Đúng mười hai giờ đêm, tiếng chuông đồng treo trước hiên tiệm cầm đồ cuối ngõ Trầm khẽ ngân lên một nhịp trầm đục giữa màn mưa phùn lạnh buốt. Ông Bằng đứng co ro dưới mái hiên ngói vảy cá rêu phong, bàn tay gầy guộc run rẩy áp chặt vào lồng ngực đang đau thắt từng cơn.
Mưa đêm tháng mười một thấm qua lớp áo khoác dạ sờn vai, lạnh buốt như những mũi kim châm vào tận xương tủy của người đàn ông sáu mươi lăm tuổi. Trước mặt ông là cánh cửa gỗ lim đen sẫm, phía trên treo một chiếc đèn lồng giấy dầu đã ngả màu vàng úa với bốn chữ viết tay bằng mực tàu.
Tiệm Cầm Đồ Đêm. Con ngõ nhỏ sâu hun hút nằm lọt thỏm giữa khu phố cổ gần bến sông này vốn không có tên trên bản đồ thành phố. Ban ngày, nơi đây chỉ là một dãy tường gạch cũ kỹ đóng kín mít, chẳng ai biết phía sau cánh cửa gỗ kia cất giấu những thứ gì.
Chỉ khi kim đồng hồ chạm đúng vạch mười hai giờ đêm, chốt cửa bằng đồng thau mới lặng lẽ trượt mở để đón những vị khách không thể bước ra ánh sáng. Ông Bằng hít một hơi thật sâu, mùi thuốc bắc đắng ngắt quyện với mùi gỗ trầm hương từ khe cửa tỏa ra khiến cơn ho khan nơi cổ họng ông dịu đi đôi chút.
Ông đẩy nhẹ cánh cửa gỗ rồi bước vào bên trong. Không gian trong tiệm tĩnh mịch đến mức chỉ nghe thấy tiếng mưa rơi lộp độp trên mái ngói và tiếng tích tắc đều đặn của hàng chục chiếc đồng hồ cổ. Một quầy gỗ mun cao ngang ngực ngăn đôi căn phòng, phía trên lắp những thanh chấn song bằng đồng thau đã lên nước xanh rêu.
Sau quầy, một ngọn đèn dầu cổ chụp thủy tinh màu hổ phách tỏa ra quầng sáng vàng vọt, chỉ đủ soi rõ mặt bàn trải nhung đỏ và một cuốn sổ bìa da dày cộm. Người chủ tiệm ngồi khuất trong bóng tối phía sau quầng sáng ấy, chỉ lộ ra đôi bàn tay thon dài đang chậm rãi lau chùi một chiếc kính lúp bằng đồng.
Ông Bằng bước tới sát quầy, hai đầu gối mỏi nhừ va vào nhau lập cập. Một giọng nói trầm ấm, điềm tĩnh như mặt nước hồ thu vang lên từ phía sau tấm chấn song đồng.
"Khách đến lúc nửa đêm, muốn cầm đồ lấy tiền hay muốn chuộc lại thứ đã mất?"
Ông Bằng nuốt khan một tiếng, cổ họng khô rát như vừa nuốt phải cát sỏi. Ông chậm rãi cởi chiếc khăn tay bằng vải lụa đã bạc màu đặt lên mặt bàn nhung đỏ, rồi run rẩy mở từng nếp gấp. Bên trong khăn lụa không phải vàng bạc châu báu, mà là một tờ giấy chẩn đoán bệnh viện nhăn nhúm, một chiếc đồng hồ quả quýt bằng bạc đã vỡ mặt kính và một tờ giấy viết tay.
Trên tờ giấy trắng học trò, những dòng chữ nét run rẩy nhưng rõ ràng được viết bằng mực xanh. Tôi tên là Bằng, sáu mươi lăm tuổi, xin đem cầm cố mười năm tuổi thọ cuối đời để đổi lấy sự thật về cái chết của con gái tôi là Tô Tâm Đan.
Đôi bàn tay sau quầy gỗ khẽ khựng lại một nhịp rất khẽ. Chiếc kính lúp bằng đồng được đặt xuống mặt bàn gỗ, phát ra một tiếng cạch nhỏ giữa đêm khuya. Người chủ tiệm trẻ tuổi nghiêng người về phía trước đôi chút, để ánh đèn dầu hắt lên nửa khuôn mặt góc cạnh cùng sống mũi cao thẳng.
Anh nhìn tờ giấy viết tay, rồi lại nhìn sang tờ phiếu xét nghiệm của bệnh viện ung bướu nằm ngay bên cạnh.
"Thưa bác, tiệm của cháu chỉ nhận cầm cố những món đồ có giá trị hữu hình."
"Sinh mệnh con người vốn do trời định, cháu làm sao có thể thu giữ mười năm tuổi thọ của bác được?"
Ông Bằng bám chặt hai bàn tay nhăn nheo, nổi đầy đồi mồi vào thanh chấn song đồng lạnh ngắt. Nước mắt từ khóe mắt trũng sâu của người cha già lăn dài qua những nếp nhăn hằn sâu vì ba năm ròng rã thức trắng.
"Cậu chủ ơi, tôi xin cậu đừng đuổi tôi về."
"Tôi đã bán hết căn nhà tập thể cũ, bán cả sạp sửa đồng hồ đầu ngõ, đến chiếc nhẫn cưới của bà nhà tôi để lại cũng đã đổi thành tiền đi gõ cửa khắp nơi."
"Bây giờ trên người tôi chẳng còn một đồng bạc lẻ nào nữa, chỉ còn cái mạng già này và chiếc đồng hồ quả quýt gia truyền đã hỏng máy."
"Hôm qua ở quán nước đầu bến phà, tôi nghe đám bốc xếp kho cảng kháo nhau rằng tiệm cầm đồ ngõ Trầm đang giữ một món đồ của đám người Công ty Vận tải Long Thành đem cắm."
"Họ bảo đó là di vật đêm con bé Tô Tâm Đan nhà tôi rơi xuống sông ở cầu cảng số bốn."
Giọng ông Bằng nghẹn đặc lại, tiếp theo là một tràng ho dữ dội khiến tấm lưng còng của ông gập hẳn xuống mặt bàn. Ông vội rút chiếc khăn mùi soa cũ kỹ trong túi áo ra che miệng. Khi ông mở khăn ra, một vệt máu tươi sẫm màu thấm đỏ cả góc vải trắng dưới ánh đèn dầu vàng vọt.
Người chủ tiệm sau quầy không hề tỏ ra kinh ngạc hay xua đuổi. Anh lặng lẽ đứng dậy, bước vòng qua cánh cửa ngách bên hông quầy gỗ rồi bưng ra một chén trà gừng nóng hổi vẫn còn bốc khói nghi ngút. Khi người thanh niên bước ra khỏi bóng tối của quầy thu ngân, ông Bằng mới nhìn rõ dáng người cao gầy trong bộ áo sơ mi tối màu cài kín cổ.
"Tôi tên là Hạ Nhật Anh, là chủ tiệm cầm đồ này."
"Bác ngồi xuống chiếc ghế mây kia uống ngụm trà nóng cho ấm phổi đã, rồi có chuyện gì cứ thong thả kể cho cháu nghe."
Hạ Nhật Anh vừa nói vừa đỡ lấy khuỷu tay nhẹ bẫng của ông Bằng, dìu ông ngồi xuống chiếc ghế mây đặt cạnh lò sưởi than củi nhỏ ở góc phòng. Bàn tay của chàng trai trẻ rất ấm, nhưng khi ống tay áo sơ mi của anh vô tình xắn nhẹ lên, ông Bằng thoáng thấy một vết sẹo bỏng dài hình trăng khuyết chạy dọc cổ tay trái.
Ông Bằng đón lấy chén trà bằng hai tay, hơi ấm từ chén sứ truyền qua đầu ngón tay tê cóng làm lòng ông chợt dâng lên một nỗi xót xa khó tả.
"Cậu Nhật Anh ạ, con bé Tâm Đan nhà tôi nếu còn sống thì năm nay cũng trạc tuổi cậu."
"Nó là phóng viên điều tra, tính tình ngay thẳng và thương người giống hệt mẹ nó ngày xưa."
"Ba năm trước, nó nhận lời viết loạt bài điều tra về đường dây nhập lậu hóa chất độc hại đội lốt hàng phế liệu của Công ty Vận tải Long Thành."
"Đêm mười bốn tháng mười năm ấy, nó nhắn tin cho tôi bảo rằng đã quay được toàn bộ cảnh bọn chúng sang chiết hóa chất dưới hầm tàu ở kho cảng số bốn."
"Nó hẹn tôi đúng mười một giờ đêm về ăn bát mì trứng nóng tôi nấu sẵn trên bếp."
Ông Bằng ngừng lại, ngón tay cái run rẩy miết nhẹ lên vành chén sứ.
"Nhưng bát mì ấy trương nở đến lạnh ngắt, còn con gái tôi thì mãi mãi không bao giờ bước qua bậc cửa ấy nữa."
"Sáng hôm sau, người ta vớt được xác con bé dưới chân cầu cảng số bốn với kết luận trượt chân ngã xuống nước trong đêm mưa bão."
"Cặp tài liệu của nó biến mất, máy ảnh bị đập nát, còn chiếc bút máy có gắn thiết bị ghi âm tôi tặng ngày nó tốt nghiệp đại học thì không tìm thấy đâu."
Trong căn phòng nhỏ ngập mùi trầm hương, tiếng củi thông nổ lép bép trong lò sưởi nghe rõ mồn một. Hạ Nhật Anh kéo một chiếc ghế đẩu bằng gỗ lim ngồi xuống đối diện ông Bằng, đôi mắt sâu thẳm nhìn thẳng vào người đàn ông đang kiệt quệ.
"Trong tờ phiếu khám bệnh bác đặt trên bàn, bác sĩ ghi khối u ở phổi đã chèn ép khí quản, thời gian còn lại nhiều nhất cũng chỉ tính bằng tháng."
"Vậy mà trong tờ giấy cam kết kia, bác lại viết xin đem bán mười năm tuổi thọ."
"Bác Bằng, bác lấy đâu ra mười năm để bán cho cháu?"
Câu hỏi nhẹ nhàng mà thẳng thắn của Hạ Nhật Anh khiến ông Bằng cúi gầm mặt xuống, hai bả vai gầy guộc rung lên từng chập.
"Tôi biết chứ, bác sĩ bảo tôi chẳng qua nổi mùa đông năm nay đâu."
"Nhưng tôi nghĩ, nếu trên đời này thật sự có sổ sinh tử hay có quy luật bù trừ âm dương, thì mười năm ấy tôi xin nợ lại ở kiếp sau."
"Kiếp sau tôi làm trâu làm ngựa, làm người hầu kẻ hạ trả nợ cho cậu đủ mười năm không thiếu một ngày."
"Hoặc từ đêm nay, cậu cho tôi ở lại lau dọn tiệm cầm đồ, sửa chữa hết đống đồng hồ hỏng trong kho của cậu cho đến lúc tôi nhắm mắt xuôi tay."
"Tôi chỉ cầu xin cậu một điều duy nhất, nếu thật sự có kẻ đã mang di vật của con bé Tâm Đan đến đây cầm cố, xin cậu cho tôi được nhìn thấy nó một lần."
"Tôi không thể xuống suối vàng gặp con bé khi kẻ giết nó là Bùi Đông Triều vẫn đang ngồi trên ghế Phó giám đốc Công ty Vận tải Long Thành, ngày ngày lên báo nói lời đạo đức."
Hạ Nhật Anh lặng im hồi lâu, ánh lửa từ lò than hắt lên gương mặt trầm mặc của anh những mảng sáng tối đan xen. Anh đứng dậy, bước lại phía bàn thu ngân và cầm chiếc đồng hồ quả quýt bằng bạc đã vỡ mặt kính lên ngắm nghía.
"Chiếc đồng hồ này có vẻ đã qua tay một người thợ rất giỏi sửa chữa nhiều lần."
"Nhưng kim giây và kim phút của nó đều bị kẹt cứng ở đúng mười giờ hai mươi bảy phút."
"Tại sao bác chưa bao giờ tháo máy ra sửa lại nó?"
Ông Bằng ngẩng đầu lên, đôi mắt đục mờ ánh lên một tia sáng đau đớn.
"Vì đó là chiếc đồng hồ con bé Tâm Đan cầm chặt trong lòng bàn tay lúc người ta đưa xác nó từ dưới sông lên."
"Khi bác sĩ pháp y gỡ ngón tay cứng đờ của con bé ra, chiếc đồng hồ này đã ngừng đập ở đúng mười giờ hai mươi bảy phút đêm mười bốn tháng mười."
"Đó chính là khoảnh khắc trái tim con gái tôi ngừng đập dưới làn nước đen ngòm của bến cảng Long Thành."
Hạ Nhật Anh khẽ đặt chiếc đồng hồ quả quýt lên một tấm vải nhung đen sạch sẽ. Anh quay lưng lại phía ông Bằng, vươn tay mở chiếc tủ gỗ lim chạm khắc hoa văn cổ nằm sát vách tường phía trong.
"Bác Bằng, tiệm cầm đồ của cháu có một quy tắc bất di bất dịch từ ngày mở cửa."
"Đã là đồ cầm cố quá hạn không có người chuộc, chỉ cần người đến tìm đọc đúng ba dấu hiệu ẩn giấu trên món đồ, cháu sẽ mở két sắt."
"Đêm nay còn rất dài, bác có đủ sức để nghe cháu kể về ba vị khách đã bước vào cánh cửa này trong suốt ba năm qua không?"
Ông Bằng lập tức chống tay đứng bật dậy, quên cả cơn đau nhói đang xé rách lồng ngực.
"Tôi nghe, dù phải đổi cả hơi thở cuối cùng ngay tại đây, tôi cũng xin nghe hết!"
