Đúng sáu giờ sáng, tiếng đập cửa thình thịch cùng giọng gọi chói tai của bà Tạ Băng Tâm vang vọng khắp hành lang gác mái. Tôi nhanh chóng dùng phấn trang điểm tông xám dặm nhẹ dưới quầng mắt và hai bên thái dương để tạo vẻ mặt xanh xao, lờ đờ của một người vừa ngấm thuốc an thần. Khi cánh cửa gỗ vừa mở hé, bà Tạ Băng Tâm và Ninh Thùy Trang đã đứng chễm chệ bên ngoài trong những bộ váy áo lụa là phẳng phiu.
— Ôi dào, chị Ninh Đông Nghi ngủ say thế, em gọi mấy câu mà chị cứ đờ đẫn như người mất hồn vậy? — Chắc đêm qua chị lo lắng quá nên mất ngủ chứ gì, nhìn tay chị hơi run kìa, lát nữa vào phòng thi đừng có làm rớt cọ nhé!
Ninh Thùy Trang vừa nói vừa che miệng cười khẩy, ánh mắt nó liếc xéo xuống chiếc hộp màu gỗ đặt ngoài hành lang với vẻ đắc thắng không giấu nổi. Tôi giả vờ đưa tay day nhẹ trán, giọng nói yếu ớt và hơi khàn đi như người mới ốm dậy.
— Ừ, không hiểu sao sáng nay đầu chị hơi nặng, chắc tại thời tiết giao mùa thay đổi đột ngột. — Cảm ơn dì và em đã gọi chị dậy, để chị xách hộp màu xuống xe luôn kẻo muộn giờ tập trung.
Ông Ninh Trọng Kiên từ dưới cầu thang bước lên. Bộ vest xám phẳng lì tỏa ra mùi nước hoa đắt tiền nhưng ánh mắt nhìn đứa con gái đầu lòng lại lạnh băng như nhìn một món công cụ. Thấy tôi định bước vào phòng lấy thêm chiếc túi vải bạt đựng ống màu dự phòng, ông ta lập tức sải bước tới chắn ngang cửa phòng.
— Chỉ thi có một ngày ở Học viện Mỹ thuật Đông Á thôi, mày mang theo cái túi vải lôi thôi lếch thếch kia làm gì cho vướng víu? — Cầm đúng một hộp màu gỗ ngoài hành lang này là đủ rồi, nhanh cái chân lên kẻo con bé Ninh Thùy Trang bị muộn giờ làm thủ tục!
Tôi cụp mắt nhìn bàn tay to bè của bố ruột đang chặn cứng trước ngực mình, trong lòng không còn một chút gợn sóng đau thương nào nữa. Ở kiếp trước, ông ta cũng dùng đúng lý do này để ngăn tôi mang theo bộ màu dự phòng. Ép tôi buổi chiều phải dùng những tuýp sơn dầu đã bị Ninh Thùy Trang bơm hóa chất làm hỏng. Ông ta đâu ngờ rằng, từ lúc bốn giờ sáng, tôi đã âm thầm tráo những tuýp màu khoáng pha nhựa thông hẹn giờ vào ngăn dưới của chiếc hộp gỗ ngoài hành lang. Còn mấy tuýp màu bị hỏng thì tôi giữ nguyên ở ngăn trên để lát nữa diễn kịch.
— Vâng, con nghe lời bố, con chỉ mang chiếc hộp gỗ này thôi ạ.
Tôi ngoan ngoãn cúi đầu nhận lấy chiếc hộp gỗ, bước theo sau lưng ba người họ xuống chiếc xe hơi màu đen đang nổ máy chờ sẵn trước cổng. Suốt quãng đường mười cây số tới điểm thi Học viện Mỹ thuật Đông Á, bà Tạ Băng Tâm liên tục bóc hạt dẻ. Đút từng múi cam ngọt cho Ninh Thùy Trang, còn ông Ninh Trọng Kiên thì dặn dò đứa con gái thứ hai từng chút một.
— Ninh Thùy Trang nhớ kỹ lời bố dặn, sáng nay thi môn Sáng tác Hội họa bốn tiếng, con không cần phải căng thẳng quá, cứ vẽ hết sức mình là được. — Riêng tờ giấy phách ghi số báo danh và căn cước, con tuyệt đối phải dùng đúng cây bút mực tím mà bố đã đưa tối qua, nhớ chưa?
Ngồi ở ghế phụ phía trước, tôi nghe rõ mồn một mật hiệu mà ông Ninh Trọng Kiên căn dặn Ninh Thùy Trang. Cây bút mực tím đặc biệt đó chính là dấu hiệu để gã phó phòng khảo thí họ Quách nhận diện bài thi của Ninh Thùy Trang. Và bài thi của tôi trong phòng rọc phách trước khi giao cho ban giám khảo chấm điểm. Càng nghĩ, tôi càng thấy nực cười cho sự mù quáng của mình ở kiếp trước khi từng tin rằng bố ruột chỉ hơi nghiêm khắc chứ không bao giờ hại mình.
Bảy giờ rưỡi sáng, cổng trường Học viện Mỹ thuật Đông Á đông nghịt thí sinh và phụ huynh từ khắp các tỉnh thành đổ về. Khi bước qua sảnh chính tòa nhà Hội đồng Tuyển sinh Quốc gia để làm thủ tục kiểm tra họa cụ. Tôi lập tức nhìn thấy một dáng người cao lớn, đĩnh đạc trong bộ âu phục màu xanh than đang đứng trao đổi cùng đoàn thanh tra Bộ Giáo dục. Đó là Giáo sư Ôn Nguyên Khôi, Viện trưởng Viện Nghiên cứu và Phục chế Mỹ thuật Cổ đại, đồng thời là Chủ tịch Hội đồng Chấm thi Quốc gia năm nay.
Ở tuổi ba mươi hai, Giáo sư Ôn Nguyên Khôi đã là một huyền thoại sống trong giới hội họa và giám định chất liệu sắc ký của cả nước. Kiếp trước, chính ông là người duy nhất trong hội đồng giám khảo đã đặt câu hỏi về việc. Tại sao bức tranh Ánh Sáng Từ Tro Tàn lại mang cấu trúc nét cọ xoáy ngược của người thuận tay trái trong khi Ninh Thùy Trang lại cầm bút bằng tay phải. Đáng tiếc lúc đó tôi đã bị ông Ninh Trọng Kiên giam lỏng dưới quê và tịch thu mọi giấy tờ tùy thân, đến khi tôi trốn thoát được thì Ninh Thùy Trang đã bay sang Pháp.
Hít một hơi thật sâu, tôi tách khỏi đám đông thí sinh, bước thẳng tới bàn Thư ký Hội đồng nơi Giáo sư Ôn Nguyên Khôi vừa đặt tập hồ sơ niêm phong xuống. Ông Ninh Trọng Kiên đứng ngoài hàng rào sắt thấy tôi tiến về phía bàn hội đồng thì giật mình, định gọi giật lại nhưng đã bị bảo vệ trường thi chặn ở vòng ngoài.
— Thưa Giáo sư Ôn Nguyên Khôi, em là thí sinh Ninh Đông Nghi, số báo danh không bốn một tám thuộc phòng thi số bốn ạ. — Hôm nay em sử dụng kỹ thuật đắp sơn dày bằng dao bay trên vải toan lanh thô, theo quy chế mục bảy của kỳ thi Quốc gia. — Em xin phép đăng ký niêm phong tờ giấy can bảo vệ mặt bảng vẽ trước khi vào phòng thi để làm đối chứng kỹ thuật ạ.
Giọng nói trong trẻo, mạch lạc của tôi khiến Giáo sư Ôn Nguyên Khôi dừng động tác chỉnh lại gọng kính bạc trên sống mũi. Đôi mắt sâu thẳm, sắc bén như chim ưng của vị giáo sư trẻ tuổi nhìn thẳng vào tôi. Rồi lướt xuống bàn tay trái đang cầm tập giấy can chuyên dụng có vết chai dày ở đốt ngón trỏ và ngón giữa của tôi. Là một bậc thầy hội họa, chỉ cần nhìn vị trí vết chai trên tay, Giáo sư Ôn Nguyên Khôi đã nhận ra ngay tôi là một họa sĩ thuận tay trái lâu năm.
— Quy chế mục bảy về lưu mẫu giấy can lót bảng vẽ vốn chỉ dành cho các tác phẩm sơn dầu đa tầng phức tạp. — Suốt năm năm qua chưa có thí sinh phổ thông nào yêu cầu áp dụng. — Em tự tin bức tranh sáng nay của mình cần đến quy trình giám định đối chứng nghiêm ngặt đến vậy sao, thí sinh Ninh Đông Nghi?
Giáo sư Ôn Nguyên Khôi cất giọng trầm ấm, mang theo sự tò mò hiếm thấy đối với một thí sinh mới mười tám tuổi. Tôi đứng thẳng lưng, ánh mắt kiên định nhìn thẳng vào vị Chủ tịch Hội đồng Chấm thi Quốc gia mà không hề nao núng.
— Thưa Giáo sư, một tác phẩm chân chính luôn mang dấu vân tay nghệ thuật duy nhất của người tạo ra nó. — Nhưng đôi khi con người lại dễ bị đánh lừa bởi lớp vỏ hào nhoáng bên ngoài. — Em xin đăng ký niêm phong mã số căn cước công dân và chữ ký tay trái trên mép giấy can lót này. — Tại bàn Thư ký Hội đồng để đảm bảo dù bất cứ chuyện gì xảy ra. — Bức tranh cũng sẽ tự nói lên tên chủ nhân thực sự của nó ạ.
Đôi mày kiếm của Giáo sư Ôn Nguyên Khôi khẽ nhướng lên, dường như ông đã nhạy bén nhận ra ẩn ý sâu xa trong lời nói của tôi. Không hỏi thêm một câu dư thừa nào, ông rút cây bút máy nắp vàng từ túi áo ngực. Đích thân ký tên Ôn Nguyên Khôi và đóng dấu giáp lai đỏ chót của Hội đồng Giám định lên góc tờ giấy can lót bảng vẽ của tôi. Một nửa phần cuống giấy có chữ ký và dấu vân tay ngón cái trái của tôi được lưu giữ ngay trong cặp hồ sơ mật của Chủ tịch Hội đồng. Nửa còn lại được dán cố định dưới lớp vải toan thi chính thức.
Bước vào phòng thi số bốn ngập tràn ánh sáng tự nhiên, tôi ngồi xuống vị trí giá vẽ của mình, cách chỗ ngồi của Ninh Thùy Trang đúng ba dãy bàn. Khi tiếng chuông báo giờ làm bài vang lên, phong bì đề thi tuyển sinh Quốc gia được bóc mở trước sự chứng kiến của hai giám thị: Ánh Sáng Từ Tro Tàn. Nhìn thấy năm chữ trên bảng đen, khóe môi Ninh Thùy Trang ở dãy bàn bên kia cong lên đầy ngạo nghễ. Vì ông Ninh Trọng Kiên đã bỏ tiền mua được hướng ra đề từ trước để mớm bài thuyết trình cho nó. Thế nhưng khi cầm cọ lên trước tấm vải toan trắng toát, Ninh Thùy Trang lại lúng túng quệt đi quệt lại những mảng màu xám xịt, vô hồn.
Tôi không thèm liếc nhìn nó thêm một giây nào nữa mà tập trung toàn bộ tâm huyết vào mặt vải toan trước mặt. Trước tiên, tôi dùng cây bút mực tím mà ông Ninh Trọng Kiên đã đưa để điền thông tin lên phần đầu phách, cố tình để bọn chúng nhận diện đúng mục tiêu cần đánh tráo. Ngay sau đó, bằng bàn tay trái linh hoạt, tôi mở tuýp dung dịch nhựa thông pha bột thạch anh lân tinh trong suốt. Đi những nét cọ ngầm cực nhanh lên phần trung tâm mặt vải toan sát lớp giấy can lót. Do lực tì cọ của tôi rất mạnh, từng nét chữ ký mang họ tên Ninh Đông Nghi. Mười hai chữ số căn cước công dân không không một ba không tám không không bốn năm một hai. Cùng dòng chữ Phách Gốc Không Bốn Một Tám không chỉ ngấm sâu bột phát quang UV vào thớ vải mà còn in hằn rõ nét xuống tờ giấy can niêm phong bên dưới!
Đợi lớp lót trong suốt se khô trong mười lăm phút, tôi bắt đầu lấy những tuýp màu khoáng cổ truyền pha dầu hạt lanh có hẹn giờ oxy hóa bảy mươi hai tiếng ra bảng pha màu. Bàn tay trái của tôi cầm cọ và dao bay lướt đi như múa trên mặt toan với góc nghiêng ba mươi lăm độ ngược chiều kim đồng hồ. Từng lớp màu chu sa đỏ rực như than hồng, thanh kim thạch xanh thẳm như bầu trời đêm và thạch hoàng rực rỡ đan cài vào nhau. Tạo nên cảnh tượng một cổ trấn phương Đông đang vươn mình tái sinh rực rỡ từ đống tro tàn lửa đỏ. Do tất cả các nhát cọ đều được kéo bằng tay trái từ phải sang trái và hất ngược lên góc cao. Phần gờ sơn nổi tạo thành những đường vân xoáy cực kỳ đặc trưng mà không một người thuận tay phải nào có thể bắt chước được.
Suốt bốn tiếng đồng hồ làm bài buổi sáng, cả hai giám thị trong phòng thi và cả Giáo sư Ôn Nguyên Khôi khi đi巡 thị qua hành lang đều phải dừng lại rất lâu sau lưng tôi. Ánh mắt của Giáo sư Ôn Nguyên Khôi lướt qua cách tôi điều khiển dao bay bằng tay trái, rồi khẽ gật đầu với vẻ tán thưởng kín đáo trước khi rời đi. Trong khi đó, Ninh Thùy Trang cứ dăm phút lại nghển cổ nhìn trộm sang bức tranh rực rỡ của tôi, đôi mắt nó sáng rực lên vẻ tham lam và thèm khát điên cuồng. Khi tiếng chuông thu bài buổi sáng vang lên, tôi cẩn thận gỡ lớp giấy can lót dưới đáy khung toan ra. Nộp vào phong bì niêm phong riêng của Ban Thư ký Hội đồng, còn bức tranh Ánh Sáng Từ Tro Tàn thì được đưa lên xe đẩy thu bài tập trung.
Đến ca thi phụ môn Hình họa chì buổi chiều, đúng như dự tính của tôi, khi vừa mở ngăn trên của hộp gỗ để lấy bút chì than và dung dịch cố định nét. Mùi hóa chất nồng nặc do Ninh Thùy Trang bơm vào đêm qua lập tức bốc lên. Tôi không hề đổi bút khác, mà cố tình dùng chính thỏi than chì bị ngâm dung môi hóa học đó quệt những đường nét run rẩy, nhòe nhoẹt lên tờ giấy thi phụ. Đồng thời, vào lúc chỉ còn ba mươi phút nữa là hết giờ, tôi giả vờ ôm đầu thở dốc, tay chân run lẩy bẩy làm rơi hộp bút xuống sàn nhà rồi gục mặt xuống bàn thi.
Khi giám thị dìu tôi ra khỏi phòng y tế của điểm thi vào lúc năm giờ chiều. Ông Ninh Trọng Kiên, bà Tạ Băng Tâm và Ninh Thùy Trang đã đứng chờ sẵn dưới gốc cây phượng vĩ. Vừa nghe giám thị thông báo tôi bị choáng đầu làm hỏng bài thi phụ buổi chiều. Gương mặt ông Ninh Trọng Kiên ngoài mặt thì tỏ vẻ thở dài tiếc nuối nhưng khóe mắt lại giật nhẹ đầy phấn khích. Cách đó vài chục mét, trên hành lang tầng hai khu vực bảo mật bài thi. Gã phó phòng khảo thí họ Quách đang đứng cạnh chiếc tủ sắt chứa bài thi buổi sáng, kín đáo đưa tay làm ký hiệu chữ OK về phía ông Ninh Trọng Kiên.
— Thôi được rồi Ninh Đông Nghi, số phận con chỉ đến thế thôi, tâm lý yếu kém vào phòng thi lại làm hỏng bài thì trách ai được nữa. — May mà con bé Ninh Thùy Trang hôm nay xuất thần hoàn thành xuất sắc cả hai buổi thi. — Từ mai con ở nhà phụ dì dọn dẹp xưởng khung tranh để chuẩn bị mừng em con đỗ đạt đi!
Bà Tạ Băng Tâm bước tới vỗ nhẹ lên vai tôi, giọng nói ngọt xớt nhưng từng lời như đóng đinh vào số phận mà bọn họ đã sắp đặt sẵn cho tôi. Tôi dựa người vào thành xe, đôi mắt khép hờ giả vờ mệt mỏi nhưng trong lòng lại đang đếm ngược từng giờ. Bảy mươi hai giờ oxy hóa đã chính thức bắt đầu tính từ lúc mười một giờ ba mươi phút trưa nay. Bức tranh rực rỡ mà Ninh Thùy Trang vừa cướp lấy bằng việc tráo phách, chỉ ba ngày nữa thôi sẽ trở thành chiếc còng số tám khóa chặt cả gia đình bọn chúng!