu khen ngợi vợ trước mặt mẹ ruột: — Ừ, chỉ cần thứ Sáu tuần này ký xong bản hợp đồng độc quyền năm năm với Nông trường An Phát, công ty mình coi như nắm chắc mỏ vàng! — Đến lúc đó anh thưởng riêng cho vợ một chiếc túi xách trăm triệu để đi họp mặt hội chị em!
Đến khi bữa ăn kết thúc lúc một giờ chiều, bà Đặng Hoàng Yến và Trịnh Việt Dũng buông đũa đứng dậy lên phòng nghỉ trưa. Tôi mở nồi cơm điện tìm phần cơm của mình thì thấy đáy nồi đã cạo sạch trơn. Ngay lúc ấy, Mai Thanh Hà từ phòng ăn bước vào, trên tay cầm một chiếc bát sứ dùng để đựng đồ thừa cho mèo. Bên trong chiếc bát là một nắm cơm nguội khô khốc lấy từ tủ lạnh, chan ngập nước luộc rau cải lõng bõng và hai miếng đậu phụ cháy đen.
Mai Thanh Hà đặt chiếc bát cơm nguội xuống góc bàn chặt thịt cạnh thùng rác, lạnh nhạt bảo tôi: — Cơm nóng trưa nay anh Dũng ăn khỏe nên hết sạch rồi, bà Xuyến ăn tạm bát cơm nguội chan nước rau này đi. — Ăn nhanh trong mười phút rồi rửa sạch đống bát đĩa này bằng nước lạnh để tiết kiệm điện bình nóng lạnh!
Nói xong, Mai Thanh Hà quay lưng đi thẳng lên cầu thang, bỏ lại tôi đứng lặng bên bồn rửa bát đầy dầu mỡ. Tôi không chạm vào bát cơm nguội ấy lấy một đũa. Đợi tiếng bước chân của Mai Thanh Hà khuất hẳn trên tầng hai, tôi mở vòi nước xả mạnh rồi rút điện thoại bấm gọi cho Mai Tuấn Phong. Đầu dây bên kia, giọng nói trầm ấm và kính cẩn của người cháu họ kiêm Giám đốc điều hành vang lên ngay lập tức: — Cháu nghe đây bác Xuyến ơi, bác đã xuống tới nhà em Thanh Hà an toàn chưa ạ?
Tôi nhìn vào hốc tối dưới gầm cầu thang và tờ nội quy phạt tiền dán trên cánh cửa gỗ ép, giọng điềm tĩnh đến lạ thường: — Phong à, bác đến nơi rồi, và bác cũng vừa ký một bản hợp đồng làm người giúp việc lương không đồng cho chính con gái bác. — Cháu lập tức niêm phong toàn bộ hồ sơ công nợ ba năm qua của công ty Trịnh Việt Dũng cho bác. — Đồng thời cử người bí mật theo dõi chuyến xe tải chở nguyên liệu rời khỏi kho trung chuyển của Trịnh Việt Dũng vào tối nay. — Buổi lễ ký kết hợp đồng cung ứng năm năm vào sáng thứ Sáu tới tại trụ sở nhà họ Trịnh, bác sẽ tự mình mang con dấu đến dự!
