Sáng mùng một Tết, nắng xuân vàng dịu chiếu xuyên qua tán cây bàng cổ thụ trước hiên nhà phố Hàng Tơ. Từ bảy giờ sáng, trên tầng hai đã vang lên tiếng bước chân rộn rịp, tiếng mở tủ quần áo và tiếng cười nói náo nức. Vì có món lợi năm tỷ đồng treo lơ lửng trước mắt, cả nhà thông gia vốn ngủ nướng đến trưa nay lại dậy sớm bất thường. Tạ Hồng Đào thậm chí còn tự tay pha một ấm trà túi lọc rẻ tiền bày ra bàn phòng khách để làm đạo cụ dâng trà. Cô ta không buồn ngó vào căn bếp ngập ngụa bát đĩa bẩn từ tối qua, chỉ kéo tấm rèm hạt gỗ che khuất cửa phòng ăn lại.
Đúng bảy giờ ba mươi phút sáng, khi tôi đang đứng trước gương cài chiếc trâm bạc lên mái tóc búi gọn. Ngoài phòng khách, điện thoại của Đinh Quốc Bảo và Tạ Hồng Đào đồng loạt kêu lên hai tiếng "ting ting" báo tin nhắn. Nhưng lúc ấy, Đinh Quốc Bảo đang mải chỉnh lại vạt áo dài gấm màu vàng đồng và chiếc khăn xếp trên đầu cho bố vợ. Nó chỉ liếc qua màn hình khóa rồi tưởng là tin nhắn chúc Tết tự động của tổng đài ngân hàng nên nhét luôn vào túi áo. Nó đâu ngờ rằng, hai tiếng chuông báo ấy chính là lệnh đóng băng toàn bộ thẻ phụ và tài khoản ủy quyền từ ngân hàng!
Đúng tám giờ kém năm phút, tiếng Tạ Hồng Đào cất lên ngọt xớt ngay trước cửa phòng ngủ tầng một của tôi: — Mẹ ơi, giờ Hoàng đạo sáng mùng một Tết đến rồi đấy ạ, ông bà thông gia và vợ chồng con đang chờ mẹ ngoài phòng khách! — Mẹ mau ra ngồi ghế chính giữa để con trai con dâu dâng trà chúc thọ, nhận lộc đầu xuân cho cả năm đại cát đại lợi nhé! Tôi chậm rãi mở khóa cửa phòng, bước ra ngoài hành lang với dáng vẻ điềm tĩnh, lưng thẳng tắp. Hôm nay tôi mặc bộ áo dài lụa tơ tằm Phú Mỹ màu tím than thêu cành mai trắng bằng chỉ bạc do chính tay tôi dệt.
Trên hai tay tôi bưng một chiếc khay trà bằng gỗ trắc cổ kính, phủ bên trên là một tấm khăn lụa màu đỏ thẫm. Vừa nhìn thấy chiếc khay gỗ trắc phủ khăn lụa đỏ trên tay tôi, đôi mắt của Tạ Hồng Đào và bà Chu Lệ Thu lập tức sáng rực lên. Cả hai mẹ con họ đều đinh ninh rằng bên dưới tấm khăn lụa đỏ kia là hộp đựng con dấu pháp nhân của xưởng Phú Mỹ. Cùng với những phong bao lì xì dày cộp tiền mặt hoặc vàng miếng mà tôi chuẩn bị để mừng tuổi nhà thông gia! Tôi bước vào phòng khách rộng lớn, nơi chiếc tivi màn hình phẳng bảy mươi lăm inch đang bật sẵn một bản nhạc xuân êm dịu.
Trên bộ trường kỷ gỗ hương chạm tứ quý, ông Tạ Đức Thịnh và bà Chu Lệ Thu ngồi chễm chệ ở ghế chủ vị. Cả hai ông bà thông gia đều diện áo dài gấm thêu rồng phượng lấp lánh, đầu đội khăn đóng trông vô cùng trịnh trọng. Tạ Anh Tuấn ngồi vắt chân chữ ngũ ở ghế đơn bên cạnh, mặc bộ vest trắng bảnh bao, trên tay cầm sẵn chiếc bút ký mạ vàng. Còn trên mặt bàn trà bằng đá cẩm thạch, Đinh Quốc Bảo đã bày sẵn tập hồ sơ màu xanh dương được ngụy trang khéo léo. Ngay bên cạnh tập hồ sơ là một hộp mực dấu điểm chỉ màu đỏ tươi đã được mở sẵn nắp từ lúc nào.
Thấy tôi bước ra, ông Tạ Đức Thịnh liền vuốt chòm râu, nở nụ cười giả lả khác hẳn vẻ khinh khỉnh tối hôm qua: — Ái chà, năm mới năm me, tôi thay mặt bên nhà ngoại chúc bà thông gia sức khỏe dồi dào, sống lâu trăm tuổi nhé! — Bà thông gia thật là có phúc lớn, tuổi già có thằng Quốc Bảo giỏi giang, lại cưới được con Đào nhà tôi đảm đang hiếu thảo! Bà Chu Lệ Thu cũng vội vàng tiếp lời chồng, giọng ngọt như mía lùi: — Đúng đấy bà thông gia ạ, tối qua mười hai món cỗ bà nấu ngon tuyệt vời, tôi về phòng cứ khen với ông nhà tôi mãi!
— Năm mới hai họ chúng ta như người một nhà, có phúc cùng hưởng, có lộc thì người già nên san sẻ cho con cháu làm ăn! Vừa dứt lời bà thông gia, Đinh Quốc Bảo và Tạ Hồng Đào liền tiến lên đứng trước mặt tôi, hai tay nâng hai chén trà túi lọc. Đinh Quốc Bảo nở nụ cười lấy lòng, giọng nói đầy vẻ sốt sắng giục giã: — Mẹ, đầu xuân năm mới, vợ chồng con kính mẹ chén trà chúc thọ, mong mẹ luôn khỏe mạnh làm chỗ dựa cho chúng con! — Mẹ đặt cái khay gỗ trên tay xuống bàn đi, rồi nhân giờ Hoàng đạo tám giờ sáng, mẹ ký và lăn tay vào tờ giấy này luôn!
Tôi đứng yên trước bàn trà, chưa vội đón lấy chén trà của con trai, mà điềm nhiên hỏi lại một câu: — Quốc Bảo, sáng mùng một Tết đầu năm mà con đã bày hộp mực đỏ ra bàn, tờ giấy xanh kia là giấy gì thế con? Đinh Quốc Bảo không hề chớp mắt, miệng đọc thuộc lòng kịch bản đã bàn bạc trên bàn ăn tối qua: — Dạ, có gì đâu mẹ, đây là đơn đăng ký Gia đình Văn hóa tiêu biểu của Hiệp hội Làng nghề gửi về phường ấy mà! — Người ta yêu cầu chủ hộ kiêm chủ xưởng lụa Phú Mỹ ký tên và điểm chỉ vào trang cuối cùng để sáng mùng sáu nộp lên quận.
Tạ Anh Tuấn ngồi bên cạnh đã không giấu nổi sự nôn nóng, liền cầm chiếc bút ký mạ vàng mở nắp, đẩy tập hồ sơ sát lại: — Đúng rồi đấy bác Lành ơi, chỉ là thủ tục hành chính lấy danh hiệu đầu năm thôi, bác đọc làm gì cho mỏi mắt tuổi già! — Anh Quốc Bảo đã kiểm tra kỹ từng chữ và ký nháy ở dưới rồi, bác chỉ việc ký tên Ngô Thị Lành vào ô này rồi ấn ngón tay cái là xong! Tạ Hồng Đào cũng nhanh nhảu cầm lấy cổ tay phải của tôi, định kéo thẳng ngón tay cái của tôi ấn vào hộp mực đỏ: — Mẹ ký nhanh lên cho kịp giờ tốt mẹ ơi, ký xong rồi mở khăn đỏ trên khay ra phát lộc lì xì cho bố mẹ con và cậu Tuấn nữa!
Tôi khẽ rút cổ tay mình ra khỏi bàn tay móng sơn đỏ chót của Tạ Hồng Đào, lực rút dứt khoát khiến cô ta hơi lảo đảo. Tôi đặt chiếc khay gỗ trắc xuống chính giữa mặt bàn đá cẩm thạch, đè thẳng lên trên tập hồ sơ giả mạo của Đinh Quốc Bảo. Ánh mắt tôi quét một vòng qua năm gương mặt đang ngẩng cao chờ đợi dưới lớp áo dài khăn đóng hào nhoáng. Tôi cất giọng chậm rãi, rõ ràng từng chữ một giữa phòng khách tĩnh lặng: — Hôm qua chiều ba mươi Tết, tôi đứng bếp tám tiếng đồng hồ nấu mười hai món cỗ để đón nhà thông gia.
— Vì bàn ăn chỉ bày bộ bát đũa sứ xương mạ vàng cho năm người lịch sự, nên các người cho tôi ngồi ghế đẩu cạnh bồn rửa bát. — Hôm nay sáng mùng một Tết, trước khi nói chuyện ký giấy tờ, tôi cũng muốn mời ông bà thông gia thưởng thức lại món quà đêm qua. Dứt lời, bàn tay chai sần của tôi nắm lấy góc tấm khăn lụa đỏ thẫm, dứt khoát lật tung ra trước mắt năm người họ! Không có hộp con dấu pháp nhân xưởng lụa Phú Mỹ, không có những cọc tiền mệnh giá năm trăm nghìn hay vàng miếng lấp lánh. Nằm chễm chệ chính giữa chiếc khay trà gỗ trắc cao cấp, chính là chiếc bát sứ sứt miệng có vết răng cưa sắc lạnh!
Cạnh chiếc bát sứt là đôi đũa tre mốc lệch đầu, một tập hợp đồng đóng dấu đỏ chót và chiếc điều khiển tivi thông minh. Nụ cười giả tạo trên môi bà Chu Lệ Thu và Tạ Hồng Đào lập tức cứng đờ lại như tượng gỗ. Tạ Hồng Đào trợn tròn mắt nhìn chiếc bát sứt miệng, giọng cô ta the thé đầy vẻ chột dạ và tức tối: — Mẹ... mẹ bị làm sao thế hả? Sáng mùng một Tết đầu năm mới, sao mẹ lại bưng cái bát sứt đựng tóp mỡ ở góc bếp đặt lên bàn trà? — Mẹ định đem cái bát sứt mẻ xúi quẩy này ra trù ẻo nhà thông gia và công việc làm ăn của cậu Tuấn đấy à?
Đinh Quốc Bảo cũng sầm mặt lại, đập tay xuống mặt bàn đá cẩm thạch, lớn tiếng trách cứ tôi: — Mẹ quá đáng vừa thôi chứ! Tối qua chỉ vì thiếu cái ghế ngồi mà mẹ thù vặt, sáng mùng một Tết đem cái bát sứt ra làm bẽ mặt con à? — Mau cất ngay cái bát rác rưởi ấy vào bếp, rồi ký vào tờ giấy này đi trước khi con nổi nóng! Tôi nhìn đứa con trai đang trợn mắt quát tháo mẹ đẻ, chỉ khẽ nở một nụ cười nhạt đầy bi ai. Tôi cầm chiếc điều khiển tivi màu đen từ trong lòng chiếc bát sứt lên, hướng thẳng về phía chiếc tivi bảy mươi lăm inch.
— Quốc Bảo, con bảo chiếc bát sứt này là đồ rác rưởi, vậy để mẹ cho cả hai họ xem ai đã dùng nó! Ngón tay cái của tôi bấm mạnh vào nút phát truyền dữ liệu nội bộ trên chiếc điều khiển. Màn hình tivi bảy mươi lăm inch lập tức chuyển sang giao diện video từ chiếc đồng hồ gỗ mun trong phòng ăn! Góc quay từ trên cao bao quát trọn vẹn chiếc bàn gỗ gụ bày mười hai món cỗ và góc bồn rửa bát lạnh lẽo. Hệ thống loa của phòng khách lập tức phát ra giọng nói lanh lảnh, đanh đá của Tạ Hồng Đào từ tối hôm qua:
"— Bàn ăn bày mười hai món đã chật kín rồi, kê thêm ghế thứ sáu vào trông chật chội, mất hết thẩm mỹ!" "— Mẹ vốn là người nhà quê, quanh năm làm bạn với tơ tằm bếp núc, ngồi chung bàn bố mẹ con mất tự nhiên!" "— Thôi mẹ chịu khó ngồi ra chiếc ghế đẩu cạnh bồn rửa bát kia ăn tạm cho nó thoải mái, ấm cúng nhé!" Trên màn hình tivi, cảnh Tạ Hồng Đào gạt cổ gà và đầu cá thừa vào chiếc bát sứt miệng hiện lên sắc nét. Tiếp ngay sau đó là cảnh Đinh Quốc Bảo nhét đôi đũa tre mốc vào tay mẹ và đẩy tôi ngồi xuống cạnh bồn rửa bát!
Cả phòng khách như có luồng điện xẹt qua, ông Tạ Đức Thịnh và bà Chu Lệ Thu mặt biến sắc, đứng bật dậy khỏi ghế. Nhưng đoạn băng trên chiếc tivi bảy mươi lăm inch vẫn chưa dừng lại ở đó. Màn hình chuyển sang cảnh năm người họ vừa nâng ly rượu vang ngoại, vừa chỉ trỏ vào tập hồ sơ xanh dương trên bàn. Giọng của Đinh Quốc Bảo, Tạ Hồng Đào và Tạ Anh Tuấn vang lên rõ mồn một qua dàn loa phòng khách: "— Toàn bộ bốn trang đầu con in chữ thật nhỏ về việc đăng ký nhận bằng khen gia đình văn hóa làng nghề..."
"— Còn trang cuối cùng mới là điều khoản ủy quyền toàn bộ quyền điều hành tài chính và thế chấp xưởng Phú Mỹ!" "— Lấy được năm tỷ từ ngân hàng xong, em rút hết ra chuyển sang tài khoản cá nhân của em!" "— Cứ để cái xưởng dệt lụa Phú Mỹ của bà già đứng ra gánh nợ phát mãi là xong!" "— Ra giêng giải ngân năm tỷ xong, vợ chồng con đẩy bà ấy về cái lều cũ dưới xưởng, đón bố mẹ sang ở hẳn!" Từng lời nói độc địa, từng âm mưu lừa đảo chữ ký bảo lãnh năm tỷ đồng và kế hoạch đuổi mẹ ra khỏi nhà sau Tết. Tất cả như những cái tát trời giáng quật thẳng vào bộ mặt đang mặc áo dài khăn đóng của năm con người giữa phòng khách!
Đinh Quốc Bảo mặt tái mét không còn một giọt máu, lao tới định rút phích cắm của chiếc tivi bảy mươi lăm inch: — Tắt đi! Mẹ lấy đâu ra cái video quay lén này, mau tắt ngay đi! Tôi bình thản cất giọng, âm lượng không cao nhưng đủ làm bàn tay đang run rẩy của Đinh Quốc Bảo khựng lại: — Con có đập nát chiếc tivi này đi nữa, thì bản gốc của đoạn băng cũng đã nằm trên máy chủ của văn phòng luật sư và Hiệp hội Làng nghề rồi! — Các người tưởng một bà già sáu mươi tư tuổi đứng bếp tám tiếng chiều ba mươi Tết là vì ngu muội, mù quáng thật sao?
Tôi tiến lên một bước, rút tập hồ sơ màu xanh dương dưới đáy khay trà lên, lật thẳng trang cuối cùng đập xuống trước mặt ông Tạ Đức Thịnh: — Ông Tạ Đức Thịnh, bà Chu Lệ Thu, ông bà mở miệng ra là tự xưng gia đình văn hóa trên phố, chê tôi là bà già nhà quê mùi kén tằm. — Thế mà cả nhà ông bà lại đồng lõa với con rể, làm giả giấy đăng ký văn hóa để lừa bà già nhà quê này ký giấy thế chấp xưởng lụa năm tỷ đồng! — Các người ăn mười hai món cỗ do tay tôi nấu, uống rượu vang của tôi, rồi định bắt tôi gánh khoản nợ năm tỷ cho thằng Tạ Anh Tuấn phá gia chi tử! — Trên đời này, có thứ đạo lý thông gia nào vừa ăn cướp vừa la làng trơ trẽn đến mức ấy không hả?
Bà Chu Lệ Thu bị vạch trần bộ mặt thật ngay trước màn hình tivi, vừa xấu hổ vừa cuống cuồng liền giở giọng ăn vạ chanh chua: — Thì... thì đã làm sao nào! Con gái tôi lấy con trai bà, tài sản của nhà họ Đinh trước sau gì chẳng là của vợ chồng nó! — Thằng Anh Tuấn nhà tôi mượn tạm cái xưởng lụa Phú Mỹ thế chấp vay năm tỷ làm ăn, chứ có lấy không của bà đâu mà bà làm ầm lên! Đúng lúc ấy, cánh cửa gỗ lim ngoài sảnh chính mở rộng, tiếng bước chân chỉnh tề vang lên trên thềm đá. Bùi Kiều Trinh trong bộ vest công sở lịch sự bước vào, đi bên cạnh cô là hai vị luật sư đại diện pháp lý của Hiệp hội Làng nghề.
Bùi Kiều Trinh bước thẳng tới đứng cạnh tôi, mở cặp táp lấy ra hai bản hợp đồng chuyển nhượng có đóng dấu đỏ nổi của Văn phòng Công chứng. Tôi cầm lấy bản hợp đồng, đặt ngay cạnh chiếc bát sứ sứt miệng trên bàn trà, nhìn thẳng vào Đinh Quốc Bảo và nhà họ Tạ: — Mượn xưởng lụa Phú Mỹ để thế chấp vay năm tỷ ư? Tiếc quá, các người tính toán giỏi nhưng lại chậm mất một bước rồi! — Tôi thông báo cho cả nhà biết: Đúng bốn giờ chiều ngày hai mươi chín Tết hôm qua, tôi đã hoàn tất thủ tục chuyển nhượng hợp pháp! — Toàn bộ Xưởng dệt lụa truyền thống Phú Mỹ cùng căn nhà phố Hàng Tơ ba tầng này đã chính thức thuộc quyền sở hữu của Hiệp hội Làng nghề!