Sáu giờ rưỡi sáng, khi những tia nắng yếu ớt sau đêm mưa vừa hắt qua song cửa sổ bệnh viện, cánh cửa phòng bệnh bật mở. Hạ Kiều Hằng lao vào với chiếc áo khoác còn vương đầy sương lạnh và mái tóc ướt nhẹp vì chạy vội từ bến xe khách. Nhìn thấy tôi nằm một mình trên chiếc giường sắt góc phòng, đôi mắt con bé đỏ hoe, nước mắt trào ra rơi lã chã xuống mu bàn tay tôi: "Bố ơi, sao bố sốt cao nhập viện từ nửa đêm mà không gọi ngay cho con?" "Con vừa kết thúc đợt kiểm kê kho ở dưới tỉnh lúc bốn giờ sáng, thấy tin nhắn báo viện phí trừ qua thẻ hưu trí của bố là con bắt xe khách chạy về thẳng đây luôn." "Anh Hòa với chị Lệ đâu rồi hả bố? Nhà anh chị ấy cách viện có mấy cây số mà sao lại bỏ bố nằm trơ trọi một mình thế này?"
Tôi nhìn gương mặt hốc hác vì thức trắng đêm của đứa con gái út mà lòng chợt ấm lại giữa cái lạnh của phòng bệnh. Hạ Kiều Hằng năm nay hai mươi tám tuổi, làm nhân viên kế toán kho cho một doanh nghiệp vận tải, đồng lương chẳng dư dả là bao. Từ nhỏ đến lớn, bao nhiêu thứ tốt đẹp nhất trong nhà đều bị Hạ Quốc Hòa nhân danh "con trai trưởng nối dõi tông đường" giành lấy hết. Khi Hạ Quốc Hòa đòi bán mảnh đất hương hỏa của mẹ để lấy tiền đi học thạc sĩ ở nước ngoài, Hạ Kiều Hằng phải tự đi làm thêm bưng bê suốt bốn năm đại học trong nước. Vậy mà mỗi khi tôi đau ốm hay trái gió trở trời, người thức trắng đêm bóp chân, nấu từng bát cháo hạt sen cho tôi lại chỉ có một mình con bé.
Khi cầm bàn tay phải của tôi lên áp vào má, Hạ Kiều Hằng bỗng khựng lại. Ánh mắt con bé dừng ở kẽ móng tay cái của tôi, nơi vẫn còn sót lại một vệt mực lăn tay màu đỏ tươi chưa lau hết. Hằng mím chặt môi, giọng nghẹn đặc vì uất ức: "Bố... đêm qua anh Hòa với chị Lệ lại mang cái cuốn sổ chấm công chết tiệt kia vào tận giường cấp cứu bắt bố lăn tay phải không?" "Con đi hỏi quầy thu ngân dưới tầng một rồi, ngay cả một triệu rưỡi tiền tạm ứng viện phí đêm qua anh chị ấy cũng không thèm đóng!" "Bác sĩ bảo lúc bố đang sốt ba mươi chín độ rưỡi, chính bố phải tự lần mò rút thẻ hưu trí trong túi áo ra quẹt máy." "Trời đất ơi, sao trên đời lại có thứ con cái máu lạnh đến mức tính tiền từng giờ đưa bố đi cấp cứu rồi bỏ mặc bố tự đóng viện phí như thế!"
Hạ Kiều Hằng bật khóc nức nở, định rút điện thoại ra gọi thẳng cho Hạ Quốc Hòa để hỏi cho ra nhẽ. Tôi nhẹ nhàng vươn tay giữ chặt cổ tay con gái lại, khẽ lắc đầu. Giọng tôi tuy còn hơi khàn sau cơn sốt đêm qua nhưng rành rọt và bình tĩnh đến lạ thường: "Hằng à, con cất điện thoại đi, đừng gọi làm gì cho phí lời với những kẻ chỉ nhìn thấy tiền." "Nếu con gọi mắng chúng nó bây giờ, chúng nó sẽ biết bố còn đủ minh mẫn và lập tức rút lui hoặc tiêu hủy cuốn sổ kia mất." "Bố đã nhẫn nhịn suốt hai năm trời, lăn tay đủ tám mươi tư lần, không phải vì bố già cả lú lẫn đâu con."
Hạ Kiều Hằng ngẩng phắt lên, đôi mắt đẫm nước nhìn tôi ngỡ ngàng: "Bố... bố nói thế là sao ạ? Chẳng lẽ suốt hai năm qua bố cố tình ký vào những tờ phiếu vô lý đó?" Tôi khẽ gật đầu, đỡ lấy cốc nước ấm trên tay con gái nhấp một ngụm nhỏ rồi chậm rãi giải thích: "Con học kế toán của bố mà quên nguyên tắc cơ bản nhất của kiểm toán rồi sao?" "Muốn bắt tận tay một kẻ làm khống sổ sách để biển thủ tài sản, ta không bao giờ đập bàn khi hắn mới ghi khống tờ hóa đơn đầu tiên." "Ta phải để cho hắn tự tay thiết lập quy tắc hạch toán, tự tay nâng mức lãi suất, và tự tay ký xác nhận vào hệ thống chứng từ đó." "Anh trai con tự hào mình là Giám đốc tài chính của công ty Á Châu, muốn dùng luật thương mại và lãi kép mười hai phần trăm để nuốt căn biệt thự cổ của bố mẹ." "Nếu bố không thuận theo ý nó mà ký đủ tám mươi tư tờ phiếu chấm công ấy, làm sao bố ép được nó bước vào Văn phòng Công chứng để." "Tự miệng công nhận nguyên tắc: Mọi khoản tiền cha mẹ bỏ ra nuôi con sau mười tám tuổi đều là hợp đồng vay thương mại tính lãi kép?"
Hạ Kiều Hằng mở to mắt, bàn tay đang cầm chiếc khăn mặt khẽ run lên vì chấn động. Tôi mở ngăn trong của chiếc áo khoác dạ cũ, lấy ra một chiếc chìa khóa bằng đồng thau đã lên nước bóng loáng đặt vào lòng bàn tay con gái: "Chiều nay đưa bố xuất viện về nhà, con dùng chiếc chìa khóa này mở ngăn tủ gỗ lim dưới đáy kệ sách trong phòng làm việc của bố." "Trong đó có ba chiếc cặp hồ sơ niêm phong bằng sáp đỏ từ năm anh con tròn mười tám tuổi đến nay." "Con mang toàn bộ giao tận tay cho anh Ngô Minh Giang và luật sư Cao Xuân Thụy để họ hoàn tất bảng đối chiếu dòng tiền trước ngày Chủ nhật." "Cuối tuần này, vợ chồng anh cả con chắc chắn sẽ sang nhà mở tiệc ăn mừng thu hoạch, chúng ta phải chuẩn bị sẵn sàng để đón tiếp chúng."
Đúng như những gì tôi đã dự liệu, chín giờ sáng Chủ nhật, tiếng còi xe hơi inh ỏi đã vang lên trước cổng sắt căn biệt thự vườn cổ. Khi đó tôi đang ngồi trên chiếc ghế mây ngoài hiên nhà, đắp tấm chăn len mỏng ngang đùi, giả vờ lim dim sưởi nắng. Hạ Quốc Hòa và Hoàng Hương Lệ bước vào sân với dáng vẻ hệt như những ông chủ bà chủ sắp tiếp quản cơ ngơi mới. Hoàng Hương Lệ diện một bộ váy lụa đắt tiền, trên tay xách một túi táo nhỏ mua vội ở sạp hàng ven đường có mấy quả đã hơi ủng. Trong khi đó, Hạ Quốc Hòa lại ôm khư khư chiếc cặp da đựng máy tính xách tay và một chiếc máy in nhiệt cầm tay.
Vừa bước lên bậc tam cấp, Hoàng Hương Lệ đã đảo mắt nhìn quanh khoảng sân rộng rợp bóng cây ngọc lan cổ thụ rồi chép miệng: "Anh Hòa nhìn xem, cái sân rộng gần trăm mét vuông thế này mà để rêu mọc đầy gạch tàu, phí phạm cả mảnh đất vàng trung tâm." "Đợi tuần sau sang tên sổ đỏ xong xuôi, em gọi đội thi công vào chặt phăng mấy cái cây già này đi, lát đá hoa cương làm chỗ đỗ hai chiếc xe hơi là chuẩn bài." "Còn cái phòng đọc sách ẩm thấp của bố ở tầng trệt, em sẽ đập thông ra làm phòng thay đồ và tủ trưng bày túi xách của em."
Hạ Kiều Hằng đang bưng ấm trà gừng từ trong nhà ra, nghe thấy câu đó thì sắc mặt tối sầm lại, đặt mạnh khay trà xuống bàn gỗ. Nhưng nhớ lời dặn của tôi từ hôm ở bệnh viện, con bé chỉ cắn chặt môi, lặng lẽ lùi về đứng sau lưng ghế của tôi. Hạ Quốc Hòa ngồi phịch xuống chiếc ghế trường kỷ đối diện, gạt mấy chén trà sang một bên để lấy chỗ mở máy tính xách tay. Nó chẳng hỏi một câu xem cơn viêm phổi của tôi đã đỡ chưa, mà đi thẳng vào vấn đề chính bằng giọng điệu công việc lạnh băng: "Bố à, hôm nay nhân tiện có mặt cả cái Hằng ở đây, vợ chồng con mang toàn bộ hồ sơ quyết toán hai năm qua sang để làm việc dứt điểm với bố." "Sức khỏe của bố dạo này xuống dốc nhanh lắm, đợt cấp cứu đêm thứ Năm vừa rồi là lời cảnh báo rõ ràng nhất." "Để tránh trường hợp bố đột ngột qua đời mà nghĩa vụ nợ nần chưa thanh toán xong, gây tranh chấp tài sản phức tạp, hôm nay con đã in toàn bộ bảng kê chi tiết ra đây."
Hoàng Hương Lệ nhanh nhảu mở khóa cặp da, rút ra một xấp giấy in dày cộp đóng gáy xoắn cẩn thận đặt lên mặt bàn trước mặt tôi. Trên trang bìa in dòng chữ cỡ lớn: BẢNG TỔNG HỢP CHI PHÍ VÀ GIỜ CÔNG PHỤNG DƯỠNG — LÃI KÉP MƯỜI HAI PHẦN TRĂM MỘT NĂM. Con dâu tôi lật xoẹt từng trang giấy, ngón tay chỉ trỏ vào từng cột số liệu với vẻ tự hào không giấu giếm: "Bố với cô Hằng nhìn vào bảng tổng hợp này cho rõ nhé, mọi con số đều có chữ ký và tám mươi tư dấu vân tay đỏ của bố đối chứng." "Năm đầu tiên sau khi mẹ mất, anh Hòa sang thăm bố bốn mươi hai lần, sửa bóng đèn ba lần, thông bồn rửa bát hai lần, đưa đi khám mắt năm lần." "Đặc biệt là các dịp lễ Tết, vợ chồng con phải hủy lịch đi du lịch nước ngoài để ngồi ăn cơm với bố suốt sáu tiếng đồng hồ mỗi bữa." "Chi phí cơ hội và tổn thất tinh thần khi phải nghe người già than thở được định giá theo chuẩn chuyên gia tài chính cấp cao của công ty Á Châu là năm triệu đồng một giờ."
Hạ Kiều Hằng nghe đến đó thì không kìm được nữa, buột miệng thốt lên: "Chị Lệ! Anh Hòa! Anh chị về nhà bố mẹ đẻ ăn bữa cơm tất niên, lấy hết phong bao lì xì của bố rồi còn xách cả gà luộc, bánh chưng về." "Vậy mà bây giờ anh chị dám ghi vào sổ là phí dịch vụ ngồi ăn cơm cùng người cao tuổi với giá năm triệu đồng một giờ ư?" "Lương tâm của hai người bị chó tha mất rồi hay sao mà lại nghĩ ra được cái bảng kê thất đức như thế này?"
Hạ Quốc Hòa đập bàn một cái rầm, quắc mắt nhìn em gái: "Cô im ngay! Cô là dân kế toán quèn ở cái kho hàng tỉnh lẻ thì biết cái gì về định giá sức lao động chất xám của Giám đốc tài chính?" "Một giờ tôi ngồi phân tích báo cáo cho đối tác ở công ty Á Châu thu về hàng chục triệu đồng." "Tôi dành thời gian vàng bạc đó ngồi nghe bố kể chuyện thời bao cấp, lại còn phải hít khói nhang độc hại, tính năm triệu một giờ là đã giảm giá người nhà một nửa rồi!"
Mắng em gái xong, Hạ Quốc Hòa quay sang tôi, đẩy tờ giấy tổng kết cuối cùng tới sát mép bàn: "Bố xem đi, tổng cộng tám mươi tư đợt phát sinh dịch vụ trong hai mươi bốn tháng qua, cộng với phụ phí quản lý rủi ro y tế và." "Lãi suất kép mười hai phần trăm tính theo kỳ hạn tuần." "Tính đến mười hai giờ trưa hôm nay, tổng số nợ gốc và lãi mà bố đang nợ vợ chồng con là ba tỷ tám trăm hai mươi triệu đồng chẵn." "Con lấy tròn là ba tỷ tám trăm triệu, coi như bớt cho bố hai mươi triệu tiền lẻ để bố thấy vợ chồng con vẫn rất hiếu thảo."
Tôi cầm tờ giấy in lên, đưa lên sát mắt như đang cố đọc từng con số nhỏ li ti. Một lần thay bóng đèn huỳnh quang ngoài cổng: Bốn triệu năm trăm nghìn đồng (gồm phí kỹ thuật rủi ro điện giật và hai giờ đi lại). Một lần mua hộp cháo dinh dưỡng và vỉ thuốc hạ sốt: Sáu triệu tám trăm nghìn đồng (gồm phí tư vấn dược phẩm và khấu hao lốp xe ô tô). Gộp lại rồi nhân lãi chồng lãi qua từng tuần lễ, từ những đồng bạc lẻ vụn vặt, chúng đã phù phép thành một con số khổng lồ ba tỷ tám trăm triệu đồng.
Tôi đặt tờ giấy xuống bàn, giả vờ thở hắt ra một hơi nặng nhọc, giọng run rẩy hỏi: "Ba tỷ tám... nhiều quá Hòa ơi... Lương hưu giảng viên của bố mỗi tháng có mười mấy triệu, sổ tiết kiệm bố mẹ tích cóp xưa nay cũng chẳng còn bao nhiêu." "Bố lấy đâu ra ba tỷ tám trăm triệu tiền mặt mà trả cho vợ chồng con bây giờ?"
Hoàng Hương Lệ chỉ chờ có câu nói ấy của tôi. Nó vội vàng nhích người tới trước, rút tiếp từ trong cặp ra một tập văn bản đã soạn sẵn từ bao giờ, giọng ngọt xớt như mật ong pha thạch tín: "Ui dào, bố việc gì phải lo không có tiền mặt, vợ chồng con đâu có ép bố phải ra đường vay nặng lãi trả cho tụi con đâu." "Anh Hòa đã thiết kế sẵn cho bố một phương án tái cấu trúc nợ cực kỳ nhân văn đây này." "Căn biệt thự vườn cổ này của bố theo giá thị trường hiện tại rơi vào khoảng mười lăm tỷ đồng." "Bây giờ bố ký hợp đồng chuyển nhượng toàn bộ quyền sử dụng đất và căn nhà này sang tên vợ chồng con tại Văn phòng Công chứng nhà nước." "Trong mười lăm tỷ giá trị ngôi nhà, tụi con sẽ khấu trừ ngay ba tỷ tám trăm triệu tiền nợ quá khứ mà bố đang thiếu." "Phần giá trị còn lại là mười một tỷ hai trăm triệu, tụi con sẽ quy đổi thành Gói hợp đồng phụng dưỡng trả trước cho mười năm tới, mỗi năm định mức một tỷ mốt." "Như vậy là bố vừa xóa sạch được nợ nần, vừa được vợ chồng con cho ở nhờ trong căn phòng nhỏ cuối sân đến lúc trăm tuổi, vẹn cả đôi đường!"
Tôi nghe xong mà suýt nữa bật cười thành tiếng trước sự trơ trẽn không có đáy của cặp vợ chồng này. Không bỏ ra một xu tiền mặt nào, chỉ bằng một cuốn sổ chấm công tự vẽ ra mức giá trên trời, chúng định nuốt gọn căn biệt thự mười lăm tỷ của tôi. Đã thế, chủ nhân thật sự của ngôi nhà lại biến thành kẻ "ở nhờ trong căn phòng nhỏ cuối sân", mỗi ngày thở thôi cũng bị trừ dần vào gói mười một tỷ hai trăm triệu kia! Tôi ngước đôi mắt già nua lên nhìn Hạ Quốc Hòa, chậm rãi hỏi một câu cuối cùng để thăm dò tận cùng nhân tính của nó: "Hòa... đây thực sự là phương án mà con trai trưởng của bố đã tính toán cho bố đấy ư?"
